การเว้นจากความชั่วและความลามก : หน้า 12/128

ความดีมีมากน้อยเท่าใด รวมอยู่ในความ ไม่ประมาทสิ้น ความชั่วมีมากน้อยเท่าใด รวมอยู่ในความประมาทสิ้น ลามก ยังไม่ขาดจากใจ เว้นขาด จากความชั่วความลามก เว้นขาดที เดียว แต่ทว่าต้องรวมเสียในสอง ศัพท์นั้น แปลว่า เว้นทั่วขาดจาก ความชั่วความลามก สองศัพท์นั้น ต่อกันเข้าสนธิกันเสียก็ได้ความ ถ้า เมื่อเกิดด้วยกาย กายของเราประ พฤติชั่ว ฆ่าสัตว์ ลักฉ้อ ประพฤติ ผิดในกาม กว้างออกไปนี่ชั่วทั้งนั้น วาจาชั่วเล่า พูดปด ส่อเสียด คำ หยาบ พูดเปล่าประโยชน์ ชั่วทั้งนั้น ใจชั่วเล่า โลภอยากได้ของเขา พยา เห็นว่าความซ้ำกันจึงไม่แยกจากกัน บาทปองร้ายเขา ให้ผิดจากคลอง แต่ว่าถ้าไม่แยกจากกันตรงนี้แล้วละก็ มงคล ๓๘ ธรรม ชั่วทั้งนั้น สิบอย่างนี้หมด ในมงคลสูตรจะได้มงคล เว้นทั่วเว้นขาดหมดทีเดียว เรียก ๓๙ เท่านั้น ได้ตรวจดูแล้วไม่รู้ว่าไป ซ่อนอยู่ที่ไหน ถ้าแยกสองข้อนี้ออก ไปก็เป็นมงคล ๓๘ เพราะเหตุฉะนั้น การเว้นทั่วจากความชั่วความลามก ความเว้นขาดจากความชั่วความลา มุก เว้นทั่วนั้น ชนิดหนึ่งนะ เว้น ขาดนั้นอีกชนิดหนึ่ง เว้นทั่วแต่ยัง ไม่ขาด เว้นขาดต้องขาดหมดไป เว้นทั่วไม่ขาดลงไปแต่อย่างใดอย่าง หนึ่ง ถ้าว่าพินิจพิจารณาชาติสัตว์ เป็นอย่างนั้น กุศลกรรมบถ ๑๐ ทั้งหมดสะอาด สะอ้านบริบูรณ์เป็นอันดีทีเดียว เรียก ว่าเว้นทั่วเว้นขาด เว้นทั่วขาดจาก ความชั่วความลามก นี้ก็นัยหนึ่ง อีกนัยหนึ่ง อารตี ตัวนั้น เมื่อเข้าใจดังนี้ละก็ พึงรู้ว่า บังคับถึง เจตนาวิรัติ เว้นทั่วเว้น ขาดตลอดถึงเจตนาวิรัติ ที่อาฆาต เบียดเบียนสัตว์ตัวเป็นให้จำตาย ไม่ มีเด็ดขาด เรียกว่าเว้นทั่วเว้นขาด ด้วยเจตนาที่จะคิดฉ้อลัก หลอกลวง ฉ้อโกงไม่มีเป็นอันขาด เว้นทั่วขาด จากประพฤติผิดล่วงกาเมสุมิจฉาจาร เว้นทั่วขาดจากความชั่วความลามก อย่างใดอย่างหนึ่งไม่มีเด็ดขาด เว้น เว้นอย่างใด ความชั่วความลามก จากการพูดปด ขาดจากใจ ไม่มี เป็นอันขาด มีเจตนาเว้นจากการ กล่าวคำส่อเสียดให้เขาแตกร้าวจาก กัน ให้เขาทะเลาะวิวาทบาดหมาง กัน ให้มารักกับตน ไม่มีเป็นอันขาด เว้นจากการกล่าวคำหยาบช้าด่าชาติ ด่าตระกูล เป็นต้น ไม่มีเป็นอันขาด เจตนาเว้นดังนี้ หรือเว้นกล่าวคำไม่ มีเหตุผล เปล่าประโยชน์ ฟังแล้ว ไม่ได้เรื่องเปลืองเวลา ไม่มีเป็นอัน ขาด เว้นจากการละโมบอยากได้ สมบัติของคนอื่นมาเป็นของตน ก็ ไม่มีเป็นอันขาดเหมือนกัน เว้นจาก การโกรธประทุษร้าย ให้เขาถึงความ วิบัติพลัดพรากอย่างใดอย่างหนึ่ง ไม่ มีเป็นอันขาด ขาดจากใจทีเดียว เว้นจากความเห็นผิด เห็นผิดไม่มี เป็นอันขาด นี้ก็ได้ชื่อว่า อารตี วิรตี ปาปา เว้นจากความชั่วความลามก ทั้งหมด เกิดจากเจตนาของใจ เจต นานั่นน่ะเป็นศีลด้วย ที่พระองค์ทรง รับรองว่า เจตนาห์ สีล ภิกขเว ดู ก่อนภิกษุทั้งหลาย เจตนานั่นแหละ เป็นศีล เจตนาเป็นศีลทีเดียว นี่ให้ เว้นเสียอย่างนี้ เป็นอุบาสกอุบาสิกา ต้องเว้นขาด ดังนี้ถึงจะเป็นอุบาสก เป็นอุบาสิกาได้ เป็นภิกษุสามเณร น่ะพ้นมาแล้วจากความเป็นอุบาสก อุบาสิกา แต่ว่าต้องเป็นผู้เว้นหนัก กว่าอุบาสกอุบาสิกา เพราะสูงขึ้น มาแล้ว จะเหลวไหลเลอะเทอะไม่ได้ บัดนี้ไม่ยอม ปรับโทษทีเดียว ถ้า เว้นไม่ได้ปรับโทษทีเดียว นี่แหละ กัลยาณมิตร ........... ๑๐ พฤษภาคม ๒๕๓๘