ความหมายของครอบครัว : หน้า 41/125

จะไม่อยู่ร่วมหลังคาเรือนเดียวกันก็ได้ แต่ทุกคนในครอบครัวมีปฏิกิริยาต่อกัน ในบทบาทของสามีภรรยา บิดามารดา กับบุตร พี่กับน้อง มีความรัก มีความ ผูกพัน มีการเอาใจใส่ต่อกันอย่างนี้ เป็นต้น จะเห็นว่าความรัก ความผูกพัน ความเอาใจใส่ซึ่งกันและกัน คือหัวใจ สำคัญของการเป็นครอบครัว บ้านใด ครัวเรือนใด ถ้าปราศจากสิ่งสำคัญ 66 มนุษย์เราได้ชื่อว่า เป็นสัตว์สังคม ที่นิยมการอยู่ ร่วมกันเป็นหมู่เป็นเหล่า เพราะธรรมชาติของมนุษย์ มีความจําเป็นต้องพึ่งพาอาศัย ซึ่งกันและกัน ครอบครัวนั้นถือว่าเป็นหน่วยที่ เล็กที่สุดของสังคม ตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.๒๕๒๕ ได้ ให้คำจำกัดความของคำว่าครอบครัวไว้ ว่า “ผู้ร่วมครัวเรือน คือ สามี ภรรยา และบุตร เป็นต้น” นี่ก็ถือว่าเป็นความ เหล่านี้เสียแล้ว บ้านนั้น ครัวเรือนนั้น ก็จะมีความหมายเพียงแค่เป็นที่อยู่อาศัย หาใช่ครอบครัวไม่ ความรัก ความผูกพัน ความ เอาใจใส่ซึ่งกันและกันนี้ ถือว่าเป็นสิ่ง ที่มีอยู่อย่างโดดเด่นเฉพาะในสังคมของ ผู้ประเสริฐคือมนุษย์เท่านั้น สัตว์โลก อื่นๆ จะมีอยู่บ้างก็เพียงชั่วครั้งชั่วคราว ในระยะสั้นๆ อย่างเช่นสัตว์โลก พอ หมายของคำว่าครอบครัวในลักษณะ เกิดมาไม่ทันไรก็จะรู้จักช่วยเหลือตัวเอง กว้างๆ ซึ่งเราอาจมองหาความหมาย ของครอบครัวในแง่อื่นๆ ได้อีกเช่น ในแง่ชีววิทยา ครอบครัวหมาย และสามารถแยกตัวไปเป็นอิสระจาก การดูแลของพ่อแม่ได้ในเวลาไม่นานนัก และเมื่อแยกไปแล้วก็เป็นอันขาดจากกัน ถึง กลุ่มคนที่เกี่ยวพันกันโดยทางสาย ไม่มีความผูกพันหลงเหลือให้กันอีกต่อ โลหิต กัน ไป ในแง่กฎหมาย ครอบครัวคือ ส่วนมนุษย์เรานั้น หลังจากเกิด บุคคลที่มีสายสัมพันธ์กันในทางกฎหมาย มาแล้วก็ต้องประคบประหงมป้อนข้าว โดยการสมรสมีบุตรหรือบุตรบุญธรรม ป้อนน้ำกันอยู่เป็นปี และกว่าจะปีกกล้า ในแง่เศรษฐกิจ ครอบครัวคือ ขาแข็งพอที่จะแยกตัวไปเป็นอิสระหรือ กลุ่มคนที่ใช้จ่ายร่วมกันจากเงินงบเดียว ตั้งครอบครัวใหม่ได้ ก็ต้องใช้เวลากัน อย่างน้อยยี่สิบถึงสามสิบปีเลยทีเดียว ในแง่สังคม ครอบครัวคือ กลุ่ม และที่สำคัญก็คือแม้จะแยกตัวไปแล้ว คนที่อยู่ร่วมกันในบ้านเดียวกัน อาจ แต่ความสัมพันธ์ระหว่างพ่อแม่กับลูก เกี่ยวหรือไม่เกี่ยวกันในทางสายโลหิต พี่กับน้อง และญาติวงศ์ทั้งหลายก็ยัง หรือในทางกฎหมายก็ได้ ครอบครัว คงมีอยู่อย่างมั่นคงตลอดไปจนกว่าจะ เช่นนี้มีชื่อเรียกอีกอย่างว่า “ครัวเรือน” ตายจากกัน บางครั้งคนในครอบครัวเดียวกัน อาจ มนุษย์เราได้ชื่อว่าเป็นสัตว์สังคม กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๙ ๔๑