วิธีการเลี้ยงดูบุตร : หน้า 64/138

50 อยู่นั้น เราเคยเห็นว่าลูกโป่งอัดลมใบ เดียวมีค่ามากกว่าธนบัตรใบละร้อยไข่ ไหม? จิตใจที่อยู่ในวัยเยาว์ก็ย่อมเยาว์ ตามไปด้วย ดังนั้นเชื่อฟังคำว่ากล่าวตัก เตือนของพ่อแม่ไว้เถิดไม่เสียหลาย พ่อ แม่เองเมื่อจะห้ามหรือบอกให้ลูกทำอะไร ก็ควรบอกเหตุผลด้วย อย่าใช้แต่อารมณ์ ความต้องการขัดกัน คือ คน ต่างวัยก็มีรสนิยมต่างกัน ความสุขของ คนแก่คือชอบสงบ หาเวลาพักผ่อนอยู่ กับบ้าน แต่ความสุขของเด็กหนุ่มสาว มักอยู่ที่ได้แต่งตัวสวย ๆ ไปเที่ยว เตร่นอกบ้าน ข้อนี้ขัดแย้งกันแน่ ลูกกับ พ่อแม่จึงต้องเอาใจมาพบกันที่ความรัก ตกลงกันที่มุมรักระหว่างพ่อแม่กับลูก รู้จักผ่อนสั้นผ่อนยาวตามสมควร การ เลี้ยงลูกที่กำลังโตเป็นหนุ่มเป็นสาวนั้น เหมือนการเล่นว่าวโต้ลม ผ่อนไปนิด ดึงกลับมาหน่อย จึงจะเป็นผลดี กิเลส ถ้าทั้ง ๒ ฝ่าย มีความโกรธ มีทิฐิ ดื้อดึง ดื้อด้าน หลงตัวเองหรือมี กิเลสอื่น ๆ ครอบงำอยู่แล้ว ก็ยากที่จะพูด กันให้เข้าใจ ต้องทำใจให้สงบและพูดกัน ด้วยใจที่เป็นธรรม ด้วยเหตุด้วยผล พ่อ แม่ต้องฝึกตนให้เป็นคนมีคุณธรรม และ สอนลูกให้เป็นคนดีมีเหตุผลเสียแต่ยังเล็ก ปัญหาข้อนี้ก็จะเบาบางลง M. ปลูกฝังลูกในทางดี หมายถึง ให้ลูกประพฤติดี มีศีลธรรม พ่อแม่ต้อง พยายามเล็งเข้าหาใจของลูก เพราะใจ เป็นตัวควบคุมการกระทำของคน ที่ว่า เลี้ยงลูกให้ดี คือทำใจของลูกให้ดีนั่นเอง สิ่งของนั้นมีอยู่ ๒ ประเภท คือ ของกินกับของใช้ สำหรับของกินทุกคน ต้องกินเหมือนกันหมด เพื่อให้ร่างกาย เติบโตคงชีวิตอยู่ได้ ส่วนของใช้นั้นต่าง คนต่างมีตามความจำเป็น เช่น ชาวนาก็ ต้องมีจอบ มีไถ เสมียนก็ต้องมีปากกา สมบัติทางใจก็มี ๒ ประการ เหมือนกัน ธรรม: เป็นอาหารของใจ วิชาความรู้ เป็นเครื่องมือของใจ ตามธรรมดาร่างกายคน ถ้าขาด อาหารแล้วก็จะเสียกำลัง ใจคนก้ เหมือนกัน ต้องมีธรรมะให้พอเพียง อาหารทางกายกินแทนกันไม่ได้ ไม่ เหมือนของใช้ มีดเล่มเดียวใช้กันได้ ทั้งบ้าน เรื่องของใจก็เหมือนกัน ใจ ทุกดวงต้องกินอาหารเอง คือทุกคนต้อง มีธรรมะไว้ในใจตนเอง จะถือว่าใจพ่อแม่ มีธรรมะแล้ว ใจลูกไม่ต้องมีไม่ได้ ส่วน วิชาความรู้เปรียบเสมือนของใช้ ใครจะ ใช้ความรู้ทางไหนก็หาความรู้เฉพาะ ทางนั้น ขาดเหลือไปบ้างพออาศัยผู้อื่น ได้ ใจที่ขาดธรรมะเหมือนร่างกายที่ขาด อาหาร ใจที่ชาตวิชาความรู้เหมือนคนที่ ขาดเครื่องมือทํางาน พ่อแม่ต้องปลูกใจลูกให้มีทั้ง ๒ อย่าง จึงจะเป็นการปลูกฝังลูกในทางดี ซึ่งทำได้โดย ๑. กระทำตนเป็นตัวอย่างที่ดีแก่ ลูก ๒. เลือกคนดีให้ลูกคบ ๓. หาหนังสือดีให้ลูกอ่าน พาลูกไปหาบัณฑิต เช่น พระภิกษุ ครูบาอาจารย์ที่ดี I. a. ให้ลูกได้รับการศึกษา ภารกิจ ข้อนี้ความชัดอยู่แล้ว คือให้ลูกได้เล่าเรียน เพื่อให้มีความรู้ความสามารถช่วยตัวเอง ต่อไปได้ พ่อแม่สมัยนี้ควรจะติดตามดูแลลูก อย่างใกล้ชิดมากขึ้น ควรติดต่อกับทาง ใจเป็นตัว ควบคุม การกระทําของคน ที่ว่าเลี้ยงลูกให้ดี คือทําใจ ของลูกให้ดี นั่นเอง โรงเรียนอยู่เสมอ ขอทราบเวลาเรียนผล การเรียน รวมทั้งค่าใช้จ่ายต่าง ๆ ที่เด็ก อ้างว่าทางโรงเรียนเรียกร้องด้วย พ่อแม่ ที่ลูกไปเรียนไกลบ้านต่างจังหวัด และ ขาดผู้ดูแลที่ไว้วางใจได้ ควรจะเป็นห่วง ลูกให้มาก หากไม่จำเป็นจริง ๆ ไม่ควรให้ เด็กอยู่หอพัก เว้นแต่ท่านจะเชื่อใจเด็กได้ และต้องหาหอพักที่มีระเบียบข้อบังคับ เคร่งครัดด้วย ๔. จัดแจงให้ลูกแต่งงานกับคน ความหมายในทางปฏิบัติมีอยู่ ๒ ขั้นตอน คือ ๑. พ่อแม่ต้องเป็นธุระในการแต่ง งานของลูก ช่วยหาสินสอดทองหมั้นให้ ๒. พ่อแม่ต้องพยายามให้ลูกได้ คู่ครองที่ดี ในข้อที่ ๒ อาจมีความขัดแย้ง ระหว่างพ่อแม่กับลูกอยู่ไม่น้อย คล้ายกับ การกันลูกจากความชั่ว แต่การขัดแย้ง กันในเรื่องคู่ครองมักจะแรงกว่าควรจะ ทําความเข้าใจกันให้ดี ปัญหาสำคัญมีอยู่ ๒ ข้อ คือ ๑. พ่อแม่แทรกแซงความรักของ ลูก มีผลดีหรือเสียอย่างไร? Kalyanamitra.org