ชีวิตแบบญี่ปุ่น : หน้า 69/112

ฉ น (ซึ่งเป็นคนเรียบเรียงเรื่องนี้ ให้ กับวารสาร National Geographic) อยู่กับสามีและลูกชายเล็ก ๆ ของ เราอีกสองคนในโยโกฮามาทางแถบที่เรียกว่า Utsukushigaoka หรือบริเวณภูเขาสวย บ้านของ เราเล็กแต่สดใสมีชีวิตชีวา มีสนามหลังบ้านที่ ลูกชายทั้งสองของเราใช้กรรไกรเล็มหญ้าอย่าง เบามือ สายลมที่พัดผ่านภูเขาหมุนเอาใบไม้ ออกไปจากทางเดินหน้าบ้านของเรา ฉันคิดเช่นนี้เรื่อยมา จนกระทั่งวันหนึ่ง เพื่อนบ้านของเรามาหา พร้อมกับปลาที่จัดทำอย่าง ประณีตสำหรับชาวอเมริกันอย่างเรา เธอกล่าว ขึ้นโดยบังเอิญว่า ขณะที่พวกเราไม่อยู่นั้น เธอ ได้กวาดทางเดินทั้งหมด ฉันจึงตระหนักว่า เธอนั่นเองที่เป็นคนกวาดใบไม้ ไม่ใช่สายลมพัด พาไปดังที่ฉันคิด ซึ่งเธอทำความสะอาดทางเดิน และเพื่อรักษาหน้า เพื่อรักษามาตรฐานของถนน และ ของฉันด้วย... (น่าแปลกมั้ยคะ) การกระทำเช่นนี้สะท้อนภาพความจริง พื้นฐานของชีวิตแบบญี่ปุ่นว่า "ในเรื่องหน้าที่แล้ว ไม่มีคำถาม” และเป็นเรื่องที่ถามไม่ได้ "ให้ทำใน สิ่งที่คุณได้รับการคาดหวังว่าควรจะทำ และทำ อย่างถูกต้อง" คนต่างชาติมักจะทำอะไรผิดพลาดเกี่ยว กับธรรมเนียมที่ซับซ้อนของญี่ปุ่น เช่น ของขวัญ ที่เหมาะสมสำหรับเพื่อนบ้านที่ย้ายเข้ามาอยู่ใหม่ (คำตอบคือ ผ้าเช็ดตัวผืนเล็ก) หรือจะเติมสาเก ในถ้วยได้อย่างไร (คำตอบคือ ต้องในคนอื่นก่อน แล้วเขาจะรินให้คุณเอง) ธรรมเนียมที่ยั่งยืนเหล่านี้คือเหตุผลสำคัญ ว่า "ทำไมญี่ปุ่นหลังสงครามจึงราบเรียบ และ ประสพความสำเร็จ” ทั้ง ๆ ที่มีความเปลี่ยนแปลง อย่างมากทั้งทางด้านเศรษฐกิจและสังคม ธรรมเนียมเหล่านี้ยังมีบทบาทสำคัญในการผูกมัด ผู้หญิงญี่ปุ่นไว้กับงานของแม่บ้าน ผู้หญิงญี่ปุ่น จะได้รับการฝึกฝนอบรมให้รับบทบาทที่ซับซ้อน และเป็นที่ต้องการของสังคมมาตั้งแต่ยังเยาว์วัย ผู้หญิงญี่ปุ่นได้รับการคาดหวังว่าจะต้อง ทำทุกอย่างด้วยความอดทน ไม่เห็นแก่ตัว และ นอกเหนือสิ่งอื่นใด ต้องไม่บ่น ลินดา มัตซุย สตรีอเมริกันเติบโตในอิลลินอยส์ แต่งงานกับ ชายญี่ปุ่น อาศัยอยู่ในญี่ปุ่นถึงสิบปี เล่าถึง ประสบการณ์การคลอดบุตรในโรงพยาบาลญี่ปุ่นว่า เมื่อเจ็บท้องนานถึง ๑๒ ชั่วโมง เธอขอยา แต่หมอ ผู้ชายกลับดุเธอว่า ให้เงียบและอดทน อีกนัยหนึ่งก็คือ ให้เป็นอย่างที่ผู้หญิงควรจะเป็น นั่นคือ เงียบ และทน หรือ วรรณคดีที่มีชื่อเสียงของญี่ปุ่น มักจะมี เรื่องเกี่ยวกับความเด็ดเดี่ยว ความระวังระไวที่ ยาวนานของผู้หญิงญี่ปุ่น ในการปฏิบัติหน้าที่ ดูแลลูกเล็ก ครอบครัวและผู้สูงวัย เช่น อาคิโกะ ในเรื่อง The Twilight Years แต่งโดย Sawako Ariyoshi ต้องดูแลพ่อสามีผู้สูงอายุที่มีสุขภาพ ร่วงโรย ในขณะที่สามีของเธอซึ่งเป็นลูกชายแท้ ๆ กลับเป็นผู้ดูเฉย ๆ เวลา ทำให้ผู้หญิงญี่ปุ่นเปลี่ยนไป แต่ เป็นการเปลี่ยนแปลงอย่างช้า ๆ เช่น ในการ เลือกตั้งภาคฤดูร้อนของปี พ.ศ. ๒๕๓๒ มีสตรี ๑๔๓ คน สมัครเข้ารับการเลือกตั้ง และมีจำนวน ผู้หญิงลงคะแนนเสียงเลือกตั้งถึง ๖๕% ของผู้หญิง ทั้งหมด ซึ่งนับได้ว่ามากกว่าผู้ชายเสียอีก เรื่อง ราวเกี่ยวกับผู้หญิงแนวหน้าจึงเริ่มมีมากกว่าที่เคย เป็น มีคำกล่าวธรรมดาในญี่ปุ่นว่า แม่บ้าน ของชาติที่ทำงานหนักคืออาวุธลับของประเทศ เป็น แรงงานส่วนหนึ่งที่ไม่ได้รับการตระหนักถึงแต่คือ กลไกสำคัญที่ทำให้ประเทศชาติประสพความสำเร็จ บึง เป็นกระดูกสันหลังของชาติ ทำให้ผู้ชายสามารถ แสดงบทบาททางเศรษฐกิจได้อย่างมหัศจรรย์ และ เป็นหลักประกันว่าคนรุ่นต่อไปของญี่ปุ่นจะประพฤติ า กั ล ย า ณ ม ต ร ๖๗.