การพิจารณาทางได้และทางเสีย : หน้า 99/108

ได้ พวกเราก็เช่นกันให้สำรวจตัวเองด้วย ก่อนที่จะทำอะไรทุกครั้ง ขอให้เราถาม ตัวเองก่อนว่า ที่เราเห็นช่องทางที่จะทำได้ เช่นนี้ มีช่องทางเสียอย่างไรบ้าง เพราะ ทุกสิ่งทุกอย่างย่อมมีทางได้และทางเสีย ถ้าสำรวจดูเห็นว่า มีแต่ทางได้ไม่มีทางเสีย อย่างนี้นับว่าน่ากลัวเพราะแสดงว่า เลย เราชักจะหน้ามืดตามัวแล้ว เห็นแต่ได้ฝ่าย เดียว คนเรานั้นยังมีกิเลสอยู่ ยังเป็นคนที่ ไม่สมบูรณ์ เรื่องที่จะไม่มีทางเสียเลยนั้น เป็นไปไม่ได้ มันจะต้องมีเสียบ้าง ให้ สมมุติว่า นำทางได้และทางเสียไปขึ้นตาชั่ง เปรียบเทียบกัน ถ้ามีทางได้มากกว่าทาง เสียในปริมาณที่พอสมควร ก็ควรที่จะทำ แต่ถ้าทางได้และเสียน้ำกึ่งกัน อยู่เฉย ๆ ดีกว่า เพราะทำไปก็ไม่คุ้มกัน แต่ก็ไม่ใช่ว่าเปรียบดูแล้วเห็นมีแต่ ช่องทางเสีย ไม่มีทางได้เลย ก็เลยไม่ ต้องทำอะไร ผลสุดท้าย นั่งชื่อเป็นตอไม้ ไปตลอดชีวิต อย่างนี้ก็ไม่ถูก ขอให้นำทั้ง สติและปัญญามาใช้ให้พอเหมาะพอเจาะ มีผู้เฒ่าอยู่คนหนึ่ง บ้านอยู่ตรงข้าม กับวัด เวลาว่าง ๆ หลวงพ่อชอบไปคุยด้วย ครั้งหนึ่งเขาเล่าให้ฟังว่า "แต่ไหนแต่ไรมา ผมไม่เคยถูกใคร หลอกเลย ทั้ง ๆ ที่ผมเองก็ไม่ค่อยมีความ รู้อะไรมาก แต่ไม่ว่าจะเป็นเรื่องการค้าขาย หรือทำมาหากิน ผมไม่เคยถูกหลอกได้” “แล้วเรื่องที่เขาถูกหลอกกันเรื่อย ๆ มีเรื่องอะไรกันบ้างละโยม 1 หลวงพ่อถาม ผู้เฒ่าจึงอธิบายว่า "มันก็เรื่องอยากจะรวยเร็ว ๆ มัน ไปเล่นไพ่เล่นหวยกัน มีทั้งหวยรัฐบาล แพงจัดเกินไป แล้วมันจะไปเอากำไรที่ไหน สงสัยมันจะต้องเตรียมมีเหลี่ยมอะไรสัก อย่างหนึ่ง เพราะฉะนั้นผมจึงไม่ขายให้ไอ้พวกนี้ แต่ชาวบ้านเขาชอบขายกัน ก็เห็นโดนเชิด กันทุกปีแหละ โดนหลอกทำนองนี้แล้ว เขาก็ไม่เข็ดกัน” "โยมมีหลักอย่างไร ในการระมัด ระวังตัวเพื่อไม่ให้โดนหลอกล่ะ” “พ่อผมสั่งเอาไว้ว่า หากมีใคร มาบอกว่าให้ทำอย่างนั้นอย่างนี้แล้วจะรวยเร็ว มีกำไรขึ้นมาผิดหูผิดตาอย่างไม่น่าเชื่อ ถ้า ไปเจออย่างนี้เมื่อไหร่แล้ว พ่อสั่งไว้ว่า ให้ หวยใต้ดิน แล้วยังต้องไปเสียให้กับอาจารย์ นอนเสีย เพราะถ้ามันมีช่องทางวิเศษ ใบ้หวยอีกไม่รู้เท่าไหร่ บางคนก็เสียท่าโดน เจ้าพวก ๑๘ มงกุฎ หลอกเอาเงินไปกิน เรียบ หรือบางทีก็เป็นเรื่องขายข้าวสมมุติว่า รู้ ๆ อยู่ว่าราคาประมาณเกวียนละ ๒,๕๐๐ มันเอาไปขายต่อได้อย่างดีก็ ๒,๖๐๐ แต่มันซื้อเรา ๒,๘๐๐-๒,๙๐๐ ราคามัน ขนาดนั้นแล้ว มันไม่ควรจะมาถึงเราเป็น คนแรกหรอก มันควรจะถึงใครก่อนหมดแล้ว เพราะฉะนั้นเมื่อมันมาถึงเรา แสดงว่ามัน ต้องมีอะไรไม่ชอบมาพากลเสียแล้ว อย่า ไปเอามันเลย เดี๋ยวเราไปติดเหยื่อเสีย เปล่า ๆ” Kalyanamitra.org ข้อนี้เป็นแง่คิดสำหรับชาวบ้าน ๆ ที่หลวงพ่ออยากจะฝากพวกเราไว้คือ ถ้า ใครมาบอกว่า เล่นแชร์แล้วรวยเร็วก็อย่าไป ตื่นเต้นตามเขา หรือใครบอกว่ามีการค้า อะไรชนิดที่วิเศษพิสดาร ทำรายได้ให้มหา ศาลก็ให้คิดเสียว่า แบบนี้นอนดีกว่า ขอ ให้รีบนอนเสีย อย่าทำ เพราะว่าเราเองก็ ไม่ใช่คนฉลาดที่สุดในโลก นั่นมันเป็น กับดักล่อให้เราพลาดพลั้งเสียที่ได้ในภายหลัง สำหรับหลวงพ่อ ตลอดเวลาที่ผ่าน มา ไม่ว่าจะทำอะไร พอเห็นว่ามีช่องทาง ๆ ได้ก็ใจฟูเหมือนกัน แต่จะต้องนั่งหยุดคิด หาทางเสียให้ได้ เพื่อเป็นการไม่ประมาท สรุปความในข้อที่ ๒๘ นี้ว่า การ งานใด ก็ตามย่อมมีทั้งทางได้และทาง เสีย เราจึงต้องนำทั้งสติและปัญญา มาใช้ พินิจพิจารณาให้รอบคอบ แม้แต่งานบุญก็ เช่นกัน จึงจะทำให้งานต่าง ๆ สำเร็จลุล่วง ไปได้ด้วยดี กัลยาณมิตร ๙๗