การทำงานเป็นทีมของญี่ปุ่น : หน้า 80/125

โดย : ฐานวุฑโฒ ภิกขุ การทำงานเป็นทีมของญี่ปุ่น ญี่ ญ ปุ่นมีชื่อเสียงเป็นที่ยอมรับกันทั่วไปในเรื่อง การทำงานเป็นทีม ความรักหมู่คณะพร้อม จะเสียสละเพื่อหมู่คณะ ซึ่งเป็นเคล็ดลับ สมาชิก แต่ละคน สำคัญนำความสำเร็จมาสู่กลุ่ม องค์กร บริษัท หน่วย งานต่างๆ รวมถึงการพัฒนาประเทศ แนวคิดพื้นฐานสำคัญของการรวมกลุ่มของ จะกระทำ ญี่ปุ่นตั้งแต่โบราณมีอยู่ว่า สมาชิกแต่ละคนจะกระทำสิ่ง ต่างๆ โดยไม่ยึดถือความคิดเห็นของตนเป็นใหญ่ แต่ทำโดยดูทิศทางความเห็นของกลุ่มเป็นหลัก ทุ่มเท อุทิศตนทำงานเพื่อกลุ่ม ในทางกลับกัน กลุ่มก็จะรับ ประกันความมั่นคงปลอดภัยของสมาชิก พูดง่ายๆ ว่า สมาชิกกลุ่มจะร่วมกันวางกฎเกณฑ์ กติกาการทำงาน การประพฤติปฏิบัติตนให้กับสมาชิก และทุกคนที่ ปฏิบัติตามก็จะได้รับหลักประกันความมั่นคงในชีวิต สิ่งต่าง ๆ โดยไม่ยืด ถือความคิด เห็นของ ตน เป็น เป็นการตอบแทน เช่น ระบบการจ้างงานตลอดชีพ ใหญ่ แต่ทำ ในบริษัทต่างๆ เป็นต้น ดู ชาวญี่ปุ่นมีคติพจน์บทหนึ่งว่า “จงตีตะปูทุกตัว ที่โผล่ขึ้นมา คือในหมู่คณะถ้ามีใครทำตัวแปลก ผิด ไปจากหมู่ อวดเด่น อวดฉลาดละก็ ต้องช่วยกันทุบ ให้จมลงไป ให้กลมกลืนเป็นเนื้อเดียวกันให้ได้ คน ต่างชาติได้ยินเข้าแล้วก็ตกใจ บางท่านได้ตั้งคำถามที่ น่าคิดขึ้นว่า ถ้าทุกคนต้องทำอะไรเหมือนๆ กันหมด จะไม่เป็นการจำกัดความคิดสร้างสรรค์หรือ ? ค่าตอบคือ ไม่ เพราะการทำตัวให้กลมกลืน เข้ากับคนอื่นได้ ไม่ใช่หมายความว่า จะคิดหรือเสนอ อะไรใหม่ๆ ไม่ได้ ทุกคนมีสิทธิ์คิดหรือเสนอสิ่งใหม่ ๆ ได้ตลอดเวลา เมื่อทุกคนให้ความสำคัญกับการทำงาน เป็นทีม ผู้ที่มีความสามารถก็จะค่อย ๆ เรียนรู้วิธีว่า ต้อง นำเสนออย่างอ่อนน้อมถ่อมตน ไม่แสดงออกแบบอวด ฉลาด หรือข่มทับคนอื่น แต่นำเสนอเพื่อประโยชน์ ความก้าวหน้าของกลุ่มจริงๆ เมื่อเป็นเช่นนี้ความรู้สึก หมั่นไส้ก็ไม่เกิดขึ้น ทุกคนพร้อมรับฟังและให้ความ ร่วมมือ ความสมัครสมานสามัคคี ความก้าวหน้าก็ เกิดขึ้น ทางความ เห็นของ การทำงานโดยคำนึงถึงหมู่คณะเป็นหลักนี้ โดยดูทิศ ได้จากพนักงานบริษัทญี่ปุ่นเกือบร้อยทั้งร้อย ใช้วันลา พักร้อนของตัวเองไม่หมด ส่วนใหญ่แทบไม่ยอมใช้ ด้วยซ้ำไป เพราะเขาไม่ได้คิดแต่เพียงว่ามันเป็นสิทธิ์ ของเขา เขาย่อมมีสิทธิ์ใช้ได้เต็มที่ แต่เขากลับคิดว่า ถ้าเขาหยุดพักร้อนก็เท่ากับว่าคนอื่นๆ ที่เหลืออยู่ต้อง ทํางานหนักขึ้น คือต้องทํางานในส่วนของเขาด้วย ในขณะที่ตัวเองไปเที่ยวสบาย คิดแล้วไม่สบายใจ ทำ ให้เขาไม่ยอมลาพักร้อน จนกระทั่งบริษัทใหญ่หลาย แห่งต้องออกจดหมายเวียน ประกาศให้พนักงาน กลุ่มเป็น หลัก ทุ่มเท อุทิศตนทำ งานเพื่อ ทุกคนช่วยใช้สิทธิ์ลาพักร้อนด้วย มิฉะนั้นบริษัทจะ ส่วนรวม ลำบากเพราะถูกกระทรวงแรงงานกระตุ้นเร่งเร้ามา พนักงานจึงยอมใช้สิทธิ์ลาพักร้อนบ้าง ระบบควบคุมคุณภาพของญี่ปุ่น หรือที่เรียกว่า QC, Circle อันโด่งดัง ก็เป็นสิ่งหนึ่งที่ยืนยันถึงความ คิดสร้างสรรค์ในการทํางานของคนญี่ปุ่นแบบเป็นทีม ได้อย่างดี ในญี่ปุ่นคนจะเด่นได้ต้องมาจากการทำความดี สร้างผลงานซ้ำๆ จนทุกคนค่อย ๆ ยอมรับ และยก ย่องเชิดชู คือต้องให้คนอื่นๆ ยอมรับและยกขึ้นถึงจะ ได้ แต่ใครที่ยกตัวเองขึ้นก็จะถูกทุบลงไปแทบจะใน ทันทีทันใด ถ้าเปรียบคนกับลูกโป่ง ก็เหมือนกับว่า เขาห้ามพองลม จะเป่าลมเข้าให้ดูว่า ตัวเองใหญ่ไม่ได้ มิฉะนั้นจะถูกคนอื่นบีบให้แฟบลงเหลือเท่าเนื้อลูกโป่ง กัลยาณมิตร เมษายน ๒๕๓๗ ๘๑