การแบ่งกลุ่มพระพุทธศาสนา : หน้า 18/138

๑๖ หลวงพ่อ ตอบปัญหา กัลยาณมิตรกุลธิดา สุกัณศีล รวบรวมและเรียบเรียงจากการตอบปัญหา ของหลวงพ่อทัตตชีโว หินยาน - มหายาน ธรรมยุต - มหานิกาย หลังจากที่พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธ ปรินิพพานไปแล้ว พระพุทธศาสนาได้เปลี่ยนแปลง ไปหรืออย่างไร ถึงได้เกิดการแบ่งกลุ่มแบ่งพวก แล้วจะให้ปฏิบัติตามฝ่ายใดจึงจะถือว่าดีที่สุด ถาม หินยาน กับมหายานต่างกันอย่างไร และ ธรรมยุต กับมหานิกายต่างกันอย่างไร ? ตอบ ปัญหาแรก หินยานกับมหายาน คือเมื่อ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จปรินิพพาน เมื่อวันเพ็ญกลาง เดือน 5 หลังจากนั้นพอเข้าพรรษาต่อมา ก็มีการสังคายนา พระไตรปิฎก สังคายนาคือจัดหมวดหมู่ของธรรมะ คือ เมื่อสมัยพระสัมมาสัมพุทธเจ้ายังทรงพระชนม์อยู่ คำสอน ของพระองค์มิได้บันทึกไว้เป็นลายลักษณ์อักษร มีผู้ที่รับ อาสาจะบันทึกเหมือนกัน แต่พระองค์ตรัสว่าไม่เป็นไร พระอานนท์ท่านทำหน้าที่เป็นอุปัฏฐากของพระสัมมา สัมพุทธเจ้า ตำแหน่งอุปัฏฐาก ถ้าจะเปรียบเทียบกับสมัยนี้ ก็จะพออนุโลมได้ว่าเป็นเลขาประจำพระองค์ก็แล้วกัน เวลาพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จไปเทศนาสั่งสอนที่ไหน ก็ตาม ถ้าพระอานนท์อยู่ด้วย ก็ได้ฟังและจำได้ แต่ถ้า ไม่อยู่ด้วย เมื่อพระองค์เสด็จกลับมา ก็จะเทศน์ให้พระอานนท์ ฟังโดยเฉพาะ เพราะฉะนั้น เมื่อถึงคราวที่ประชุมทำ สังคายนาก็แบ่งหน้าที่สงฆ์ออกไป มีประธานคือพระมหา กัสสปเถระเป็นผู้ตั้งคำถาม พระอานนท์เป็นผู้ตอบว่าเรื่อง นั้น ๆ พระสัมมาสัมพุทธเจ้าเทศน์ที่นั้น วันนั้น เดือนนั้น ปีนั้น สาเหตุที่เทศน์เพราะอะไรก็จะบอกไว้ด้วย ก็บันทึกอยู่ ในส่วนที่เป็นพระสูตรและพระอภิธรรม สำหรับส่วนที่เป็น พระวินัย มีพระอรหันต์อีกรูปหนึ่งชื่อ พระอุบาลีเป็นผู้ตอบ ท่านเก่งในทางด้านวินัยและด้านกฎหมาย พอตอบแล้ว จัดหมวดหมู่พระธรรมเรียบร้อยแล้ว ก็แบ่งได้เป็น ๓ หมวด | ใหญ่ๆ เรียกว่าพระไตรปิฎก “ไตร” แปลว่า ๓ ปิฎก” แปลว่า ตะกร้า ใบที่ ๑ ใส่พระวินัย คือเรื่องราวเกี่ยวกับกฎเกณฑ์ พวกเธอตั้งใจปฏิบัติธรรมกันไปดีกว่า เอาเวลาที่มีอยู่น้อยนิด ใบที่ ๒ ใส่พระสูตร คือเรื่องราวที่เกี่ยวกับสงฆ์ในสมัย ไปเผยแผ่ศาสนากันให้เต็มที่ ไม่ต้องบันทึกหรอก เพราะว่า มีอยู่ผู้หนึ่งแล้วที่สามารถบันทึกเอาไว้ในใจโดยไม่เลอะเลือน ผู้นั้นคือ พระอานนท์ พุทธอนุชา พุทธกาล แล้วใบที่ ๓ ใส่พระอภิธรรม ซึ่งเป็นธรรมะที่เกี่ยวกับ อรรถล้วน ๆ เป็นธรรมเบื้องสูง ผู้ที่เข้าทำสังคายนาใน ครั้งนั้นเป็นพระอรหันต์ล้วน ๆ จำนวน ๕๐๐ รูป Kalyanamitra.org