ศิลปะพระเจดีย์ที่วัดโพธิ์ : หน้า 64/112

ZUR ล้วนเป็นพระเจดีย์ ย่อมุมไม้สิบสององค์ระฆัง และบัลลังก์เหนือขึ้นไปก็ย่อมุมรับกันด้วย เหนือ บัลลังก์ขึ้นไปมีดอกบัวหลายดอกซ้อนกันตั้งแต่ ใหญ่ไปหาเล็กเรียงไล่ระดับกันขึ้นไปสูง เรียกว่า บัวกลุ่ม แทนที่ปล้องไฉน (ที่คล้ายกำไลใหญ่ เล็กเรียงกัน) ไงละ ทรวดทรงพระเจดีย์สูงเพรียว งามสง่าเชียวล่ะ เหมือนเบญจ์เคยชอบรูปทรง พระปรางค์วัดอรุณฯยังไงยังงั้นแหละ ถ้าใคร อยากรู้จักพระเจดีย์ที่เป็นศิลปะรัตนโกสินทร์ตอนต้น โดยแท้ละก็ ต้องมาดูที่วัดโพธิ์ จะมีแปลกก็คือ พระมหาเจดีย์ประจำรัชกาลที่ ๔ เท่านั้นจ้ะที่ รูปทรงเป็นพระเจดีย์สมัยอยุธยาตอนปลาย เอาละ ไหน ๆ ก็ไหน ๆ แล้ว ฉันขอ พูดประวัติพระมหาเจดีย์ทั้ง ๔ เลยนะจ๊ะ ที่ เรียกว่าพระมหาเจดีย์ก็เพราะเป็นพระเจดีย์ขนาด ใหญ่มากจ้ะ ฉันคิดว่าใหญ่ที่สุดในกรุงเทพมหานคร ก็ว่าได้ เบญจอาจจะค้าน ทองรี” "เอ๊ะ.... ใหญ่ที่สุด ไม่ใช่พระเจดีย์ภูเขา "ไม่ใช่จะ พระเจดีย์ภูเขาทองไม่ใหญ่ เท่าใดหรอก แต่ตั้งอยู่บนภูเขาเทียมที่สูงใหญ่ ต่างหาก จึงมองเห็นได้แต่ไกล ส่วนพระมหา เจดีย์ที่วัดโพธิ์ตั้งอยู่บนพื้นดิน ซ้ำยังถูกอาคาร ต่าง ๆ ทั้งในและนอกวัดบดบัง เลยเห็นแต่ส่วน ยอดเท่านั้น เบญจ์ต้องไปดูเองใกล้ ๆ แล้วจะรู้ พระเจดีย์หมู่ ว่าจะต้องแหงนคอตั้งบ่าแค่ไหน จะดูให้สะดวก ต้องนอนดูนั่นแหละ ถ่ายรูปก็ยากที่จะได้ครบทั้ง ๔ องค์หรือแม้จะครบทุกส่วนขององค์ก็ยังยากอยู่ดี ก็เพราะความสูงใหญ่ของพระมหาเจดีย์นั่นเอง พระมหาเจดีย์ทั้งสี่มิได้สร้างครั้งเดียว ๑ พร้อมกันหรอกนะ รัชกาลที่ ทรงสร้างองค์ เดียวคือองค์กลางที่ปูด้วยกระเบื้องเคลือบสีเขียว สาเหตุที่ทรงสร้างก็เนื่องจากทรงรำลึกถึงพระพุทธ ศรีสรรเพชญ์ฯ ในวัดพระศรีสรรเพชญ์ที่ถูกทำลาย ด้วยฝีมือทหารพม่า ทรงสลดพระทัยยิ่งนักด้วย เคยเป็นพระพุทธรูปสำคัญในการประกอบพระราช พิธีต่าง ๆ มากว่า ๓๐๐ ปี นับตั้งแต่สมเด็จ พระรามาธิบดีที่ ๒ แห่งกรุงศรีอยุธยาโปรดเกล้าฯ ให้หล่อพระพุทธรูปยืนขนาดใหญ่สูงถึง ๑๖ เมตร หุ้มทองคำหนัก ๒๔๖ ชั่ง ถ้าคิดน้ำหนักเป็นบาท เบญจ์ก็คูณด้วย ๔๐ (๑ ชั่ง ๘๐ บาท) หรืออยากรู้ว่าเป็นเงินเท่าใดก็คูณด้วยราคาทองใน ปัจจุบันดูซิ ฉันคิดว่าร่วม ๑๐๐ ล้านบาทเชียวนะ เมื่อสร้างเสร็จก็ถวายนามว่า พระพุทธศรีสรร เพชญดาญาณ ประดิษฐานไว้ในวัดภายในพระ คนก็เลยเรียกวัดตามชื่อ บรมมหาราชวัง พระพุทธรูปว่า วัดพระศรีสรรเพชญ์ไงล่ะ เมื่อเราเสียกรุงปี ๒๓๑๐ พม่าเอาไฟ สุมลอกเอาทองคำเหลือแต่หุ่นองค์พระที่เป็นสำริด ความร้อนของไฟที่สุมหลายวันด้วยพม่าต้องการ ๖๒ ก ล ย า ณ ม ต ร