ธรรมนิยาย : หน้า 114/136

0012 ไม้ แม้ดวงตะวันโผล่พ้นทิวเขาขึ้นมามากแล้ว แต่แสงก็ ยังไม่กราดกล้า ขบวนเกวียนคงรุดหน้าต่อไปอย่างไม่ รีบร้อน เมื่อได้ค้างแรมในระหว่างทางและเคลื่อนที่ ออกรอนแรมมา ก็ถึงทุ่งนอกเมืองสาวัตถีในเวลาเย็น ต่อวันรุ่งจึงจะเข้าภายในเมืองทางประตูด้านทักษิณ ส่วนภิกษุสงฆ์ซึ่งเดินทางร่วมมาด้วย กับทั้งนิครนถ์ก็ เข้ามาลาธนิยะผู้กำลังสั่งการพักแรมอยู่ ณ ทุ่งนอกเมือง นั้น ธนิยะแสดงคารวะและส่งท่านเหล่านั้น ผู้แยกย้าย ไปสู่สำนักสถานที่มุ่งหมายแห่งตน ตรงท้องทุ่งที่ขบวนเกวียนของธนิยะจอดอยู่นั้นไม่ ไกลจากเขตวนารามมากนัก แม้ธนิยะจะรู้ว่าขณะนี้ สมเด็จพระบรมศาสดายังคงพำนักอยู่ ณ ที่นั้น ก็ได้ แต่ถวายนมัสการทางทิศที่ตั้งแห่งเชตวนาราม เพราะ จะต้องเคลื่อนหมู่เกวียนเข้าสู่พระนครให้เรียบร้อยก่อน จึงจะหาเวลาว่างไปเฝ้าฟังพระธรรมเทศนาได้ ในวันรุ่งขึ้น เมื่อหุงหาอาหารรับประทานเสร็จ แล้ว ธนิยะก็สั่งให้ออกเดินทางเข้าประตูเมืองด้านทักษิณ นั้น ครั้นจัดระเบียบเกวียนค้า เกวียนเสบียง เกวียน คุ้มกันเรียบร้อยแล้ว จึงได้เปิดติดต่อกับคนค้าทั้งหลาย ผู้มาแต่ร้านตลาด และบุคคลอื่น ๆ ผู้สนใจในสินค้า พื้นเมืองแคว้นกาลิกับที่ซื้อมาพิเศษจากแคว้นมคธและ วัน สินค้าที่ซื้อมาจำหน่ายจากแคว้นวัชชีนั้น คือผ้าสี ผ้าดอกต่างชนิดเพราะชาววัชชีเป็นผู้รักการแต่งตัว ประดิษฐ์สิ่งงดงามต่าง ๆ ธนิยะได้แนะนำาให้สุรเสนะดูแลการค้า และรู้จัก การติดต่อกับชาวตลาดว่าจะควรปฏิบัติอย่างไร ณ ที่ไร เช่นเดียวกับที่เคยปฏิบัติมาในเมืองต่าง ๆ ซึ่งผ่านมาแล้ว ณ บ่ายวันนั้น ขณะที่สุรเสนะนำคนขับเกวียนให้ช่วย กันชนเครื่องหอมและผ้า ซึ่งชาวตลาดผู้หนึ่งตกลงซื้อไว้ เป็นอันมากไปส่งจนถึงที่ กลับมาในระหว่างทาง ได้ เห็นเด็ก ๆ กลุ่มหนึ่งพากันมุงล้อมกองทรายก็แวะเข้า ไปดู ขณะเดียวกันนั้น มีภิกษุรูปหนึ่งสูงอายุเดินผ่าน มาก็ถามเด็กว่ามุงดูอะไรกัน เด็กคนหนึ่งชี้ให้ดูกิ่งไม้ หน้าอันปักอยู่ ณ กองทรายนั้นแล้วนิ่งอยู่ ภิกษุรูปนั้น จึงถามต่อไปว่าหมายความว่ากระไร เด็กนั้นตอบว่า มีผู้หญิงคนหนึ่งนุ่งผ้าขาว ถือเพศปริพาชิกา เป็นคนพูด เก่ง เที่ยวท้าโต้ตอบกับคนทั้งหลายด้วยการปักกิ่งหว้าไว้ ผู้ใดถอนลงจากที่ปัก หมายความว่าจะโต้ตอบด้วย ไปพูดที่ไหนก็ไม่มีใครสู้ได้ ณ ที่นั้นมีชายกลางคน คนหนึ่งแวะเข้ามาด้วยก็ช่วยชี้แจงเพิ่มเติมว่า นางปริพา ซิกาผู้นี้เดินทางมาจากเมืองสาเกต แต่ได้ขึ้นไปทางเหนือ ของเมืองสาวัตถีก่อน เที่ยวท้าโต้ตอบและแสดงวาทะ ของตน มีผู้ชมเชยกันมากว่าสามารถหาที่เปรียบได้ยาก ใช่นางจะฉลาดในวาทะเท่านั้น แม้ในทางรูปสมบัติ เป็นผู้งดงามอย่างยิ่ง ประมาณว่าอายุสัก ๒๐ ปีหรือ อาจไม่ถึง ขณะนี้ชะรอยนางจะเข้าไปสู่หมู่บ้าน ภิกษุผู้สูงอายุได้ฟังจึงสั่งเด็ก ๆ ให้ถอนกิ่งหว้า ออกจากกองทราย เด็ก ๆ ต่างเกี่ยงกันไม่กล้าแตะต้อง กิ่งหว้านั้น ต่อเมื่อภิกษุรูปนั้นรับรองว่าท่านจะรับผิด ชอบเป็นผู้โต้ตอบเอง เด็กคนหนึ่งจึงวิ่งเข้าไปที่กองทราย กระชากกิ่งหว้าฟาดลงไปกับพื้น ทันใดนั้น พอดีปริพาชิกาสาวเดินออกมาจากหมู่ บ้าน มีบริขารเครื่องใช้ประจำตัวอันห่อพับไว้เป็น ระเบียบไม่มากนัก สุรเสนะต้องแลดูด้วยความหลาก ใจในความงามความกล้าหาญของสตรี ผู้ยังอยู่ในวัย สาวเห็นปานนี้ และนึกเดาในใจว่าที่ต้องเดินทางไปสู่ แคว้นต่าง ๆ ได้เช่นนี้ ชะรอยจะคอยโอกาสโดยสารคน ค้าชาวเกวียน หรือเรือโดยสาร ซึ่งขึ้นล่องอยู่ตามลำน้ำ อจิรวดีเป็นมั่นคง ไม่เช่นนั้นก็เป็นที่น่าเกรงเหลือเกิน นาง ว่าจะถูกล่วงเกินข่มเหงในระหว่างทาง แต่วิสัยของคน มีปัญญาก็คงรู้จักรักษาตนเองให้ปลอดภัยได้ ได้เห็นกิ่งหว้าถูกกระชากลงเช่นนั้นก็นึกว่าเด็ก ๆ ชน กระชากลงมาเล่น จึงแสดงอาการไม่พอใจและดุว่า กระชากลงมาทําไม เมื่อเด็กชี้ไปที่ภิกษุผู้สูงอายุ นางก็คาดการณ์ได้ ทันทีว่า บัดนี้ได้พบผู้โต้ตอบวาทะแล้ว ก็มีความยินดี เหมือนหนึ่งผู้กระหายน้ำ ได้พบธารน้ำอันใสสะอาดจิต และเย็นสนิท ควรที่จะลงดื่มและอาบให้ผาสุก นาง ได้เชื้อเชิญภิกษุรูปนั้นด้วยอาการอันดีให้หาที่นั่งที่ เหมาะสม เพื่อจะได้ลาดนิสีทนสันถัต” ลงสำแดงวาทะ ๑. ผ้าปูนั่งเป็นบริการประจำตัวนักบวช Kalyanamitra.org