ความคิดเห็นของนักวิชาการต่อวรรณกรรม : หน้า 47/112

ทัศนะของนักวิชาการต่อวรรณกรรมเพชรน้ำเอก ดร.จำนงค์ ทองประเสริฐ ป.ธ.๙ พธ.บ., MA. ปรัชญาดุษฎี บัณฑิตกิตติมศักดิ์ ราชบัณฑิต และในฐานะผู้เชี่ยวชาญด้านภาษาไทย และวรรณกรรมไทย จนได้รับเลือกให้เป็นคณะกรรมการส่งเสริมวรรณกรรม ไทยของธนาคารกรุงเทพ จำกัด ชุดปัจจุบัน ดร.จำนงค์ ทองประเสริฐ ราชบัณฑิต กัลยาณมิตร : อาจารย์มีความคิดเห็นอย่างไรต่อวรรณกรรมทั้ง ๓ เล่มของพระเดชพระคุณท่านที่ได้รับ ดร.จำนงค์ การยกย่องว่าเป็นเพชรน้ำเอกของพระพุทธศาสนา? - การที่คณะกรรมการให้รางวัลที่หนึ่งแก่ท่านถึง ๓ ครั้ง ผมเห็นด้วยอย่างยิ่ง เพราะหนังสือ ของท่านล้วนมีคุณค่ามากมายในทางพระพุทธศาสนา ในสมัยก่อนนั้น เราจะเห็นได้ว่าหนังสือ ทางนี้ส่วนมากจะเป็นเรื่องภาษาบาลี เรียบเรียงเป็นภาษาบาลี แล้วเราจึงจะแปลมาเป็น - ภาษาไทยอย่างเช่น หนังสือมงคลทีปนี เป็นต้น แต่หนังสือที่จะเรียบเรียงขึ้นมาใหม่เป็น ภาษาไทยแท้ ๆ มิได้แปลถอดแบบมาจากภาษาบาลีโดยตรง ก็เห็นจะมีหนังสือของ พระเดชพระคุณท่าน ซึ่งนับว่าหาได้ยากยิ่งในยุคนั้น กัลยาณมิตร : แนวการเขียนของท่านเป็นอย่างไร ดร.จำนงค์ : เท่าที่ผมอ่านวิเคราะห์ดู และจากการที่เป็นคนรู้จักคุ้นเคยกับท่านมาก่อน ผมรู้สึกว่าท่านเป็น ปราชญ์ผู้ที่มีความสนใจค้นคว้าในพระไตรปิฎก อรรถกถาฎีกามากอย่างที่จะหาพระรุ่นใหม่ ๆ เสมอเหมือนได้ยาก คือเวลานี้ผมก็เห็นมีท่านเจ้าคุณพระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต) กับเจ้าคุณพระธรรมธีรราชมหามุนีนี้แหละ ที่มีผลงานเป็นที่ยอมรับแม้จะเป็นคนละแนวก็ตาม การที่พระเดชพระคุณท่านได้แต่งหนังสือทุก ๆ เล่มที่เกี่ยวกับศาสนา ไม่ใช่ทำกันได้ง่าย ๆ เลย เพราะเท่าที่ผ่านมาหลาย ๆ ท่านเขียนออกมาแล้วผู้อ่าน ๆ แล้วง่วงหรือไม่ค่อยทราบซึ้ง แต่ของท่านใช้เวลามาก ทั้งอ่านหนังสือมาก ค้นคว้ามาก ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการเรียบเรียง 1 หนังสือ ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่ทำได้ยากมาก ๆ สิ่งสำคัญอีกอย่างคือ "ศิลปะในการเขียน” ในการเรียบเรียง หลายคนทั้งพระทั้ง ฆราวาสถึงจะมีความรู้เรื่องศาสนาดีเพียงไร แต่ถ้าขาดสิ่งนี้ก็ทำให้ไม่น่าอ่าน ภาษาที่ใช้ก็สำคัญ บางท่านเขียนเป็นสำนวนวัด ๆ เหมือนกับพวกที่เรียนมาจากต่างประเทศก็เขียนภาษาไทยเป็น สำนวนฝรั่ง อ่านแล้วมีกลิ่นนมกลิ่นเนยมากเหลือเกิน เข้าใจก็ยาก อย่างเช่นพระไตรปิฎกฉบับ ภาษาไทย อ่านแล้วไม่ค่อยทราบซึ้ง ไม่ค่อยเข้าใจเท่าที่ควรคล้าย ๆ กับว่า ท่านเขียนแบบ เปิดเผยอย่างซ่อนเร้น คือเปิดแล้วก็อ่านไม่รู้เรื่อง กัลยาณมิตร : แต่ของพระเดชพระคุณท่านเขียนด้วยภาษาที่สละสลวยอ่านแล้วเข้าใจง่ายใช่ไหมครับ? ดร.จำนงค์ : ใช่ พระเดชพระคุณท่านเขียนเรียบเรียงด้วยภาษาที่สละสลวย อ่านแล้วเข้าใจไม่ยาก เนื้อหาต่าง ๆ แม้จะยาก แต่ท่านก็มีศิลปะพยายามย่อขยายอธิบายให้ง่ายเข้า และแสดงที่มาที่ไปหลักฐานอ้างอิงอย่างชัดเจน กั ล ย า ณ ม ต ร ๔๕