การโต้วาทะของนางกุณฑลเกสี : หน้า 109/130

เก่งกล้าสามารถโต้วาทะกับนางปริ พาลิกากุณฑลเกสได้ ขณะนั้น พระสารีบุตรเถระ เดินบิณฑบาตกลับออกมา แลเห็น เด็กๆ ยืนมุงดูกิ่งไม้ปักบนกองทราย จึงเข้าไปถาม เมื่อพวกเด็กๆ เล่าให้ ฟังแล้ว พระสารีบุตรเถระจึงพูดว่า “ถ้าอย่างนั้น พวกเจ้าจง เหยียบกิ่งไม้นี้เสีย” ของพระเถระกันอย่างเนืองแน่น “ท่านผู้เจริญ ดิฉันจะถาม ปัญหาท่าน “ถามมาเถิด น้องหญิง” เมื่อนางถามปัญหาทั้งพัน ปัญหานั้นครบหมดแล้ว ซึ่งพระเถระ ก็สามารถตอบโต้ได้หมดทุกปัญหา ปัญญา อีกทั้งได้สั่งสมบารมีมา อย่างบริบูรณ์ นับภพนับชาติไม่ถ้วน ในทันทีที่นางได้ฟังธรรมจากพระ บรมศาสดา เรื่องขันธ์อายตนะและ ธาตุทั้งหลาย ว่าเป็นของไม่งามไม่ เที่ยง เป็นทุกข์และเป็นอนัตตา เพียงครั้งเดียว จิตของพระเถรี ในที่สุดพระเถระจึงกล่าวว่า หลุดพ้นหลุดจากการยึดมั่นถือมั่นใน “ปัญหาของท่านมีเท่านี้เอง สิ่งทั้งปวง บรรลุอรหัตผลในครั้งนั้น “พวกกระผมกลัว ขอรับ” หรือ" พระบรมศาสดาจึงทรงแต่งตั้งให้เป็น เด็กคนหนึ่งตอบ “มีเท่านี้แหละท่านผู้เจริญ” ผู้เลิศกว่าภิกษุณีทั้งหลายในฝ่ายป “พวกเจ้าจงเหยียบเถิด เรา “ท่านถามปัญหาเรามามาก ปาภิญญา ท่านจะแก้ได้ไหม?” ใหม่ว่า จะโต้ตอบวาทะกับนางเอง” พวกเด็กๆ ได้ฟังพระเถระ กล่าวดังนั้น ก็เกิดความร่าเริงบันเทิง ใจ พากันโห่ร้อง เหยียบย่ำกิ่งไม้ที่ ปักอยู่ นางปริพาชิกากุณฑลเกสได้ ยืนเสียง จึงออกมาดูเด็กๆ เหล่านั้น “ไม่ใช่เรื่องอะไรของพวกเจ้า ทำไมจึงมาเหยียบกิ่งไม้ของเรา” ถามมาเถิด” “อะไร ชื่อว่าหนึ่ง?” นางกุณฑลเกสีปริพาชิกาฟัง พระกุณฑลเกสีเถรี ท่านได้ ใช้ความรู้ความสามารถเหล่านี้ เป็น แล้วถ้าเราจะถามท่านสักปัญหาหนึ่ง ครั้นต่อมาท่านได้บำเพ็ญเพียร จนเป็นผู้มีความชำนาญในฤทธิ์ได้ “ถ้าดิฉันรู้ก็จะแก้ได้ ท่าน ทิพโสตธาตุ รู้วาระจิตผู้อื่น รู้ปุพ เพนิวาสญาณ ยังกิเลสอาสวะให้ สิ้นไป แล้วไม่เข้าใจคำถาม จึงได้เรียนถาม กำลังของพระบรมศาสดา ช่วยเผย “พระเถระองค์นี้ สั่งให้พวก “ปัญหานี้ชื่ออะไรเจ้าคะ” แผ่พระพุทธศาสนาให้ขจรขจายไป เราเหยียบ" “ชื่อพุทธมนต์ น้องหญิง” สู่ปวงชนทั้งหลายได้อย่างอัศจรรย์ นางหันมาถามพระเถระ “ขอท่านจงให้พุทธมนต์นั้น นับเป็นตัวอย่างอันดียิ่งของผู้มี “ท่านใช้พวกเด็กๆ เหยียบกิ่งไม้ของ แก่ดิฉันบ้างเถิดเจ้าข้า” ปัญญา และใช้ปัญญาของตนเพื่อ ดิฉันหรือ” “หากท่านเป็นเหมือนเรา เรา “ใช่แล้ว น้องหญิง” ก็จะให้ ประโยชน์อันสูงสุดแก่มวลมนุษย ชาติทั้งหลาย “ถ้าเช่นนั้น ท่านต้องเป็นผู้ “ถ้าเช่นนั้นขอให้ดิฉันได้บวช โต้วาทะกับดิฉัน" “เชิญ” ในบ่ายวันนั้น นางได้ไปยัง สำนักของพระสารีบุตรเถระ พวก ชาวเมืองรู้ข่าว ต่างพากันติดตาม นางกุณฑลเกสีปริพาชิกาไปยังสำนัก ยังสำนักของท่านเถิด” พระสารีบุตรได้ฟังดังนั้น จึง ส่งนางให้ไปอุปสมบทเป็นภิกษุณี ใน วันนั้นเอง เมื่อนางบรรพชาแล้ว จึง ได้ชื่อว่า กุณฑลเกสีเถรี เนื่องจากความเป็นหญิงผู้มี หนังสืออ้างอิง ๑. พุทธสาวิกาของพระธรรมโกศาจารย์ ๒. พระสูตรและอรรถกถาแปล ขุททก นิกาย คาถาธรรมบท เล่มที่ ๑ ภาคที่ ๒ ตอนที่ b ๓. พระสูตรและอรรถกถาแปล ขุททก นิกาย อปทาน เล่มที่ 4 กัลยาณมิตร พฤศจิกายน ๒๕๓๗ ๑๐๕