จตุสัจจธรรม : หน้า 100/136

KG จตุสัจจธรรม อริยปริเยสนาสูตรกล่าวถึงการที่ พระพุทธองค์ทรงแสวงหา, ค้นพบและ ตัดสินพระทัยที่จะทรงสั่งสอนธรรมะให้ แก่ชาวโลก คำว่า “อัชณคลัง” หมาย ถึง การเข้าถึงพระนิพพานอันเกิดจากการ แสวงหาอันประเสริฐ คำว่า “อธิคต หมายถึงการบรรลุธรรมอันลุ่มลึก ยากที่ จะมองเห็นได้ ในปาปัญจสูทนีอรรถกถา ของมัชฌิมนิกาย แปล “อัชฌคมัง” ว่า เข้าถึงแล้ว, “ปฏิลภิง” และ “อธิคต” ว่า เห็นแล้ว และ “ปฏิทธะ” หมายถึง ค้นพบแล้วและชนะอย่างเด็ดขาดแล้ว อรรถกถาต่าง ๆ แปลความหมายของ “ธรรมะ” ที่พระพุทธเจ้าทรงเข้าถึง แล้ว เห็นแล้ว ว่า ธรรมะอันเป็นความ จริงอันประเสริฐ ๔ ประการ (จตุสัจจะ ความจริงอันประเสริฐ ๔ ธรรมะ) ประการนี้ เป็นจุดศูนย์รวมความคิดทุก ด้านในพุทธศาสนา อันจะนำไปสู่ความ พ้นทุกข์ในที่สุด ให้เราลองนึกภาพนาฬิกา ทรายที่คนโบราณเคยใช้ (ประกอบ ก็จะพลิกกลับขึ้น แสดงว่าครบ ๑ ชั่วโมง) ความจริงอันประเสริฐ ๔ ประการหรือ จตุสัจจธรรมนี้ ทำให้เกิดจุดทางเดินของ ทรายที่อยู่ตรงกลางนาฬิกา กล่าวคือ เป็นจุดที่เปิดทางให้แก่แสงสว่างแห่งปัญญา อีกทั้งจะรวมและปรับให้แนวความคิด เรื่องความพ้นทุกข์ หมุนขึ้นเข้าหาศูนย์ กลางหรือแกนของวัตถุที่หมุนนั้น ไปอยู่ ระดับที่จุดความรู้ทั้งมวลเริ่มต้นหมุนออก “ธรรมะ” หมายถึง ความจริง ความ ด้วยกรวย ๒ อัน มีรูเล็กทะลุถึงกัน จริงที่ช่วยให้พ้นทุกข์และนำไปสู่อิสร ใส่ทรายลงในกรวยข้างใดข้างหนึ่ง เมื่อ ทรายไหลหมดกรวยข้างหนึ่ง ลงไป ยังกรวยอีกข้างหนึ่ง ข้างที่มีทราย ภาพ ธรรมะที่พระพุทธองค์ทรงค้น พบแล้ว เห็นแล้ว เข้าถึงแล้ว คือ นิพพาน กงล้อธรรมจักร การที่พระพุทธเจ้าทรงตัดสินพระ ทัยที่จะสอนธรรมะให้แก่ชาวโลก นับเป็น จุดเริ่มต้นของกงล้อธรรมจักรที่จะหมุน ไปข้างหน้าบนหนทางอันประเสริฐ คำว่า “ธรรมจักร” มีความ หมาย ๒ ประการ กล่าวคือ หมายถึง ความรู้จากการเห็น และความรู้จาก การอบรมสั่งสอน ความรู้จากการ เห็น เกิดขึ้นด้วยปัญญา เป็นไปเฉพาะตน เพื่อตน ย่อมนำขึ้นสู่ที่สูง จากปุถุชนคน ธรรมดาไปเป็นพระอรหันต์ ความรู้จาก การอบรมสั่งสอนเกิดขึ้นด้วยความกรุณา เป็นไปเพื่อสงเคราะห์ผู้อื่น ย่อมนำไป ข้างหน้าจากความไม่สำเร็จไปสู่ความ สำเร็จ ความรู้ทั้งสองประการนี้เป็น ความรู้ตามธรรมชาติของพระพุทธเจ้า ทุก ๆ พระองค์ เมื่อกงล้อธรรมจักรหมุน ขึ้นสูงหรือแล่นไปข้างหน้า พลังวัฏฏ สงสารก็ไม่อาจผลักให้กงล้อนี้หมุนลง หรือถอยกลับหลังได้อีกแล้ว นอกจากนี้ “ธรรมจักร” ยัง หมายถึง ปหารณจักร คืออาวุธที่ใช้ ทำลายล้าง อันเปรียบได้กับธรรมะที่ มุ่งไปข้างหน้า เพื่อทำลายล้างความ ติดข้องอยู่กับกิเลสให้พินาศไป และ แปลและเรียบเรียงจาก DHAMMA WESTERN ACADEMIC AND SINHALESE BUDDHIST INTERPRETATIONS: A STUDY OF RELIGIOUS CONCEPT วิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกของ จอห์น รอส คาร์เตอร์ เสนอต่อ มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด สหรัฐอเมริกา คศ. ๑๙๗๒ เรื่องแปล█ กัลยาณมิตรอรุณลักษณ์ ไชยนันทน์ ธรรมะในทัศนะ ของชาวตะวันออก Kalyanamitra.org