การอนุรักษ์ทรัพย์สินทางประวัติศาสตร์ : หน้า 41/112

โบราณคดีเราไม่ค่อยมี โดยเฉพาะอย่างยิ่ง พวกพ่อค้า ต่าง ๆ ทำลายแหล่งประวัติศาสตร์แหล่งโบราณคดี เพราะขาดจิตสำนึกสอนเยอะ เจตนาหลักเราจะจัดการอนุรักษ์ทรัพย์สิน ทางประวัติศาสตร์ ไม่ว่าจะเป็นโบราณสถาน เมือง ประวัติศาสตร์ ย่านประวัติศาสตร์ อย่างพาหุรัดใน กรุงเทพฯ ถ้าเราไม่รักษาตั้งแต่เดี๋ยวนี้ พาหุรัดต่อไป ไม่แน่อาจกลายเป็นตึก ท่าพระจันทร์ตอนนี้หมดแล้ว ท่าพระอาทิตย์กำลังจะเกลี้ยง กำลังของกรมศิลปากร ตอนนี้เราเข้าไปไม่ถึง เราเจาะเป็นเรื่อง ๆ มันก็ล้ม ลุกคลุกคลานกันมาตลอด การซ่อมโบราณสถาน เป็นวิทยาการใหม่ เมืองไทยยังไม่มีสอน เราไม่มี โรงเรียนสอนการอนุรักษ์ นับเป็นเรื่องยากที่สุดตอนนี้ แต่ถ้ามีโรงเรียนสอน Tecnccian ก็สะดวก เราจึง ทำได้ก็เพียงแค่อุทยานประวัติศาสตร์ ต่อไปข้าง หน้าจะทำนครประวัติศาสตร์ที่อยุธยา - ความจริงอยุธยาเราทำแผนแม่บทเสร็จหมด ทุกอย่างแล้ว ต้องใช้เงิน ๒๐๐ กว่าล้าน จึงจะเอา อยุธยากลับคืนมาเป็นรูปร่างได้ ในการอนุรักษ์ เรา จะต้องพิจารณาทั้งทางวิชาการ สังคม และเศรษฐ กิจรวมกัน เราต้องนึกถึงสังคม เศรษฐกิจ ว่าจุดคุ้ม ทุนอยู่ที่ไหน กำไรอยู่จุดไหน ต้องคิดหมด ถ้าไม่ทำ อย่างนี้ยากที่จะได้รับการสนับสนุน บางคนก็ไม่ชอบ อย่างเขาพนมรุ้งหมดไป ๓๐ กว่าล้าน ตอนนี้กำไร เหลือเฟือ เราก็มีทั้งแง่บวกและลบ เมื่อเร็ว นี้ นสพ. ก็ลงว่าการทำงานของกรมศิลปากรเป็น การทำลาย ผมก็บอกว่าจะมองมุมวิชาการด้าน เดียวไม่ได้ โบราณสถานไม่ใช่ของคนกลุ่มใดกลุ่ม หนึ่งเป็นของคนทั้งประเทศ ต้องทำให้คนทุกกลุ่ม ได้ชื่นชม มีสิทธิให้เขาสัมผัส ให้เขามีส่วนได้ด้วย ๆ การพัฒนาและการอนุรักษ์มีหลายรูปแบบ หลังสงครามโลกครั้งที่ ๒ มันพัฒนาไปเยอะไม่อยู่ ในระบบเดิม แตกแขนงออกไปมากมาย Charter การอนุรักษ์ในโลกมีนับร้อย แบบแตกต่างออกไป ก ล ย า ณ ม ต ร ๓๙