ข้อความต้นฉบับในหน้า
66
เป็นการแน่นอนว่า
ความมานะพยายาม
เหล่านั้นเกิดขึ้น
เพราะเขาสอนกันให้
มุ่งมองในทางดี
ความพ่ายแพ้สูญเสีย
แ
ล้มละลาย
เป็นการร้าย
ต่เงินมาร์คเยอรมันก็ตกลงไป
ประเทศที่ซื้อเงินมาร์คไว้มากหลาย ต้อง ๗ สิงหาคม จ
ประสบความเสียหายอย่างไม่มีทางแก้
ห้างร้านต่าง ๆ ต้องเปลี่ยนป้ายบอก
ราคาขายทุก ๆ ชั่วโมง เพราะเมื่อราคา
เงินยิ่งตกราคาของก็ยิ่งขึ้น ลงท้ายคน
ขายเลยไม่ขาย เพราะเก็บไว้ขายวัน
พรุ่งนี้ จะได้เงินมากกว่าวันนี้ เมื่อคน
ขายไม่ขาย คนซื้อก็แย่งเอา ในขั้นแรก
ก็แย่งของที่เก็บตุนไว้ในร้านค้าลงท้ายก็
ปอนด์อังกฤษ
แลกได้ ๗,๕๐๐,๐๐๐ มาร์ค
ปอนด์อังกฤษ
- สิงหาคม จ
แลกได้ ๑๕,๐๐๐,๐๐๐ มาร์ค
ปอนด์อังกฤษ
๙ สิงหาคม จ
แลกได้ ๒๑,๐๐๐,๐๐๐ มาร์ค
๑๒ สิงหาคม เกิดจลาจลทั่วประเทศ
เยอรมนี
ถ้าจะคิดถึงราคาของที่แพงขึ้นไป
เที่ยวออกแย่งตามไร่นา เก็บชุดพืชผลที่ ตามส่วนแห่งการตกต่ำของราคาเงิน เรา
กำลังปลูกในที่ดินมากินโดยไม่จ่ายเงิน อาจจะให้ตัวเลขได้ดังนี้
ในที่สุดก็ยกพวกเข้าแย่งโคและม้ามาฆ่า
แล่เนื้อกินกัน เป็นอันว่าการจลาจลได้
เกิดขึ้นทั่วประเทศ
เป็น
อันที่จริงในชั้นเดิมทีเดียว เงิน
เยอรมันก็ไม่ได้ตกอย่างผลุนผลัน
แต่ค่อย 1 เลื่อนลง ระหว่าง ๓-๔ ปี
ภายหลังสงครามเงินค่อย ๆ ตก ของ
ค่อย ๆ แพงขึ้นความมานะพยายาม และ
ความมีวินัยของชนชาติเยอรมันได้ต้านทาน
๑๐ มิถุนายน บุหรี่
5 รองราคา
๔,๐๐๐ มาร์ค
๑๘ มิถุนายน บุหรี่
๖๐,๐๐๐ มาร์ค
๑๕ กรกฎาคม บุหรี่
๑๒๕,๐๐๐ มาร์ค
๗ สิงหาคม บุหรี่
๓๗๕,๐๐๐ มาร์ค
สิงหาคม บุหรี่
๗๕๐,๐๐๐ มาร์ค
ไว้เป็นลำาดับมา แต่มีรายจ่ายจร คือ
การใช้ค่าปรับสงครามในต้นปี พ.ศ.๒๔๖๖
ได้ผลักดันการเงินของเยอรมันให้ถึงแนว ไปสูบเฉย ๆ
ซองราคา
จ
สองราคา
จ ของราคา
0 ของราคา
๑๒ สิงหาคม คนพังร้านแย่งเอาบุหรี่
น้อย
ค่อย ๆ
เรื่อย 7 และตกลงไปอย่าง
ในชั่วเวลา ๒-๓ ปี การที่
ตกลงไปทีละน้อย ยิ่งทำให้
ถล่ม เงินได้ตกลงมาในทันทีทันใด ตก
ในอัตรามากกว่าที่เคยตก ประชาชนจึงรู้
ข้าพเจ้าได้อยู่ในประเทศเยอรมนี
ในขณะที่สภาพการณ์เป็นอย่างนี้
นักค้าเงินแน่ใจว่าจะไม่มีอันตรายและ
วันหนึ่งจะกลับขึ้น คงจะได้กำไรกันมาก
หลาย
และ
ว่าคราวนี้เงินตกอย่างร้ายแรงแน่ จึงได้ ได้เห็นความเป็นไปที่ได้เฝ้าดูความเคลื่อน
แตกตื่นรีบซื้อของ แต่ไม่มีใครเชื่อฟัง
ความแตกตื่นซื้อเป็นกำลังผลักดันอย่าง
พวกเศรษฐีต่างประเทศก็ทุ่มเท ร้ายแรงยิ่งกว่าการใช้ค่าปรับสงคราม
เงินเข้าไป ครั้นถึง พ.ศ.๒๔๖๖ เงิน ทําให้ราคาเงินมาร์คตกอย่างถล่มทลาย
มาร์คเยอรมันก็ตกเหมือนศิลาก้อนใหญ่ และคราวนี้ก็รั้งไม่อยู่อีกต่อไป ยิ่งต่ำยิ่ง
กลิ้งจากภูเขาสูง โดยไม่มีอะไรกีดกัน ตกเร็ว ดังจะเห็นได้ในรายการ พ.ศ.๒๔๖๖
๑๐
มิถุนายน
ธนบัตรที่ออกใหม่เป็นตัวเลขยืดยาวจน ดังนี้
ไม่รู้ว่าจะอ่านจำนวนว่าเท่าไร ชาวต่าง
ประเทศที่เคยเห็นว่าเบอร์ลินเป็นสวรรค์ แลกได้ ๔๐,๐๐๐
ก็เริ่มรู้สึกว่าเปลี่ยนสภาพไปในทางที่ตรง
กันข้าม เพราะเงิน ๑ ปอนด์ในค่ำวันนี้
กลายเป็น ๑๕ ชิลลิง ในตอนเช้า และ
เป็น ๑๐ ชิลลิงในตอนบ่าย ชาวต่าง
๓๖ กัลยาณมิตร
ปอนด์อังกฤษ
มาร์ค
๑๘ มิถุนายน ๑ ปอนด์อังกฤษ
แลกได้ ๑๒๐,๐๐๐ มาร์ค
๑๕ กรกฎาคม ๑ ปอนด์อังกฤษ
แลกได้ ๒,๕๐๐,๐๐๐ มาร์ค
ไหวมาตลอดเวลา ๕ ปี ด้วย ความ
อนาถใจ รัฐบาลปราบการจลาจลยุ่งยาก
ลงได้เรียบร้อย และประกาศออกเงินใหม่
ตั้งอัตราค่าน้ำเงินอย่างแน่นอน ธนบัตร
เก่าถูกยกเลิกหมด ความเสียหาย ของ
ประชาชนมีมากหลาย แต่เขาก็มองกัน
ในแง่ดี เขาอธิบายกันว่าสภาพการณ์ที่
แล้วมา เป็นเหมือนยาถ่ายล้างโรคร้าย
ต่าง ๆ ให้หมดไป ราษฎรที่ยากจนก็
เสียหายจริง แต่คนคดโกง คนกอบโกย
เศรษฐีสงครามรวมทั้งชาวต่างประเทศที่
ทุ่มเททุนรอนเข้ามาฉวยโอกาสค้ากำไร
ในขณะที่เงินมาร์คลดค่า พวกนี้ต้อง