การแก้อกุศลกรรม : หน้า 119/208

จากยอดดอย : ทันตจิดด เมื่อดวงจิตคิดอกุศล 13รรมดาจิตของปุถุชนย่อมมีขึ้นมีลงเมื่อจิตเป็น อกุศลย่อมนำไปสู่การพูดและการกระทำ ที่เป็นอกุศล ทำ อย่างไรจึงจะสกัดกั้นอกุศลกรรมเหล่านั้นได้ ทำ อย่างไรให้ แปรเปลี่ยนอกุศลกรรมที่เกิดขึ้นให้เป็นกุศลกรรมได้ ในที่ ๒. รีบเปลี่ยนอิริยาบถทันที เช่น เกิดอารมณ์ ขุ่นข้องหมองใจในขณะที่นั้งก็ให้ลุกยืน หรือเดิน เกิด อกุศลจิตในขณะที่นอนก็ให้ลุกนั่งหรือยืน แม้ขณะฝันก็ตาม ในบางคราวที่รู้ตัวก็ให้รีบตื่นแล้วลุกขึ้น ยับยั้งอกุศลจิตไว้ นี้จะเขียนเป็น ๔ หัวข้อคือ วิธีการแก้อกุศล วิธีป้องกันอกุศล แม้กระทั่งความฝัน เป็นการแก้ไขไม่ให้เกิดบาประดับลึก วิธีการส่งเสริมไม่ให้เกิดอกุศลและวิธีแก้อกุศลแบบเบ็ดเสร็จ ถึงจิตใจ ในที่นี้จะยกตัวอย่างเชิงวิชาการที่ว่า เมื่อเกิดนิวรณ์ ๕ ขึ้นท่านให้แก้ด้วยองค์แห่งฌาน ๕ ดังนี้ นิวรณ์ ๕ (สิ่งกั้นจิตไม่ให้บรรลุความดี) ๕ ก. ถีนมิทธะ (จิตหดหู่และเคลิบเคลิ้ม) ข. วิจิกิจฉา (ความลังเลสงสัย) ค. พยาบาท (ความปองร้ายผู้อื่น) ง. อุทธัจจกุกกุจจะ (ความฟุ้งซ่านรำคาญ) จ. กามฉันทะ (ความพอใจในกาม) วิธีการแก้อกุศล ๑. รีบปฏิบัติการตรงกันข้ามกับอกุศลจิตนั้นทันที เช่น เมื่อเกิดความกำหนัดก็รีบสลัดอารมณ์นั้นเสียแล้ว คิดถึงสิ่งไม่สวยงาม หรือท่า ความสงบใจจนถึงขั้นเอกัคคตา (ใจสงบเป็นหนึ่ง) องคแหงฌาน ๔ ก. วิตก (ความตรึก ความคิด) 1 ข. วิจาร (ความตรอง, ความอ่าน) ค. ปีติ (ความอิ่ม, ความชุ่มชื่น) ง. สุข (ความสบาย) จ. เอกัคคตา (ความเป็นหนึ่ง) ๓. รีบทำ กิจอย่างหนึ่งอย่างใดทันทีเช่น อยู่ว่างๆ แล้วเกิดความรู้สึกฝ่ายต่ำขึ้นให้รีบหากิจกรรมทำ เชน ท่า ความสะอาดบ้าน อ่านหนังสือธรรมะ เพราะเรื่อง ลักษณะนี้จึงเกิดสุภาษิตไทยที่ว่า "อยู่คนเดียวให้ระวัง ความคิด" เมื่อเราใส่ใจกับกิจที่ทำ นั้นความรู้สึกฝ่ายต่ำก็ จะตกไปจากจิตทันที ลัยยาณ สร มกราคม พ.ศ. sb๕๔๕ ๑๑๗