วัดโพธิ์และพระเจดีย์ : หน้า 63/112

ตามลักขณ์เกี่ยว วัดโพธิ์ โดย ลักขณ์ (ต่อจากฉบับที่แล้ว) สวัสดีเบญจ์ที่รักยิ่ง เ บญจ์รู้มั้ยว่าในวัดโพธิ์มีอะไรมากที่ สุดจนเป็นสัญลักษณ์ของวัด เบญจ์ อาจทายไม่ถูกนึกไม่ออก เพราะ คิดลึกตามประสาคนเก่ง หรือเห็นมากเห็นบ่อย จนไม่สนใจ ฉันขอเฉลยเลยแล้วกัน ก็พระเจดีย์ ยังไงล่ะ มีมากเสียจนมีการตั้งคำถามว่า “วัด ใดเอ่ยที่มีพระเจดีย์มากที่สุด?” ก็มีมากถึง ๙๕ องค์ เบญจอาจจะอุทานว่า “โอ้โฮ! มากจัง เลย มีมากจริง จริงจะ วัดโพธิ์มีพระเจดีย์ทุกประเภทเลย คือ พระมหาเจดีย์ประจำรัชกาล ๕ องค์ เป็น พระเจดีย์ขนาดใหญ่ เห็นยอดได้แต่ไกลแม้แต่ เรายืนอยู่วัดอรุณฯ อยู่ทางด้านตะวันตกของเขต พุทธาวาสโดยมีกำแพงล้อมแยกต่างหาก มีพระเจดีย์หมู่ มี ๔ หมู่ แต่ละหมู่มี ๕ องค์ ตั้งอยู่บนพื้นไพที่ (พื้นที่ยกสูง ตั้งสิ่ง ก่อสร้างที่เกี่ยวกับพุทธศาสนามากกว่าหนึ่ง) ตั้ง อยู่บนลานกว้าง ตรงมุมหักของพระวิหารคด แต่ละพระวิหารคตก็รวม ๒๐ องค์ เข้าไปแล้ว พระเจดีย์รายนี้มีมาตั้งแต่ครั้งพระบาทสมเด็จ พระพุทธยอดฟ้าฯ ครั้นสมัยรัชกาลที่ โทรมมาก จึงโปรดให้ปฏิสังขรณ์ใหม่ทั้งหมด แต่ทำแบบเก่าทุกประการ เพียงเพิ่มกำแพงแก้ว ๓ ทรุด- ล้อมบนพื้นไพที่โดยใช้กระเบื้องเคลือบปรุสีเขียว เท่านั้น นอกจากนี้ก็มีพระเจดีย์รายอีก ๗๑ องค์ ยัง เห็นรึยังว่ามาก เบญจลองบวกเลขดูซิครบ ๙๕ พระเจดีย์รายอยู่รายรอบพระระเบียงชั้น นอกที่ล้อมเขตพระอุโบสถและพระวิหารทิศ แต่ละ องค์สูง ๓ วา ๒ ศอก ก็ร่วม ๗-๘ เมตรแหละจะ ล้วนเป็นพระเจดีย์เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสองประดับ กระเบื้องถ้วยเคลือบสี แต่ฐานทักษิณที่รองรับ พระเจดีย์รายจะเป็นศิลาลาย จึงต่างจากฐาน พระเจดีย์หมู่พระมหาเจดีย์จะ น้าน้อยเล่าให้ฉันฟังว่า สมเด็จกรม พระยาดำรงราชานุภาพได้ทรงแสดงความคิดเห็น เมื่อครั้งเสด็จไปตรวจวัดโพธิ์กับพระยาโบราณ ราชธานินทร์ว่า การที่พระบาทสมเด็จพระพุทธ ยอดฟ้าฯ โปรดให้สร้างพระเจดีย์รายไว้มากมาย ถึง ๗๑ องค์ คงด้วยมีพระราชประสงค์ไว้บรรจุ พระอัฐิพระราชวงศ์ คือว่าจะได้อยู่ใกล้กันเมื่อ สิ้นพระชนม์แล้ว แต่การณ์มิได้เป็นเช่นนั้นเลย เพราะเมื่อพระราชวงศ์องค์ใดสิ้นพระชนม์ พระ โอรส-ธิดาก็นำอัฐิแยกไปไว้ที่วัดอื่นที่ตนปรารถนา จึงปรากฏว่าอัฐิประชาชนนั่นแหละที่เข้ามาอยู่แทน ฉันไม่รู้ว่ามีอัฐิคนสมัยรัชกาลที่ ๑ บ้างรึเปล่า แต่น้าน้อยเคยบอกว่าสมัยน้าน้อยเด็ก ๆ เคย ตามคุณยายไปทำบุญอัฐิบรรพบุรุษที่พระเจดีย์ รายองค์หนึ่งเป็นประจำ ฉะนั้นฉันคิดว่าอย่าง น้อยมีอัฐิคนรุ่นรัชกาลที่ ๕ เป็นต้นมาอยู่ใน พระเจดีย์รายแน่นอน แต่สมัยนี้หาช่องว่างที่จะ ไว้อัฐิอีกไม่มีแล้ว มีรายการเขาบอกมานะจ้ะ เบญจจา พระเจดีย์ทุกประเภทที่ฉันเอ่ยมา ก ล ย า ณ ม ต ร ๖