คุณค่าของประเพณีการลอยกระทง : หน้า 39/130

ประเพณีลอยกระทงของภาคต่าง ๆ ข้างๆ เป็นระยะ ๆ หรือจุดด้วยได้ถือ ๒. เพื่อการขอขมาโทษที่อาจ ดังได้กล่าวมาแล้วว่า ประเพณี ว่าเป็นการแสดงความเคารพต่อพญา เคยทิ้งสิ่งปฏิกูลลงในน้ำหรือกระทำการ การลอยกระทงนั้นอาจมีข้อปฏิบัติหรือ นาค ผู้เป็นเจ้าแห่งแม่น้ำ เพื่อให้ ใดๆ อันเป็นเหตุให้น้ำไม่สะอาด จุดมุ่งหมายแตกต่างกันไปบ้างตามแต่ พญานาคนำเครื่องสักการะของตนไป ๓. เพื่อบูชารอยพระพุทธบาท คติทางศาสนา และความเชื่อถือของ บูชาพระบรมสารีริกธาตุของพระพุทธ ผู้คนในแต่ละท้องถิ่น แม้การลอย เจ้าที่ประดิษฐานอยู่ในท้องน้ำอีกต่อหนึ่ง กระทงในเมืองไทยเราในแต่ละภาคก็มี สำหรับพิธีลอยกระทงของทาง ณ หาดทรายริมฝั่งแม่น้ำนัมมทา G. เพื่อบูชาพระเกศแก้วจุฬา- มณีในสวรรค์ชั้นดาวดึงส์ ข้อปฏิบัติที่แตกต่างกันอยู่ อย่างเช่น ภาคใต้นั้น มิได้มีกำหนดเวลาแน่นอน ทางภาคเหนือเรียกว่า งานยี่เป็ง หรือ งานเพ็ญเดือนยี่ (เพ็ญเดือนยี่ตรงกับ มีทุกข์ภัย โดยเอาหยวกกล้วยมาทำ กลางเดือน ๑๒ ของภาคกลาง ด้วย ว่าทางเหนือนับเดือนเร็วกว่าถึง 6 เดือน) บางทีก็เรียกว่า ล่องสะเปา หรือล่อง แต่จะมีการลอยเมื่อมีโรคภัยไข้เจ็บหรือ ภาวนาอยู่ที่กลางสะดือทะเล เป็นแพ บรรจุเครื่องอาหารแล้วลอยไป หมดไป ๕. เพื่อบูชาพระอุปคุตที่บำเพ็ญ 5. เพื่อลอยบาปเคราะห์ให้ เพื่อเป็นการสะเดาะเคราะห์ให้หายจาก ๓. เพื่อบูชาเทพเจ้าตามความ โรคภัยไข้เจ็บ ทำนองพิธีอาพาธพินาศ เชื่อของตน เพื่อลอยสิ่งของให้วิญญาณ ๔. เพื่ออธิษฐานขอสิ่งที่ตนปรา รถนา จากการศึกษาหาสาเหตุและการ เพื่อความรื่นเริงบันเทิงใจ สำเภา โดยทำเป็นสำเภาจำลองบรรจุ และเรื่องเสียกบาล ของกินของใช้ลอยไปเพื่อบูชาพระอุปคุต โบราณเรียกว่า “ประเพณีลอยโขมด” และการลอยกระทงนี้ ทางล้านนาแต่ จุดมุ่งหมายของการลอยกระทง ๘. ๑๐. เพ ส่วนการลอยกระทงทางภาค ปฏิบัติพิธีลอยกระทงของคนไทยทุกภาค หรือทำเพื่อเล่นสนุกในหน้าน้ำหลาก อีสานเรียกว่า “ไหลเรือไฟ” ซึ่งจัดขึ้น ทุกสมัยที่ผ่านมา ก็เห็นจะพอสรุปถึง ในวันเพ็ญเดือน ๑๑ และนิยมทำใน จังหวัดที่อยู่ริมแม่น้ำโขง โดยมีการ จุดมุ่งหมายหลัก ๆ ของการลอยกระทง ได้ดังนี้ คุณค่าของประเพณีการลอยกระทง การที่ประเพณีลอยกระทงได้รับ นำหยวกกล้วยทั้งต้นมาต่อกันยาวหลาย Q). เพื่อบูชาด้วยความสำนึกใน วา ท่าเป็นรูปเรือหรือรูปพญานาค คุณของแม่พระคงคา ที่ได้อำนวยประ แล้วเอาผ้าชุบน้ำมันยางจุดบนปลายไม้ โยชน์ต่างๆ แก่มนุษย์ สืบทอดรักษามาแต่โบราณนับพันปี ก็ คงเป็นเพราะคนทุกรุ่นล้วนมองเห็นว่า ประเพณีนี้มีประโยชน์มีคุณค่าทั้งต่อ ตนเอง ต่อครอบครัว ต่อกลุ่มชน ต่อ สังคม ต่อศาสนา และวัฒนธรรม คุณค่าต่อตนเอง คือช่วยยกระดับ จิตใจให้ผ่องใส ซาบซึ้งถึงคุณค่าของ พระรัตนตรัยและแม่พระคงคาว่ามีคุณ อันใหญ่หลวง คุณค่าต่อครอบครัว คือช่วยให้ สมาชิกในครอบครัวได้ทำกิจกรรมร่วม กันเช่น การประดิษฐ์กระทง การไป ลอยกระทงร่วมกัน หรือการลอยกระ ทงเพื่อบูชาวิญญาณของบรรพบุรุษใน แต่ละครอบครัว เป็นต้น คุณค่าต่อกลุ่มชน เพื่อให้เกิด กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๗ ๒๕