การบำเพ็ญข้อปฏิบัติ : หน้า 41/132

พุทธเจ้า เมื่อปรารถนาจะบำเพ็ญข้อปฏิบัติให้ถูกต้อง ตามโอวาทของพระองค์ ก็ควรจะได้พยายามดำเนินตาม วิถีทางที่จะได้ประจักษ์แจ้งในธรรมกายด้วย อย่างน้อย เมื่อเกิดศรัทธาขึ้น หรือมีปีติหรือใจสงบผ่องใส ก็เป็นอัน ว่าได้เริ่มทำธรรมกายให้งอกงามขึ้นในตนแล้ว อย่างที่ อาตมภาพได้กล่าวแล้วว่า ศรัทธานั้นก็เป็นธรรมข้อหนึ่ง ในโพธิปักขิยธรรม ๓๓ ประการ เป็นธรรมะข้อแรกใน อินทรีย์ ๕ ซึ่งประกอบด้วย ศรัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา ถ้าเราได้ศรัทธาที่ถูกต้องแล้วก็เป็นอันว่าได้ยิน ทรีย์ ๕ ข้อที่ ๑ ก็เป็นองค์ธรรมข้อหนึ่งในโพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการ เป็นจุดเริ่มต้นในการก่อเกิดธรรมกาย ทีนี้ ถ้าหากว่าเราเจริญธรรมะข้ออื่น ๆ เช่นว่ามีศรัทธา แล้ว เกิดฉันทะก็ดี หรือเกิดสังเวชขึ้นมาแล้ว เกิดฉันทะใน ธรรมะ มีความใส่ใจพอใจในธรรมะของพระพุทธเจ้าก็ดี เมื่อเกิดฉันทะความพอใจแล้วก็เกิดวิริยะ คือความ เมื่อเกิดมาภายหลัง เราก็ย่อมไม่สามารถเฝ้า พระพุทธเจ้าในด้านรูปกายได้ แม้กระนั้นก็ตาม เราก็สามารถเฝ้าธรรมกายของพระองค์ ทำให้ ธรรมกายปรากฏประจักษ์แก่ตัวเรา แก่ใจ ของทุก ๆ คนได้ ๔. อนุรักขนาปธาน ความเพียรพยายามในการ เพียรพยายามที่จะปฏิบัติธรรมให้ยิ่งๆ ขึ้นไปฉันทะ รักษากุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วให้ตั้งมั่นและเจริญยิ่งขึ้นไปจน วิริยะนี้ก็เป็นองค์ธรรมในอิทธิบาท ๔ ประการนั้น หรือ มาถึงแล้วเกิดมีปีติหรือใจสงบผ่องใส ก็เป็นจุดเริ่มในการ เจริญธรรมกายได้เช่นเดียวกัน เพราะฉะนั้นในการ มา ณ สถานที่นี้ในวันนี้ ถ้าในใจของโยมได้ประสบกับ องค์ธรรมอย่างหนึ่งอย่างใดดังที่ได้กล่าวมานี้ ก็พูดได้ว่า โยมได้เข้ามาถึงในเขตที่เฝ้าพระพุทธเจ้าแล้วทั้งทาง รูปกายและทางธรรมกายคือทางรูปกายก็ได้เข้ามาถึงพระวร กายของพระองค์เคยประทับ ทางนามกายก็ได้ประสบองค์ ธรรมที่เป็นส่วนแห่งพระธรรมกาย คุ้มค่าในการที่ได้เดิน ทางมา อาตมภาพขอทวนอีกทีว่า โพธิปักขิยธรรม ๓๗ ประการนั้น แบ่งเป็นธรรม ๗ หมวด หรือจัดเป็น ๓ หมวด ได้แก่ สติปัฏฐาน ๔ มีอะไรบ้าง มีกายานุปัสสนาสติ ปัฏฐาน, เวทนานุปัสสนาสติปัฏฐาน, จิตตานุ ปัสสนาสติปัฏฐาน, ธรรมานุปัสสนาสติปัฏฐาน สัมมัปปธาน ๔ คือ ๑. สังวรปธาน ความเพียรในการหลีกเลี่ยง ระมัดระวังบาปอกุศลที่ยังไม่เกิด มิให้เกิด ๒. ปหานปธาน ความเพียรพยายามในการละ อกุศลธรรมที่เกิดขึ้นแล้วทำให้หมดสิ้นไป ๓. ภาวนาปธาน ความเพียรพยายามในการ เจริญหรือทำให้เกิดมี หมายความว่าเพียรปฏิบัติธรรม หรือกุศลธรรมที่ยังไม่เกิดมีให้เกิดมีขึ้น พฤศจิกายน ๒๔๓๑ ไพบูลย์ ต่อไปก็มี อิทธิบาท ๔ ได้แก่ ฉันทะ ความพอใจ ความรัก ความปรารถนา ในธรรม วิริยะ ความเพียรพยายาม ความแกล้วกล้าใน การที่จะปฏิบัติธรรมนั้น ไม่ย่นระย่อ ไม่ทอดธุระ จิตตะ ความใส่ใจ ความฝักใฝ่เอาใจใส่ในการ ปฏิบัติในปฏิปทาที่ถูกต้อง และวิมังสา ความพิจารณาไตร่ตรองตรวจสอบ เพื่อจะได้ใช้ปัญญา ดำรงรักษาข้อปฏิบัติให้เป็นไปใน ทางที่ถูกต้องตลอดสายและก้าวหน้ายิ่งขึ้นไป ลำดับต่อไปจากนี้โดยรวบรัดก็มี อินทรีย์ ๕, พละ ๕ อินทรีย์ ๕ ก็คือองค์ธรรมที่เป็นเจ้าการในการที่จะ เวฬุวัน วัดแรกในพระพุทธ ศาสนา ที่พระเจ้าพิมพิสาร สร้างถวาย กัลยาณมิตร ๓๙ Kalyanamitra.org