พระเจ้าอโศกและการเปลี่ยนแปลงชีวิต : หน้า 96/112

จอมจักรพรรดิอโศกทรงได้รับการ เสด็จคอยรับอยู่ ณ ปราสาทชั้นล่าง รับ หมู่ชน พระผู้มีพระภาคทรงแสดงว่า ต้อนรับจากประชาชนของพระองค์อย่าง สั่งให้จัดแจงขัชชโภชนาหารไว้ถวาย คนทุกคนถูกชราดึงเข้าไปหาความตายอยู่ อบอุ่นยิ่ง โดยเฉพาะพระนางวิมังสาเทวี เมื่อสมณะรูปนั้นนั่งบนอาสนะ ทุกวัน ๆ ไม่ยั่งยืน โลกคือหมู่สัตว์ไม่มี พระราชชนนี และพระนางเวทสาอัคร เรียบร้อยแล้ว พระเจ้าอโศกก็น้อมนำ ผู้ต้านทาน ไม่มีผู้เป็นใหญ่ โลกพร่องอยู่ ต่อไปนี้วิถีชีวิตของพระองค์จะ ขาทนียโภชนียาหารเข้าไปถวาย ท่านรับ เป็นนิตย์ ไม่รู้จักอิ่ม ไม่รู้จักเบื่อ จึงต้อง เปลี่ยนมาแนวใหม่ แนวที่จะให้ความสุข ด้วยอาการสำรวม มิได้ตื่นเต้นดีใจ หรือ เป็นทาสแห่งตัณหา แต่ในที่สุดทุกคน ความสงบแก่พระองค์เอง พระประยูร แสดงวิการใด ๆ เลย ยิ่งทำความ ก็ต้องละทิ้งสิ่งทั้งปวงไป” สมณะรูปนั้น หยุดนิดหนึ่ง แล้วกล่าวต่อไปว่า มเหสี ญาติและไพร่ฟ้าประชาชนทั่วไป ประหลาดพระทัยแก่จอมจักรพรรดิมากขึ้น พระองค์คงจะทรงได้มีโอกาส จึงตรัสถามว่า ลมเป็นครั้งคราว "มหาบพิตร! อาตมภาพมาตรอง เห็นตามที่พระผู้มีพระภาคเจ้าทรงแสดงนี้ จึงพอใจในเพศบรรพชิต ประพฤติตน เป็นอนาคาริกมุนี ตั้งแต่ยังหนุ่ม พระเจ้าอโศกนิ่งตรองอยู่ครู่หนึ่ง แล้วมีรับสั่งถามว่า “พระคุณเจ้า! ที่ พระคุณเจ้ากล่าวว่า โลกไม่มีผู้เป็นใหญ่ ไม่มีใครต้านทานนั้น มีความหมายอย่าง ไร ตามธรรมดาในโลกย่อมมีผู้เป็นใหญ่ ตามลำดับชั้น ตั้งแต่หมู่บ้านไปจนถึง ประเทศ ข้าพเจ้าไม่แจ่มแจ้งในคำของ VA เปรียบเทียบว่า ชีวิตเก่ากับชีวิตใหม่ของ "พระคุณเจ้า! ท่านเป็นสาวก พระองค์นั้นแตกต่างกันอย่างไรในความ ของพระโคดมพุทธเจ้าหรือ?" หมายของชีวิต ราตรีนั้นพระองค์บรรทม "ขอถวายพระพร อาตมภาพเป็น บนพระแท่นบรรทมอันมีสิริ แสงจันทร์ สาวกของผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัม ในดิถีศุกรปักษ์สาดส่องทางบานพระแกล พุทธเจ้า" กระทบพระวรกายรู้สึกเย็นฉ่ำชุ่มชื่นพระทัย “พระคุณเจ้า" อโศกตรัส ทอด ทั่วนครปาฏลีบุตรยังมีประทีปโคมไฟ พระเนตรสมณะผู้นั้นอย่างเพ่งพิศ “ข้าพ สว่างไสวอยู่ เสียงประโคมดนตรี และ เจ้าสังเกตว่า พระคุณเจ้ายังอยู่ในวัย เสียงการเล่นอื่น ๆ ดังเคล้ามากับกระแส หนุ่มแน่น ถ้าข้าพเจ้าดูไม่ผิด ท่านคงมี อายุไม่เกิน ๒๐ พรรษา เกศาของท่าน ทรงตื่นบรรทมเมื่ออรุณเริ่มเบิกฟ้า ยังดำสนิท นัยน์ตายังมีแววแจ่มใส พระคุณเจ้า" แล้ว หลังจากชำระพระทนต์ ล้างพระ สรีระทั้งหมดของท่านไม่มีแววแห่งชรา "ขอถวายพระพร พระผู้มีพระ พักตร์และสรงแล้ว ทรงฉลองพระองค์ ลักษณะอยู่เลย เมื่อเป็นดังนี้อะไรทำให้ ภาคทรงหมายถึง ไม่มีใครเป็นใหญ่กว่า ด้วยพระภูษาใหม่เนื้อนิ่มแล้ว ประทับยืน ท่านสละโลกียสุขอันเป็นที่อภิรมย์ยิ่งแห่ง ความแก่และความตาย ทุกคนจะต้อง รับลม ณ ปราสาทชั้นบน จินตนาการ ปุถุชนทั้งมวล อะไรทำให้ท่านพอใจใน ตกอยู่ภายใต้อำนาจของผู้ยิ่งใหญ่ทั้งสองนี้ ของพระองค์ ยอกย้อนไปมาไม่หยุดนิ่ง เพศบรรพชิต บำเพ็ญตนเป็นอนาคาริก ยังมีความเจ็บป่วยอีกอย่างหนึ่ง ซึ่งเป็น ภาพแห่งทะเลเลือด ณ แคว้นกาลิงค์ยัง มุนี ผู้ไม่มีเรือน ผู้ยิ่งใหญ่ที่เยี่ยมกรายเข้ามาบีบคั้นมนุษย์ "ขอถวายพระพร!" สมณะผู้นั้น และสัตว์ทั้งหลายอยู่เนือง ๆ มหาอำนาจ ขณะนั้นเอง สมณะผู้หนึ่งสาวก ทูลน้ำเสียงเรียบปกติ "อาตมภาพได้ ทั้งสามนี้ คือความแก่ ความเจ็บ และ แห่งพระศากยมุนีพุทธเจ้าออกบิณฑบาต ทราบมาจากอาจารย์ว่า พระผู้มีพระภาค ความตายมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด เดินด้วยอาการสำรวม มีนัยน์ตาทอด ทรงเตือนมิให้ประมาทมัวเมาในวัย ใน มีอำนาจย่ำยีบีบคั้นมนุษย์โลกให้ยินยอม ลงต่ำปราศจากอาการหลุกหลิกใด ๆ ผ่าน ความไม่มีโรคและในชีวิต ควรประพฤติ โดยไม่มีทางเลือก ไม่มีทางหลีกเลี่ยง มาทางปราสาท ภาพซึ่งพระองค์เคย พรหมจรรย์ รีบประพฤติธรรมเสีย ไม่ "พระคุณเจ้า! ข้อว่า เป็นทาส เห็นแต่ไม่เคยสนพระทัยเลยนั้น บัดนี้ทำ ต้องรอคอยจนถึงวัยชราแล้วค่อยตั้งหน้า ของตัณหาเล่า มีความหมายอย่างไร?” ให้พระองค์ต้องคิด คิดว่าภายในกาสาว ทำความดีประพฤติพรหมจรรย์ เพราะ "มหาบพิตรก่อนอื่นขอให้พระองค์ พัสตร์นี้น่าจะมีความสงบอยู่เป็นแน่แท้ ถ้าถึงเวลานั้นเข้า มือเท้าอาจไม่อำนวย ทรงทราบความหมายของคำว่า "ตัณหา" ผู้ที่แฝงกายอยู่ใต้ร่มกาสาวพัสตร์ จึงดูมี ในการขวนขวายเพื่อความดี และพอเริ่ม เสียก่อน ตัณหา คือความดิ้นรน ความ อาการสำรวมระวังเป็นพิเศษกว่าคนสามัญ ทำความดีได้ไม่เท่าไร ความตายก็มาถึง ร่านใจ พอจะแบ่งได้เป็น ๓ ลักษณะคือ จึงมีพระกระแสรับสั่งให้ราชบุรุษ เสียแล้ว ๑. ดิ้นรนอยากได้ รูป เสียง กลิ่น ไปอาราธนาสมณะรูปนั้นมาเฝ้า พระองค์ "อนึ่ง ทรรศนะเกี่ยวกับโลกคือ รส โผฏฐัพพะ พระผู้มีพระภาคทรง ติดพระเนตรอยู่ ๔๔ กัลยาณมิตร กุมภาพันธ์ ๒๕๓๕