ปราสาทนครวัด : หน้า 161/208

LILLADA “เชียมกก” หรือกองทัพจากสยาม ปราสาทอันศักดิ์,สิทธิ,และงดงาม อัปสรา เทพอัปสร) ทุกย่างก้าวที่เหยียบย่างเข้าไปในปราสาทนครวัด เราจะได้สัมผัสกับบรรยากาศอันศักดิ์สิทธิ์ ลึกลับ มีบาง คนในกลุ่มพวกเรามาเล่าให้ฟังภายหลังว่า บางครั้งแม้ เดินดูอยู่คนเดียวแท้ๆ แต่กลับรู้สึกเหมือนมีอะไรวูบผ่าน ไปผ่านมาราวกับว่ามีใครต่อใครที่เรามองไม่เห็นตัว เคลื่อนไหวอยู่บริเวณนั้นด้วย เข้าไปในบริเวณปราสาทชั้นแรก เป็นระเบียง ภาพจำหลักนูนต่ำที่งดงามและยิ่งใหญ่สุดจะบรรยายราย รอบทั้ง ๔ ทิศ ดังนี้ ๑. ระเบียงภาพด้านทิศตะวันตก จำหลักเป็น ภาพเรื่องราวในมหาภารตะและเรื่องรามเกียรติ, ๒. ระเบียงภาพด้านทิศใต้ จำหลักเล่าเรื่องราว ในราชสำนัก ภาพโลกภูมิทั้งเทวภูมิ มนุสภูมิ และนรกภูมิ รวมทั้งภาพกองทัพของพระเจ้าสุริยวรมันที่ ๒ และกองทัพ จากชนเผ่าต่างๆ ที่มาร่วมรบมีทั้งจีน จามและสยาม ฯลฯ ๓. ระเบียงภาพด้านทิศตะวันออก จำหลักเป็น ภาพการกวนเกษียรสมุทรที่ยิ่งใหญ่งดงามกินเนื้อที่ฝั่งใต้ ทั้งหมดถึง ๑๕๐ ตารางเมตร ๔. ระเบียงภาพด้านทิศเหนือ จำหลักเป็นภาพ ชัยชนะของพระกฤษณะต่อพวกปานะ และภาพสงคราม ระหว่างเทพกับอสูร บันไดอันสูงขัน ๔๐ ขั้น สู่ปราสาทองค์ประธาน บริเวณปราสาทชั้นที่สอง ด้านในระเบียงคดเป็น ภาพจำหลักอัปสรา หรือเทพอัปสร จำนวน ๑,๖๓๕ นาง อยู่ในท่าร่ายรำ และแต่งองค์ทรงเครื่องแตกต่างกันไป นับเป็นภาพจำหลักที่งดงามมีชีวิตชีวายิ่งนัก และที่น่าทึ่ง ก็คือใบหน้าของเทพอัปสรเหล่านี้ไม่มีใบหน้าใดซ้ำกันเลย ไม่รู้ว่าประติมากรยุคนั้นไปเที่ยวหาแบบของใบหน้าเหล่า นี้มาจากไหน บริเวณชั้นในมีบันไดสู่ปราสาทองค์ประธานซึ่ง สูงชันมาก ปราสาทหลังนี้เปรียบเสมือนเขาพระสุเมรุหรือ แกนกลางของโลกและจักรวาล โดยในปราสาทองค์ ประธานเป็นที่ประดิษฐานพระพุทธรูปปางต่างๆ ทั้ง ๔ ทิศ ซึ่งสร้างความปิติยินดีแก่พวกเราเป็นอย่างยิ่งที่มาเห็นกับ ตาว่า บนสุดยอดแกนกลางของนครวัดแห่งนี้มีสัญลักษณ์ ของพระพุทธศาสนาปรากฏเป็นหลักฐานชัดเจนและ มั่นคงมาก เพราะองค์พระพุทธรูปแต่ละองค์ที่ประดิษฐาน นั้นล้วนฝังแน่นเป็นเนื้อเดียวกันกับองค์ปราสาทจนยากที่ จะเคลื่อนย้ายหรือรื้อทำลายได้ เมื่อเกิดความปีติยินดีดังกล่าวพวกเราจึงพร้อม ใจกันกระทำพิธีเวียนประทักษิณ สวดอิดิปิโสรอบองค์ ปรางค์ประธาน และสวดมนต์บูชาพระรัตนตรัยจนครบทั้ง ๔ ทิศ แม้พวกเราที่สามารถปีนป่ายขึ้นมาถึงปราสาทองค์ ประธานอันสูงชันนี้ได้เพียงยี่สิบกว่าคน แต่เสียงสวดมนต์ เล 4 : มกราคม พ.ศ. ๒๕ ๕ ๑๕๕