การได้รับเกียรติและการทำงาน : หน้า 98/132

๙๖ กัลยาณมิตร ปรารถนาจะมอบปริญญาชั้นดุษฎีบัณฑิตแผนกวิทยา ศาสตร์แก่เขา อธิการฮิลล์แมนบอกมาในจดหมายว่า “เมื่อฉันคิดถึงความยากลำบากที่ท่านต้องต่อสู้ ฉันก็มีความพิศวงในผลงานที่ท่านได้ทำสำเร็จไป แล้ว วิทยาลัยของเราได้รับเกียรติโดยการมอบ ปริญญาบัตรนี้แก่ท่าน" คาร์เวอร์ได้ถือจดหมายนั้นอยู่เป็นนาน ใจของเขา หวนระลึกไปถึงในอดีตเป็นเวลานานปี ดูก็เหมือนไม่รู้ นานนัก เขาได้ทำอะไรไปแล้วเพียงเล็กน้อย เขาเงยหน้า ขึ้นดู และได้เห็น ไม่ใช่เห็นภาพยอดเขา หากเห็นแต่ เพียงต้นแม็กโนเลียกำลังมีดอกบาน เห็นไม้เลื้อย ฮันนี่ ชักเคิล เห็นไร่หลายเอเคอร์ปลูกถั่วลิสง และเห็นที่ใต้ ฝ่าเท้าของเขาก็คือดินเหนียวสีแดง คำวิจารณ์ (ของผู้แปลและเรียบเรียง) ในบทนี้พรรณนาถึงกิจวัตรนอกเวลาทำงานของ คาร์เวอร์ที่ปฏิบัติเป็นประจำ สำหรับบุคคลที่สำคัญ Ma นอกนั้นยังมีการถ่อมตัวอย่างอื่น ๆ อีกมาก เมื่อรวมกัน เข้าแล้ว คาร์เวอร์ไม่เคยนึกเลยว่าตัวดีอย่างไร ไม่เคยนำตนไปเปรียบกับใคร ไม่เคยใช้เวลาให้เสีย ไปด้วยการวิพากษ์วิจารณ์เปรียบเทียบคนอื่นกับ ตนเอง แต่ใช้เวลาทั้งหมดไปในการงาน ตรงกับ ความในมงคลสูตรข้อหนึ่งคือ ความไม่เย่อหยิ่ง เป็นมงคลสูงสุด ปัจจัยสี่ของเขาก็มีไม่มาก ที่อยู่อาศัยก็ไม่พิถีพิถัน ตบแต่งอย่างง่าย ๆ ไม่มีที่ใดจัดไว้เพื่อความสวยงาม หรือโอ่หรูหรา ทุกกระเบียดนิ้วล้วนแต่เพื่อประโยชน์ อยู่ตลอดเวลา มีอยู่เท่าไรก็คงอยู่เท่านั้น ไม่เพิ่มเติมอีก ถ้าชำรุดก็ซ่อมแซมให้คงใช้ได้ต่อไป เหล่านี้ตรงกับ ลักษณะ เป็นผู้เลี้ยงง่าย ปรารถนาน้อย และสันโดษ นอกจากนี้เขายังมีลักษณะที่ดีอีกหลายอย่าง ถึงขั้นอัจฉริยบุรุษอย่างนี้ กิจวัตรส่วนตัวของเขาเป็นเรื่อง อย่างเต็มที่ เสื้อผ้าเครื่องนุ่งห่มก็ไม่งดงาม กลับมอซอ ที่น่าศึกษา เท่าที่กล่าวมาแล้วทั้งหมด ข้าพเจ้าเห็นว่า การปฏิบัติของคาร์เวอร์ช่างตรงกับธรรมในพระพุทธ ศาสนาเสียจริง ๆ ราวกับว่าเขาเป็นสาวกผู้หนึ่งแห่ง พระผู้มีพระภาคเจ้าทีเดียว ทำให้เชื่อได้แน่นอนขึ้นอีก มากว่า พระธรรมที่พระพุทธองค์ตรัสไว้นั้น ย่อมเป็น กฎธรรมชาติแห่งสากลโลก ซึ่งพระองค์ได้ทรงค้นพบ ด้วยพระองค์เอง เพราะฉะนั้น เมื่อใครก็ตาม ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ ผลดีก็จะตามมาดังที่พระองค์ ได้ตรัสไว้ จะเป็นอื่นไปไม่ได้ ปรากฏอยู่ในข้อความแห่งบทนี้แล้ว จะขอกล่าวแต่เพียง เป็นหัวข้อคือ ศึกษาศิลปศาสตร์ กตัญญู เอื้อเฟื้อ เผื่อแผ่ ไม่ประมาทในธรรม เหล่านี้ถ้าใครมีอยู่ย่อม เป็นมงคลแก่ผู้นั้นเสมอ อีกประการหนึ่ง เขาไม่เคยปล่อยเวลาให้เสีย คาร์เวอร์ได้ทำงานสำคัญๆ สำเร็จมาเป็นอย่างมาก เปล่า เช่นในเมื่อเขาเดินทางไปตั้งหลายไมล์ เพื่อช่วยหา แต่เขาก็ไม่เคยหยิ่งผยองหรืออวดอ้างความสำเร็จเหล่านั้น เหตุที่ทำให้ชาวนาประสบผลร้าย เมื่อได้จัดการกำจัด เลย ตรงกันข้ามเขามักจะถ่อมตัวอยู่เสมอ ดังราชสมาคมฯ แห่งเกรดบริเตนได้มอบสมาชิกภาพแก่เขา เขาก็ตอบไปว่า เขาไม่ควรจะได้รับเกียรตินั้นเลย เมื่อเขาถูกเชิญไปรับ เหรียญสปิงการ์น (spingarn Medal) ที่นครนิวยอร์ค ขณะเขาปรากฏตัวในงานที่ให้เกียรติแก่เขานั้น แทนที่เขา จะแลเห็นว่าคนเองนี่ใหญ่โต แล้วทำท่าทางภูมิฐาน เขากลับรู้สึกกระดากอายทำท่าอีหลักอีเหลือ การแสดงออก ย่อมชี้ชัดถึงจิตใจว่า เขาไม่เคยคิดว่าตัวเขาวิเศษอย่างไร เหตุให้แล้ว ระหว่างเดินทางกลับเขาก็ยังใช้เวลาค้นหาต้นไม้ ดอกไม้ และหินที่สวยงามนำกลับมาด้วย แสดงว่าเขามีสติ อยู่กับตัวตลอดเวลา ซึ่งเป็นการชอบด้วยหลักธรรมใน ในพระพุทธศาสนาเหมือนกัน อ่านต่อฉบับหน้า พฤศจิกายน ๒๕๓๑