การเคารพพระธรรม : หน้า 5/136

นโม (๓ ครั้ง) ตสฺส ภควโต อรหโต สมมาสัมพุทธัสสฯ เย จ สมพุทธา อตีตา เย จ พุทธา อนาคตา โย เจตรห์ สมพุทโธ พหุนน์ โสกนาสโน สพฺเพ สทฺธมฺมครุโน วิศรีสุ วิหากิจ สถาปิ วิหริสฺสนฺติ เอ สา พุทธาน ธมฺมตา ตสมาหิ อตฺตกาเมน เหตุผม พิก คตา สทฺธมฺโม ครุกาตพฺโพ สร์ พุทธาน สาสนนฺติ ฯ ณ บัดนี้อาตมภาพจักได้แสดงธรรมิกถา เฉลิม เพิ่มเติมศรัทธาของท่านทั้งหลาย ทั้งคฤหัสถ์และ บรรพชิต บรรดามาสโมสรในสถานที่นี้ทุกถ้วนหน้า ล้วนประกอบด้วยสวนเจตนา ใคร่เพื่อจะฟังพระสัท ธรรมเทศนา ก็ ณ บัดนี้อาตมาจะได้แสดงในเรื่อง คารวาธิกถา วาจาเครื่องกล่าวปรารภถึงความเคารพ ในพระธรรมเป็นข้อใหญ่ใจความสำคัญ เรื่องนี้เป็นค่า สั่งสอนของพระพุทธเจ้าทั้งหลายทุก ๆ พระองค์ ย่อม เป็นแบบเดียวกันหมด ปรากฏว่าพระพุทธเจ้าที่จะ เคารพสิ่งอื่นไม่มี นอกจากพระธรรมแล้ว พระพุทธ เจ้าเคารพพระธรรมอย่างเดียว คือเมื่อได้ตรัสรู้ แก่พระปรมาภิเษกสัมโพธิญาณแล้ว พระองค์ตั้งพระทัย แน่แน่ว สิ่งอื่นนอกจากพระธรรม ที่ตถาคตจะเคารพ นั้นไม่มี ประเพณีพระพุทธเจ้าแต่ก่อน ๆ ก็แบบเดียว กัน เมื่อได้ตรัสรู้แก่พระปรมาภิเษกสัมโพธิญาณแล้ว ก็เคารพพระธรรมอย่างเดียวเท่านั้น การเคารพต่อพระธรรมเราต้องเข้าใจเสียให้ชัด วันนี้จะชี้แจงแสดงให้แจ่มแจ้งว่าการเคารพทำท่าไหน อย่างไรกัน ความเคารพของเราท่านทั้งหลายในบัดนี้ซึ่ง ปรากฏอยู่ เมื่อเด็ก ๆ เล็ก ๆ ก็เคารพต่อพ่อแม่ เพราะ ได้นมจากพ่อแม่ เลี้ยงอัตภาพให้เป็นไปหายหิว เคารพ ต่อพ่อแม่ก็เพื่อจะกินนมเท่านั้นเอง ยังไม่รู้เรื่องเดียงสา อันใด เคารพแม่จะรับนมเท่านั้น ครั้นเจริญวัยวัฒนา เป็นลำดับ อยากได้ผ้าเครื่องนุ่งห่มพ่อแม่ให้ก็เคารพ พ่อแม่อีก เมื่อพ่อแม่ให้ผ้าเครื่องนุ่งห่มก็เคารพ เพราะ อยากได้ผ้านุ่งห่มเท่านั้นจึงได้เคารพ ครั้นเจริญวัย วัฒนาเป็นลำดับขึ้นไป การอยากได้มันก็มากออกไป อาหารเครื่องเลี้ยงท้องอีก อยากได้อาหารเครื่องเลี้ยง ท้องหิวได้จากพ่อแม่ หิวเวลาใดก็เคารพพ่อแม่อีก เคารพเพื่อจะกินอาหารเท่านั้น ไม่ได้เคารพเรื่องอื่น แล้วก็ต่อมาจะต้องการสิ่งใดเจริญวัยวัฒนาเป็นลำดับ ต่างว่าเด็กหญิง เด็กชายมีนิสัยดีอยากจะเล่าเรียนศึกษา ก็ต้องอ้อนวอนพ่อแม่ เคารพพ่อแม่อีก เพื่อจะได้ทุนค่า เล่าเรียนศึกษา เคารพเท่านั้นไม่ได้เคารพเรื่องอื่น ครั้น เจริญวัยวัฒนาเป็นลำดับ เมื่อได้เล่าเรียนศึกษาสำเร็จ แล้วจะครองเรือน จะทำงานสมรส ก็ต้องเคารพพ่อแม่อีก เอาเงินเอาทองจากพ่อแม่ เคารพเพื่อจะเอาเงินเอาทอง ไปแต่งงานเท่านั้น ไม่ได้เคารพเรื่องอื่น เมื่อต้องภัยได้ ทุกข์ใด ๆ ก็คิดถึงพ่อแม่เพราะจะให้พ่อแม่ช่วยเหลือ แก้ไข เคารพพ่อแม่ก็เพื่อจะให้พ่อแม่ช่วยแก้ไขเพื่อให้ ตัวเป็นสุขสบายเท่านั้น การเคารพเหล่านี้ พระพุทธ เจ้าก็ได้ทำมาแล้วแต่เด็ก ๆ มา เราก็ได้ทำมาแล้วแต่ เด็ก ๆ การเคารพเหล่านี้ เคารพอย่างเด็ก ๆ ปราศจาก ปัญญา เคารพที่มีปัญญากัน พ่อบ้านก็เคารพแม่บ้าน แม่บ้านก็เคารพพ่อบ้าน เพื่อต้องการให้ความสุขซึ่งกัน และกัน เคารพต้องการให้ความสุขนั่นเอง ต้องการ เอาความสุขนั่นเอง หรือต้องภัยได้ทุกข์ใด ๆ ไม่มีใคร จะช่วยเหลือ พ่อบ้านก็คิดถึงแม่บ้าน แม่บ้านก็คิดถึงพ่อ บ้าน ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ถ้าช่วยเหลือซึ่งกันและ กันไม่ได้ก็ต้องเลิกกัน เลิกเคารพกัน เลิกนับถือกัน ต้อง แยกจากกัน มีความเคารพกันเป็นอย่างนี้ การเคารพ เหล่านี้เป็นการเคารพสามัญทั่วโลกเป็นอยู่อย่างนี้ การเคารพของพระพุทธเจ้าที่ว่าท่านเป็นผู้เคารพ ในพระสัทธรรม การเคารพทั้งหลายที่ท่านได้ผ่านมา แล้วมากน้อยเท่าใด นอกจากเคารพในธรรมแล้วไม่ ประเสริฐเลิศกว่า นี่ประเสริฐเลิศกว่า ท่านถึงปล่อย ความเคารพ วางความเคารพอื่นเสียทั้งหมด เคารพใน พระสัทธรรมทีเดียว การเคารพในพระสัทธรรม เคารพ ในพระสัทธรรมท่านก็แนะนำวางตำรับตำราไว้ให้เป็น เนติแบบแผน ของภิกษุสามเณร อุบาสกอุบาสิกา ใน ยุคนี้และตั้งแต่ครั้งพุทธกาลนั้นมา จนกระทั่งถึงบัดนี้ และต่อไปในภายหน้า สมที่บาลีว่า เย จ สมพุทธา อดีตา เย จ พุทธา อนาคตา Kalyanamitra.org ๓