การสนทนาของดาบส : หน้า 60/108

นับถือท่านเป็นอาจารย์ เวลานั้นเป็นคืน วันหนึ่ง ชาวบ้านถวายเกลือห่อ ชะ ชะ เจ้าคนเปล่า! ท่านทั้งแคว้นวิเทหะ อันมั่งคั่งสมบูรณ์ ละทิ้งราชสมบัติ อันประมาณค่ามิได้ คิดว่าท่านคงหมดความ กังวลแล้ว ที่ไหนได้ ท่านกลับมาสะสมเพียง แค่เกลือเท่านั้น! วันเพ็ญ พระจันทร์ส่องแสงสว่างสดใส มาในใบไม้แกทานเป็นจำนวนมาก เมื่อ ในขณะที่ทั้งสองดาบสนั่งชมจันทร์และ ถึงเวลาอาหาร วิเทหะดาบสก็จัดเกลือ สนทนาคารมอยู่นั่นเอง ราหูได้เคลื่อน ถวายคันธาระดาบสตามสมควรที่เหลือก็ เข้าบังดวงจันทร์ให้มืดมัวไป วิเทหะ ดาบสจึงถามว่า "อาจารย์ ดูสิทาน อะไรนะมา ปิดบังดวงจันทร์จนอับแสงลงไปได้ "ดูก่อนศิษย์ เงาที่เคลื่อนเข้าบัง ดวงจันทร์นี้แหละที่เรียกว่า ราหูอมจันทร์ เมื่อเคลื่อนเข้ามาแล้วก็ปิดบังดวงจันทร์ จนมิด ทำให้เราไม่เห็นความสว่างไสว ของแสงจันทร์..... วิเทหะเรามาบวชนี้ก็ ซุกเก็บไว้ในหย่อมหญ้าโดยคิดว่าจะเก็บ เอาไว้ใช้ในวันที่ไม่มีเกลือ วันต่อมา ชาวบ้านถวายอาหาร จืดมาให้ วิเทหะดาบสถวายอาหารแล้ว จึงไปหยิบเกลือออกมาจากหย่อมหญ้า ถวายให้ท่าน คันธาระดาบสจึงถามว่า บ “วันนี้ไม่มีใครถวายเกลือนี่นา ท่านไปเอาเกลือมาจากไหนหรือ” "อาจารย์... วันก่อนชาวบ้าน เพราะวันหนึ่งเราได้เห็นราหูอมจันทร์ ถวายเกลือมามาก ข้าพเจ้าจึงเก็บเอาไว้ เราก็มาคิดเปรีบเทียบว่า ราหูก็เหมือน บ้าง โดยหวังว่าจะเอามาใช้ในวินาทีไม่ ความเศร้าหมองขุ่นมัวที่โคจรมาปิดบัง มีเกลือ” คุณค่าในตัวของมนุษย์ไม่ให้บังเกิดขึ้น คันธาระดาบสได้ฟังก็ตวาดขึ้นว่า เพราะมนุษย์มัวแต่คอยห่วงใยโน่น ๆ นี่ๆ "ชะ ชะ เจ้าคนเปล่า! ท่านทั้ง อยู่ร่ำไป ชีวิตพัวพันอยู่กับเรื่องต่าง ๆ แคว้นวิเทหะอันมั่งคั่งสมบูรณ์ละทิ้ง จนไม่มีเวลามาทำภาวนากลั่นใจตัวเอง ราชสมบัติอันประมาณค่ามิได้ คิดว่า ให้ใสสว่างเหมือนแสงจันทร์ เราเห็น ราชสมบัติและภาระหน้าที่ต่าง ๆ เป็น ท่านกลับมาสะสมเพียงแค่เกลือเท่านั้น! เสมือนความขุ่นมัว เราจึงละทิ้งราช สมบัติออกบรรพชา" "อาจารย์ ท่านคือกษัตริย์คันธาระ ท่านคงหมดความกังวลแล้ว ที่ไหนได้ วิเทหะดาบสถูกว่าอย่างรุนแรงเช่นนี้ จึงโต้ตอบขึ้นว่า "อาจารย์ ท่านมองไม่เห็นโทษ ของตนเอง เห็นแต่โทษของข้าพเจ้า ก็ แล้ววิเทหะดาบสก็เล่าถึงการตัดสิน ท่านเองมิใช่หรือที่พูดว่า เราจะไม่สอน ใจออกบรรพชาของตนให้คันธาระดาบส หรือ!” วิเทหะดาบสถามด้วยความตื่นเต้น ฟังด้วยน้ำเสียงที่ตื่นเต้น ยินดีและตื้นตัน จากวันนั้นเป็นต้นมา ทั้งสอง คนอื่น จะสอนแต่ตัวเอง ท่านเบื่อที่จะ พร่ำสอนใคร ๆ จึงได้ละทิ้งราชสมบัติมา แล้วตอนนี้ท่านมาสั่งสอนข้าพเจ้าทำไม ดาบสก็ไปไหนมาไหนด้วยกันด้วยความ ท่านก็ทำไม่ถูกเหมือนกันนั่นแหละ” สุขใจ เก็บกินผลในป่าตามมีตามได้ไม่ ทุกข์ร้อน "ดูก่อน วิเทหะ สิ่งที่เรากล่าว นั้นเป็นสิ่งที่ชอบธรรม เป็นความจริงไม่ ๕๘ กิ ล ย า ณ มิตร วันหนึ่งทั้งสองได้ออกจากป่าหิม ใช่สิ่งที่ไม่จริง เมื่อเรากล่าวความจริง พานต์เข้ามาในหมู่บ้านชายแดนแห่งหนึ่ง บาปย่อมไม่ติดเรา การให้โอวาทเป็น ชาวบ้านเห็นท่านแล้วบังเกิดความเลื่อมใส ประเพณีของพระพุทธเจ้าทุก ๆ พระองค์ พากันมาฟังธรรมแล้วรับปากว่า จะดำรง ตนอยู่ในศีลในธรรม แล้วถวายภัตตาหาร แก่ท่าน เป็นประเพณีของพระสาวก เป็นประเพณี ของพระโพธิสัตว์ทั้งหลาย คนพาล เท่านั้นที่ไม่รับโอวาท” Kalyanamitra.org