คุณค่าต่อสังคมและวัฒนธรรม : หน้า 40/130

ความสมัครสมานสามัคคีในกลุ่มชนเช่น ในฤดูน้ำหลาก ในช่วงเวลาดังกล่าว กลุ่มหนุ่มสาว กลุ่มอาชีพ หมู่บ้าน น้ำในแม่น้ำลำคลองจะเอ่อล้นเต็มฝั่ง สำนักงาน หรือสถานศึกษาในการร่วม เรียกว่า น้ำทรง ดังคำโบราณที่ว่า กันคิดประดิษฐ์กระทง และการรื่นเริง สังสรรค์ร่วมกัน คุณค่าต่อสังคม คือช่วยกระตุ้น ให้มีความเอื้ออาทรต่อสิ่งแวดล้อม รู้ จักช่วยกันรักษาความสะอาดแม่น้ำลำ คลอง ซึ่งเป็นสาธารณสถาน คุณค่าต่อศาสนา คือเป็นโอกาส ช่วยให้ผู้คนได้เข้าวัดทำนุบำรุงพระ ศาสนาตามเทศกาล มีการทำบุญทำ “เดือน ๑๑ น้ำนอง เดือน ๑๒ น้ำ ทรง” คือน้ำนิ่งใสอยู่ตัวไม่ขุ่น ประกอบ กับเป็นช่วงปลายฤดูฝน ต้นฤดูหนาว อากาศจึงสดชื่นเย็นสบาย ท้องฟ้าก็ ปลอดโปร่งแจ่มใสปราศจากเมฆฝน ทำ ให้วันเพ็ญเดือน ๑๒ นี้มีดวงจันทร์ที่ สว่างสุกใสที่สุดในรอบปี บรรยากาศที่เอื้ออำนวยต่อการ สมควรหรือที่ ปฏิบัติธรรมอย่างนี้ ทาน ฟังเทศน์ ถือศีล ปฏิบัติธรรมกัน พวกเราชาวพุทธจะมัวหลงเพลิดเพลิน ตามวัดทั่วไป โดยเฉพาะทางภาคเหนือ คุณค่าต่อวัฒนธรรม คือเป็นการ ช่วยรักษาศิลปะและวัฒนธรรมอันดีงาม ของชาติไว้ มิให้เสื่อมสูญ โดยเฉพาะ การลอยกระทงนี้นับว่าเป็นประเพณีที่ เชิดหน้าชูตา และเป็นเอกลักษณ์ของ ชาติไทยประเพณีหนึ่งทีเดียว คุณค่าสูงสุดของวันลอยกระทง เนื่องจากเทศกาลลอยกระทงอยู่ ๒๖ พฤศจิกายน ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร เอาแต่รื่นเริงสนุกสนานกันเสียจนทิ้ง โอกาสดีๆ ไปอย่างน่าเสียดาย ทางที่ดีในวันนี้ ถ้าคิดจะเล่น ทาย นทิยา ปุลิเน จิต มุนิโน ปทวลัญช์ อภิปูเชมิ อธิ ปที่เป็น มุนิโน ปทวลัญช์ ปูชา มยุห์ ทีฆรตต์ หิตาย สุขาย ส วตฺตต ซึ่งแปลว่า “ข้าพเจ้าขอบูชารอย พระพุทธบาทที่ตั้งอยู่เหนือหาดทราย แม่น้ำชื่อนัมมทาโน้นด้วยประทีปนี้ การบูชารอยพระบาทด้วยประทีป นี้ ขอจงเป็นไปเพื่อประโยชน์ เพื่อ ความสุขแก่ข้าพเจ้าสิ้นกาลนานเทอญ" อนึ่ง การที่คนในกาลก่อนได้ สอนให้บูชารอยพระพุทธบาทกันสืบมา นี้ย่อมมีคติธรรมแฝงไว้ โดยมุ่งหมายที่ จะให้พุทธศาสนิกชนทั้งหลายได้เจริญ รอยตามพระบาทของพระบรมศาสดา ด้วยการประพฤติดีปฏิบัติชอบตามแนว ทางที่พระพุทธองค์ทรงสอนไว้ นั่นคือ การดำเนินไปตามทางสายกลาง เส้น ทางที่พระพุทธเจ้าและพระอริยเจ้าทั้ง หลายได้ดำเนินไปดีแล้ว ที่สำคัญคือ ไม่ควรปล่อยโอกาส ดีๆ ที่มีทุกสิ่งทุกอย่างเอื้ออำนวยต่อ การปฏิบัติธรรมนี้ให้หลุดลอยไป ขณะกำหนดสติปฏิบัติธรรม ขอ ให้นึกถึงน้ำที่นิ่งใส อากาศที่เย็นสบาย ท้องฟ้าที่ปลอดโปร่งแจ่มใส และแสง ที่สุกสว่างจ้าของดวงจันทร์วันเพ็ญเดือน สิบสอง สติ...สบาย...ปลอดโปร่ง...นิ่ง.. สนุกสนาน ก็ขอให้สนุกสนานกันแต่ ใส..สว่าง...คือวิถีทางที่จะนำให้เราเข้า พอสมควร และเมื่อได้เวลาเหมาะสม ถึงธรรมได้โดยง่าย และสิ่งนี้แหละที่ถือ ก็นำกระทงไปลอย ก่อนลอยควรตั้งจิต ว่าเป็นคุณค่าอันสูงสุดที่พวกเราทั้งหลาย อธิษฐานบูชาพระรัตนตรัย หรือกล่าว จะพึงแสวงหาได้ในวันลอยกระทง คำบูชารอยพระพุทธบาทตามประเพณี ที่มีมาแต่โบราณว่า อิมินา ปที่เป็น อสุกาย นมม