คุณธรรมและศีล : หน้า 131/136

แห่งคุณธรรมทั้งหลาย พระพุทธภาษิต อาทิ สีล ปติฏฐา จ กลยาณานญจ มาตุก ปมุข สพฺพธมฺมานํ อวณฺณญจ อกิตติญฺจ วณฺณ์ กิตฺต ปสํสญฺจ ค่าแปล สุมา สีล วิโสธเย ทุสสีโล ลภเต นโร สทา ลภติ สีลวา ยู. เถร. ๒๖/๓๕๘. ศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็นมารดาของกัลยาณธรรม ทั้งหลาย เป็นประมุขแห่งธรรมทั้งปวง เพราะฉะนั้น ควรชำระศีลให้บริสุทธิ์ คนผู้ทุศีลย่อมได้รับความ ติเตียนและความเสียชื่อเสียง ส่วนผู้มีศีล ย่อมได้รับชื่อ เสียง และความยกย่องสรรเสริญทุกเมื่อ คําอธิบายขยายความ บุคคลที่อาบน้ำชำระล้างร่างกายจนสะอาด หมดจด รู้สึกว่า ตัวเองไม่มีกลิ่นสกปรก ที่จะทำให้อับ อายฉันใด บุคคลที่ชำระใจให้สะอาดหมดจดด้วย ศีล ย่อมรู้สึกในตัวเองว่าเราเป็นบุคคลที่มีคุณค่า เพราะไม่ปรารถนาจะฆ่าใคร ไม่ปรารถนาจะลัก ทรัพย์หรือแย่งของรักของใคร ๆ ไม่ปรารถนาจะโกหก หลอกลวงใคร ไม่ปรารถนาที่จะทำลายปัญญาของตน เองและผู้อื่น ด้วยสุรายาเมาแต่ประการใด บุคคลนั้น จึงได้ชื่อว่า เป็นต้นแบบแห่งคุณธรรม เป็นมารดาซึ่งจะคลอดบุตรธิดาคือกัลยาณธรรมให้แก่ บุคคลทั้งหลาย เพราะมีศีลเป็นที่พึ่งเบื้องต้น เป็น รากฐานของอาคารชีวิต อาคารชีวิตที่มีศีลเป็น รากฐาน จะสามารถสร้างได้สูงลิบจนจรด พระนิพพาน บุคคลผู้มีศีลบริสุทธิ์นั้น จะไม่รู้สึกกินแหนงแคลงใจ ในตัวเอง ไม่ดูถูกตัวเอง ใจที่ถูกกลั่นกรองด้วยศีล จะเป็นพลังเชื่อมต่อให้สมาธิตั้งมั่น ซึ่งใจที่ตั้งมั่นด้วย สมาธิ จะส่งผลให้เกิดปัญญา เป็นธรรมาวุธประ หารกิเลสให้สิ้นไปจากใจได้ เป็นใจที่มีอิสระ สว่างผ่อง ใส ไร้ขอบเขต ทำให้เป็นผู้มีอารมณ์เบิกบาน วางตัว ได้เหมาะสม ตัดสินใจได้ถูกต้อง การงานและการ สังคมจึงอยู่ในระดับ “พอดี” เป็นเกียรติเป็นศรีแก่วงศ์ ตระกูลและประเทศชาติ มีความองอาจในที่ทุกสถาน ประดุจ ดอกไม้บานยามเช้า ย่อมส่งกลิ่นหอม แห่งความบริสุทธิ์ของศีลให้อบอวลตลบครบถ้วน หน้า เป็นที่สรรเสริญของเทวดาและมนุษย์ทั้ง หลาย ในกาลทุกเมื่อแล... Kalyanamitra.org 045 1 } 1