การปราบกบฏและการเป็นนายทัพ : หน้า 92/112

ไม่มีก็ช่างหายากเสียจริง ๆ จะไปรักใครสักคน เขาก็ไม่รักด้วย ส่วนคนที่มีก็มักจะมีเสียเหลือเฟือ ศีขรินก็มาทูลขอชีวิตนายกองไว้ อโศกให้ศีขริน เป็นประกันว่าจะไม่ให้นายกองม้าผู้นั้นมีความเห็น จนเกิดความลำบากใจในการเลือก เรื่องนี้ก็แล้ว แต่บุคคลผู้นั้นมีเสน่ห์ติดตัวมาเพียงใด และได้ ปรับปรุงลักษณะของตนให้น่าคบหาสมาคม เพียงใดอีกด้วย กาลต่อมาข่าวนครตักสิลาเกิดกบฏแข็ง เมืองก็แพร่สะพัดมาสู่นครหลวงแห่งแคว้นมคธ พระเจ้าพินทุสารรับสั่งให้เจ้าชายสุสิมะไปปราบ ขัดแย้งคำสั่งของนายทัพอีก ถ้ามีกรณีอย่างนี้ เกิดขึ้นจะเอาชีวิตของศีขรินด้วย ซึ่งศีขริน ยอมรับประกันนั้น นายกองม้าจึงรอดชีวิตไปได้ ศีขรินประกาศว่าต่อไปเบื้องหน้าถ้าใครบังอาจมี ความเห็นขัดแย้งนายทัพอีก เขาจะไม่ยอมประกัน ใครเป็นอันขาด ขอให้ทหารทั้งหลายจำไว้ การกระทำครั้งนั้นของอโศกได้ผลทั้งทาง แต่ไม่อาจปราบให้สำเร็จเรียบร้อยได้ จึงเรียก เจ้าสุสิมะคืนมาและทรงสั่งอโศกไปปราบปรามแทน พระเดชและพระคุณ ทหารทั้งหลายก็ยำเกรง แม้ จะยังมีอายุน้อยแต่ก็มีความเด็ดเดี่ยวสมเป็นนายทัพ ส่วนพระคุณนั้นคือ ทำให้นายกองม้าเห็นความ อโศกและศีขรินเตรียมทัพเดินทางไปสู่ นครตักสิลาอีกครั้งหนึ่ง หลังจากละทิ้งไปเป็น เวลาปีเศษ อโศกในฐานะนายทัพสั่งให้ชุมนุมพล ที่ประตูพระนคร ได้เรียกประชุมนายกองนาย หมวดทั้ง ๔ เหล่า คือทัพช้าง ทัพม้า ทัพรถ และทัพพลเดินเท้า ชี้แจงการเดินทาง และข้อที่ ควรทราบ มีนายกองม้าคนหนึ่งบังอาจออกความ เห็นขัดแย้งนายทัพ อโศกจึงสั่งประหารชีวิต เพื่อมิให้ทหารทั้งหลายถือเป็นเยี่ยงอย่าง “ทหารต้องรับคำสั่ง และทำตามผู้บังคับ บัญชาโดยไม่มีข้อขัดแย้ง และไม่ต้องถามเหตุผล” อโศกประกาศก้อง ข้าพเจ้าสั่งประหารชีวิต นายกองม้า เพราะบังอาจขัดแย้งคำสั่งโดยชอบ ของข้าพเจ้า เมื่อออกสงครามถ้ามัวต้องการเหตุ ผลในคำสั่งกันอยู่ก็ไม่อาจเอาชนะข้าศึกได้โดย ฉับพลัน ทหารทั้งหลาย! ทหารคนใดกล้าขัดคำ สั่ง หรือมีความเห็นขัดแย้งกับคำสั่งของข้าพเจ้า อีก ข้าพเจ้าจะเอาชีวิตทุกคน” ทหารทุกคนซูดาบขึ้นและก้มศีรษะลง แสดงว่ายินดีปฏิบัติตามคำสั่งของนายทัพ ในขณะ ที่ทหารผู้หนึ่งจะนำนายกองม้าไปประหารชีวิตนั่นเอง กรุณาของอโศกและศีขรินมากอยู่ อีกประการหนึ่ง อโศกต้องการสร้างความยำเกรงให้ทหารทั้งหลาย เห็นความสำคัญของศีขรินเพื่อนร่วมสำนักด้วย การปราบกบฏนครตักสิลาครั้งนั้นสำเร็จ เรียบร้อยลงด้วยดีด้วยความเก่งกล้าสามารถของ อโศก พระเจ้าพินทุสารทรงส่งเจ้าชายสุชิมะไปครอง นครตักสิลา และเรียกเจ้าชายอโศกกลับคืนสู่ นครปาฏลีบุตร พระเจ้าพินทุสารมีพระประสงค์แรงกล้า ในการที่จะให้เจ้าชายสุสิมะครองอาณาจักรมคร ซึ่งเวลานั้นมีอาณาเขตไพศาล พระองค์ทรงดำริว่า เมื่อใดพระองค์สิ้นพระชนม์ลง รัชสมบัติควรจะ ตกแก่เจ้าชายสุสิมะ พระโอรสแห่งมเหสีเอก แต่ความหวั่นเกรงในความสามารถในการรณรงค์ ของอโศกราชกุมารก็มีอยู่ไม่น้อย ยิ่งเมื่อปราบ กบฏตักสิลาก็ยิ่งทำให้พระองค์แน่พระทัยมากขึ้นว่า พูดถึงความเก่งกล้าสามารถแล้ว สุชิมะไม่มีทาง สู้อโศกได้เลย พระองค์จึงทรงวางอุบายเสือกไสอโศกให้ ไปอยู่ที่ไกล ส่งไปครองนครอุชเชนี ราชธานีแห่ง ๙๐ ก ล ย า ณ ม ต ร