บทบาทและหน้าที่ในครอบครัว : หน้า 42/125

เกินไปกว่า การรู้จักแสดงบทบาทและ หน้าที่อย่างถูกต้อง เหมาะสมของผู้ที่ เป็นสมาชิกในครอบครัว หมายความว่า พ่อแม่ก็รู้จักปฏิบัติตัวสมกับเป็นพ่อแม่ ลูกก็รู้จักปฏิบัติตัวสมกับเป็นลูก สามี กับภรรยาหรือนายจ้างกับลูกจ้าง ต่าง ก็รู้จักปฏิบัติให้ถูกต้องเหมาะสมต่อกัน สำหรับบทบาทและหน้าที่ที่พึ่ง ปฏิบัติต่อกันเหล่านี้ พระพุทธองค์ได้ ทรงแจกแจงแสดงไว้แล้วอย่างชัดเจน ในคำสอนเรื่องทิศหก ซึ่งพวกเราส่วน ใหญ่ก็เคยได้ยินได้ฟังกันมาแล้ว เช่น สอนว่า สามีพึงปฏิบัติต่อภรรยาด้วย ที่นิยมการอยู่ร่วมกันเป็นหมู่เป็นเหล่า ดังนั้น ถ้าผู้ใดอยู่ในครอบครัว เพราะธรรมชาติของมนุษย์มีความจำเป็น ที่มีความรัก มีความอบอุ่น มีความมั่น ต้องพึ่งพาอาศัยซึ่งกันและกัน ไม่มีใคร คงอยู่แล้ว ก็ขอให้พยายามรักษาและ ในโลกนี้ที่เกิดมาแล้วจะสามารถมีชีวิต ส่งเสริมสภาพที่ดีงามของครอบครัวให้ อยู่และเติบโตยืนหยัดมาได้โดยปราศ ยั่งยืนต่อไป ส่วนผู้ใดที่ตกอยู่ในครอบ จากความช่วยเหลือจากผู้อื่น อย่าง ครัวที่แตกแยก ขาดความอบอุ่น ขาด น้อยๆ ก็ต้องอาศัยการฟูมฟักดูแลจาก ความมั่นคง ก็จงใช้ความพยายามทุก พ่อแม่หรือคนในครอบครัว เราจึงถือว่า วิถีทางที่จะสร้างความรัก ความอบอุ่น ครอบครัวคือสถาบันหลักซึ่งเป็นรากฐาน ความมั่นคงให้มีขึ้นในครอบครัวของเรา ที่สำคัญของชีวิต ผู้ใดที่มีครอบครัวที่ ให้ได้ ขอให้พยายามนึกไว้เสมอว่า อบอุ่น มีความรัก มีความมั่นคง ผู้นั้น “สวรรค์เป็นของผู้ที่รู้จักสร้าง วิมาน ก็ได้ชื่อว่าเป็นผู้มีโชคอันมหาศาล ตรง เป็นของผู้ที่รู้จักทำ ความผาสุกเป็น กันข้ามถ้าผู้ใดมีครอบครัวที่แตกแยก ของผู้ที่รู้จักแสวงหา ขาดความอบอุ่น ขาดความมั่นคงแล้ว ก็ถือว่าเป็นเคราะห์ร้ายอย่างยิ่งเลยที เดียว ๔๒ เมษายน ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร ปัจจัยสำคัญที่จะช่วยสร้างบ้าน สร้างครอบครัวของเราให้กลายเป็น สวรรค์วิมานไปได้ ก็เห็นจะไม่มีอะไร การยกย่องให้เกียรติสมฐานะที่เป็น ภรรยา ไม่ดูหมิ่น ไม่นอกใจ มอบความ เป็นใหญ่ในงานบ้านให้ และรู้จักหา เครื่องแต่งตัวมาให้เป็นของขวัญตาม โอกาส อย่างนี้เป็นต้น สิ่งที่น่าสังเกตสำหรับคำสอน ในเรื่องทิศหกก็คือ พระพุทธองค์ทรง เน้นให้รู้จักหน้าที่หรือข้อพึงปฏิบัติต่อ บุคคลรอบข้าง โดยมีจำเป็นต้องคำนึง ถึงเรื่องสิทธิหรือเงื่อนไขใดๆ เลย นับ เป็นแนวทางที่ควรปฏิบัติตามอย่างยิ่ง ข้อเสียของคนส่วนใหญ่ก็คือ มักจะ คำนึงถึงสิทธิก่อนหน้าที่ หรือถ้าจะทำ ความดีก็ยังมีข้อแม้ เช่นถ้าเขาทำดีต่อ เราจึงจะยอมทำดีต่อเขา ก็เพราะมัว เกี่ยงให้อีกฝ่ายทำดีต่อตนก่อนอย่างนี้ จึงทำให้บ้านแตกมานักต่อนักแล้ว นอกจากแนวทางปฏิบัติในเรื่อง ทิศหกแล้ว คุณธรรมอีกหมวดหนึ่งซึ่ ผู้ที่อยู่ในครอบครัวทุกคน จะต้องถือ ปฏิบัติอย่างเคร่งครัดก็คือ ฆราวาสธรรม ๔ ประการ อันได้แก่ ต่อกัน ๑. สัจจะ มีความซื่อสัตย์จริงใจ ง