โพธินุสและแนวคิดทางจิตวิญญาณ : หน้า 72/125

ท่านตามหลักฐานที่ปรากฏในวรรณกรรมตะวันตก ในโลกของวิญญาณนั้น มีความแตกต่าง ไม่ทราบแน่ชัดว่าเป็นชนชาติใด เพียงแต่มีข้อน่า ไปตามการปรุงแต่ง และแบ่งเป็นประเภทได้ยาก สงสัยว่าจะเป็นชาวอียิปต์ อย่างไรก็ตามเราทราบ จิตที่ได้รับการปรุงแต่งไปได้หลากหลาย แต่โดย ว่าในวัยหนุ่ม โพธินุสศึกษาศาสนาและปรัชญา เนื้อแท้ไม่แตกต่างกัน จิตของแต่ละบุคคลดำรง ที่เมืองอเล็กซานเดรีย ในขณะนั้นมีห้องสมุดที่ เป็นอิสระ สามารถเห็นและสื่อเข้าถึงกันได้ หาก เป็นขุมทรัพย์ทางปัญญาต่อผู้ใฝ่ในธรรมะ นัก ปราชญ์ฟากตะวันตกจัดโพธินุส ว่าอยู่ในสำนัก ของนักปราชญ์ในสกุล Neoplatonism หรือ สำนักเพลโตใหม่ เนื่องจากลักษณะของแนวคิด ชำระการปรุงแต่งที่หลากหลายกันออกไปจนเห็น เนื้อแท้ หรือนัยหนึ่ง จิตของบุคคลหนึ่งมองทะลุ เห็นจิตของอีกบุคคลหนึ่งได้ แต่ที่ไม่เห็นเพราะ แต่ละวิญญาณที่ปรุงแต่งขึ้น ทำให้การสื่อสาร ของเขา มีแนวทางเทียบเคียงได้กับกลุ่มนักคิด ระหว่างจิตต่อจิตเข้าถึงกันยาก ในสกุลความคิดนี้ โพธินุส ให้คำจำกัดความเกี่ยวกับ “สรรพ สิ่ง” ที่ปรากฏเป็น “รูป” ว่ามีลักษณะ “อนิจจัง” (ก็คือ รูปอนิจจ์) กล่าวคือไม่จีรังและเปลี่ยนแปลง สภาพไปได้เสมอ เขาชี้ว่า สิ่งที่เราเรียกว่ารูปนั้น มีความเป็นอนิจจัง ไม่มีรูปปรากฏอยู่ วิญญาณ เทียบได้กับจิตที่ดำรงอยู่ชั่วครู่ พระเจ้าไม่ดำรง อยู่ มีแต่สัจธรรมที่อยู่เหนือปรากฏการณ์ เหนือ การดารงอยู่ใดๆ ทั้งสิ้น โพธินุสกล่าวว่า ในโลกของเรานั้น มนุษย์ และสรรพสิ่งเกี่ยวข้องกันโดยความผูกพันและ ความเข้าใจระหว่างมนุษย์ด้วยกัน จิตที่ถูกปรุง แต่งจนหยาบและตกอยู่ในกิเลสทั้งหลายจะมอง ไม่เห็นสัจธรรมสูงสุด คือไม่รู้ประจักษ์แจ้งแห่ง ปรมัตถ์ธรรม องค์ประกอบของวิญญาณนั้นหมุน เวียนเป็นวัฏฏะแห่งกิเลส ทำให้แปรปรวน และ จิตที่ดั้งเดิมบริสุทธิ์ถูกปรุงแต่งจนทำให้มนุษย์มอง ไม่เห็นปรมัตถ์ธรรม แต่จิตที่ตัดกิเลสแล้วเป็น จิตและวิญญาณเป็นเรื่องของผัสสะสภาวะ จิตขั้นละเอียด อยู่ในขั้นสูงและอยู่เหนือโลกเป็น ของจิตได้รับการปรุงแต่ง ก่อให้เกิดวิญญาณที่ นิรันดร ถ้าวิญญาณของเราปรุงแต่งด้วยบาป ดำรงนามรูปอยู่ชั่วครู่ และโลกุตตรธรรมเป็นภาพ กรรมแล้ว มนุษย์จะประกอบกรรมที่ดีที่ถูกต้อง ลักษณ์ที่มนุษย์สร้างขึ้นจากผัสสะต่อสรรพสิ่งทั้ง ไม่ได้ เจตจำนงที่แปดเปื้อนด้วยกิเลส ทำให้ หลายที่ปรากฏ ที่เห็นอยู่ เป็นสภาวะที่เกิดจาก มนุษย์มีแต่ข้อผิดพลาด ผัสสะที่เกิดจากรูป จิตและวิญญาณปราศจาก หากวิญญาณไม่ปรุงแต่งจิตด้วยกิเลสแล้ว ช่องว่าง วิญญาณปรุงแต่งจิต จิตบริสุทธิ์ เป็น จะไม่แปลงสภาพหรือเปลี่ยนไปสู่สภาวะที่ต่ำกว่า สภาวะที่งดงาม ปราศจากการปรุงแต่งด้วยรูป วิญญาณที่รับกิเลสและความชั่วร้ายผ่านทางการ สัมผัส รสสัมผัส กายสัมผัส ฯลฯ (ในทางพระ พุทธศาสนา ก็คือ อายตนะทั้ง 5) เขาปฏิเสธแนวคิดของพวกคริสเตียนยุค ต้นๆ ที่ปฏิเสธโลกทางวัตถุ เขากล่าวว่าวิญญาณ โดยทั่วไปเป็นหนึ่งเดียว หรือกล่าวอย่างถึงที่สุด เมื่อจิตดำรงอยู่ และถูกปรุงแต่งจากผัสสะทั้งปวง แล้ว วิญญาณจึงมีลักษณะทั่วไปเหมือนกันเป็น “หนึ่งเดียว” กัน หากสัมผัสในสิ่งเดียวกัน ตาม กาลเวลา สถานที่ หรือได้รับ รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัสเดียวกัน ๗๒ เมษายน ๒๕๓๗ กัลยาณมิตร พระภิกษุกำลังอ่านบทสวดที่วัดทิเบต เมืองเตหะราน ชาวพุทธจากหลายประเทศได้สร้างวัดและวิหารทั่วอินเดีย