ข้อความต้นฉบับในหน้า
สังคหวัตถุ
ว่า สังคหวัตถุ นั้นเป็น
๑.ทาน การให้ หมายความว่า
ให้ปันสิ่งของที่ควรให้กับผู้ที่ควรรับ
แสดงน้ำใจอันดีงามกับผู้อื่น ไม่คับ
แคบเห็นแก่ตัว เป็นการให้ทั้งวัตถุ
สิ่งของ ตลอดจนความรู้ความสามารถ
ที่ตนเองมีแก่ผู้อื่นดังตัวอย่างในปัจจุบัน
นี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวของ
เรานั้น สิ่งหนึ่งที่ทรงปฏิบัติเป็นกิจวัตร
ศัพท์ในทางพระพุทธ คือ การให้ ให้ทุกอย่างที่เป็นความสุข
ศาสนา ซึ่งโดยมากแล้ว
และ
ของผู้อื่น เพราะว่าพระองค์ท่านให้
การให้นี้เป็นการสร้างความสมดุลทาง
สังคมได้ดีอย่างหนึ่งเพราะว่าเป็นการ
แบ่งปัน ความสุขแก่กันและกัน และ
ที่สำคัญอีกอย่างคือ ผู้ให้นั้นย่อมเป็น
ที่รักของทุกคน
ศัพท์ทางพระพุทธศาสนา แล้วท่านมีความสุขจากการให้ และ
จะเป็นภาษาบาลีสำหรับ
สังคหวัตถุนี้มาจากศัพท์ ศัพท์ใหญ่ๆ
คือ สังคม กับ วัตถุ ซึ่งแปลว่า การ
สงเคราะห์หรือเครื่องยึดเหนี่ยวก็ได้ แล
สิ่งของหรือเรื่องก็ได้ ซึ่งในหนังสือ
มังคลัตถทีปนี เล่ม ๑ หน้า ๓๕๕ ข้อที่
๓๙๖ ว่า สังคโหดียมทหิ สังคหณ
แปลได้ว่า การสงเคราะห์ด้วยการให้
การกล่าวถ้อยคำไพเราะ และการประ
พฤติประโยชน์ที่เป็นธรรม ชื่อว่าการ
๒.ปิยวาจา การพูดจาอ่อนหวาน
ได้แก่คำพูดที่ประกอบด้วยความจริงใจ
ต่อผู้สนทนาเป็นเบื้องแรก ตลอดจน
ต้องเว้นจากคำพูดส่อเสียด คำหยาบ
และคำเพ้อเจ้อ เพราะว่าคำเหล่านี้
เป็นค่าที่มาจากพื้นฐานจิตที่ไม่ดี ส่วน
สงเคราะห์
พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัส
เรื่องสังคหวัตถุไว้ ๔ ประการ คือ
๑.ทาน การให้
คำพูดที่เต็มไปด้วยความจริงใจ เป็น
ประโยชน์ต่อผู้ฟัง ถูกกาลเทศะ
ไพเราะนุ่มนวล แถมเปี่ยมด้วยจิต
ws: lasuon
โดย แก้วปริยัติ
๗๐ พฤศจิกายน ๒๕๕๙ กัลยาณมิตร
3.ปิยวาจา พูดจาอ่อนหวาน
๓. อัตถจริยาประพฤติตนให้เป็น
ประโยชน์ต่อผู้อื่น
๔.สมานัตตตา ความเป็นผู้มี
ตนเสมอต้นเสมอปลาย วางตัวได้สม
ฐานะ
เมตตาเมื่อคำเหล่านี้เปล่งออกจากปาก
ผู้ใดแล้ว ผู้นั้นจะเป็นบุคคลที่น่าคบ
หาทันที และยังสามารถจะเป็นผู้นำ
คนได้อย่างสบาย เพราะว่าคำพูดของ
ผู้นั้นจะเป็นคำพูดที่ศักดิ์สิทธิ์มีพลังและ
สามารถที่จะยึดเหนี่ยวน้ำใจของทุกคน