ข้อความต้นฉบับในหน้า
เหนื่อยลำบากตรากตรำ เป็นต้น ภาวะ
เหล่านี้แม้เราจะไม่พึงพอใจ แต่ก็เป็น
เสียงอย่างท่านเหล่านั้นบ้างเช่นกัน
ในชั่วโมงประวัติศาสตร์ อาจารย์
เรื่องที่ต้องอดทน ส่วนสุขเวทนานั้น ผู้หนึ่งกล่าวว่า
เป็นสิ่งเย้ายวนน่าเพลิดเพลิน เช่น อยาก
“นักเรียนทั้งหลาย ชีวิตของมหา
ได้เครื่องแต่งตัวสวย ๆ ราคาแพง อยาก
บุรุษทุกท่านเป็นสิ่งที่มีคุณค่าควรแก่
การศึกษาและถือเอาเป็นแบบอย่าง
ความสำเร็จและชื่อเสียงที่ท่านเหล่านั้น
ได้รับย่อมมาจากความสามารถอย่างแท้
จริง หาใช่เหตุบังเอิญไม่
เที่ยวเตร่หาความสำราญ อยากจะนอน
ตื่นสายได้ตามสบาย อย่างนี้เป็นต้น
ภาวะอันน่าพึงพอใจเหล่านี้ ถ้าปล่อย
ให้เป็นไปตามใจเป็นสุขเวทนาเรื่อยไป
โดยไม่มีขอบเขต ไม่รู้จักอดใจตั้งใจ
ให้พอเหมาะพอควรแล้ว ย่อมมีทางเสีย
คนได้ง่าย จำเป็นต้องอาศัยกำลังใจที่
เข้มแข็ง มีความอดทน อดกลั้นสูงกว่า
ความอดทนประการแรก หรืออาจกล่าว
ได้ว่าต้องใช้น้ำอดน้ำทนที่เรียกว่า สุดทน
ยอดของความอดทน คือ ความทนอด
โดยห้ามใจตั้งใจอย่างหนัก เพื่อไม่ให้
ภาวะอันน่าพึงพอใจซึ่งจะทำให้เสียคน
ได้ง่ายเหล่านั้น ครอบงำได้โดยเด็ดขาด
ต่อไป”
เส้นทางของมหาบุรุษ
คุณประโยชน์อีกอย่างหนึ่งของ
การอยู่วัดคือ อยู่ใกล้โรงเรียน ฉะนั้น
เอกจึงไปถึงโรงเรียนแต่เช้า เพราะไม่
ต้องเสียเวลาเดินทางเหมือนเพื่อนนัก
เรียนคนอื่น ๆ พอวางกระเป๋านักเรียน
ไว้ประจำที่แล้ว สิ่งแรกที่เอกนึกถึงคือ
“ห้องสมุด” เพราะเอกถือว่าห้องสมุด
เป็นคลังแห่งความรู้อันยิ่งใหญ่ มีเรื่อง
ที่น่าอ่านน่ารู้มากมายรออยู่ตลอดเวลา
หนังสือที่เอกชอบอ่านมากที่สุด
คือ หนังสือประเภทชีวิต และผลงาน
ของบุคคลสำคัญต่าง ๆ ไม่ว่าเป็น
พุทธประวัติ ประวัตินักการเมือง นัก
ประดิษฐ์คิดค้นต่าง ๆ ซึ่งเอกคิดว่า
ชีวิตของบุคคลเหล่านี้ น่าศึกษาอย่างยิ่ง
เพราะตัวเอกก็มีความใฝ่ฝันที่จะมีชื่อ
มหาบุรุษแต่ละท่านย่อมมีคุณ
สมบัติพิเศษแตกต่างกันไปตามแต่ละ
วงการที่ท่านสังกัด เช่น คุณสมบัติของ
นักการเมือง โดยทั่วไปย่อมแตกต่าง
จากคุณสมบัติของนักดนตรีหรือของ
นักประดิษฐ์ เป็นต้น
แต่มีคุณสมบัติสำคัญอย่างหนึ่ง
ที่มหาบุรุษทุกท่านต่างต้องมีเหมือนกัน
เพราะถ้าขาดคุณสมบัติข้อนี้แล้ว ท่าน
เหล่านั้นจะไม่มีโอกาสเป็นมหาบุรุษ
ได้เลย คุณสมบัติข้อนั้นคือความอดทน
เมื่อเห็นว่านักเรียนทุกคนพากัน
ฟังอย่างตั้งใจ อาจารย์จึงได้ขยายความ
ให้ฟังต่อไปอีกว่า
“ชื่อเสียงของมหาบุรุษนั้นย่อม
ได้มาจากการสร้างผลงานและความ
สำเร็จอันยิ่งใหญ่ ที่อำนวยประโยชน์
มหาศาลแก่มวลมนุษย์เป็นความสำเร็จ
ที่คนโดยทั่วไปกระทำได้ยาก ต้องใช้
ความอดทนอดกลั้นสูง เช่น พระพุทธเจ้า
ของเราก่อนที่จะตรัสรู้ได้นั้น พระองค์
ต้องยอมสละความสุข ความสบายจาก
ที่เคยมีข้าราชการบริพารรับใช้ใกล้ชิด
มาเป็นนักบวชผู้ไม่มีอะไรติดตัว และ
ต้องทนบำเพ็ญเพียรอยู่นานถึง 5 ปี
กว่าจะได้ตรัสรู้เป็นศาสดาเอกของโลก
คนที่เป็นนักประดิษฐ์นั้นกว่าที่
จะคิดค้นสร้างผลงานแต่ละชิ้นออกมาได้
ความอดทน
เป็นพื้น
ฐานของคน
คือศีลและสมาธิ
แม้กุศลทั้งปวงก็
เจริญก้าวหน้า
เพราะ ความอดทน
Kalyanamitra.org
๑๑๕