คุณค่าของความสันโดษ : หน้า 117/128

รู้อีกแหละว่า หากเราได้มาต้องขัดกับ ที่สุดคือ เริ่มจากใจเสียก่อน โดยการฝึก ศีลธรรมอันดีงามแน่นอน ฉะนั้นก็เลยมี ใจให้รักการให้รักความสงบ รักความ ความยินดีเฉพาะแต่สิ่งที่ได้มาตามควร แก่ศีลธรรมเท่านั้น จึงเรียกว่ายินดีโดย สมาเสมอ ความสันโดษนี้ ยังมีผู้คนอีกมาก มายที่เข้าใจผิดว่า การอยู่คนเดียวบ้าง การไม่ทำอะไรบ้าง หรือมากไปกว่านั้นก็ สะอาด ด้วยการหมั่นทำทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา แล้วเราก็จะพบความ จริงว่า ความสุขที่เราต้องการจริง ๆ นั้น คือ ความยินดีในความพอดีนั่นเอง หาใช่ ความอยากที่ไม่รู้จักพอไม่ ในหนังสือพระไตรปิฎกตอนหนึ่ง จึงติเตียน นางและเตือนภิกษุทั้งหลายว่า “ขึ้นชื่อว่า บุคคลผู้มักมาก ย่อมไม่เป็น ที่รัก ไม่เป็นที่พอใจ แม้ของมารดาผู้ บังเกิดเกล้า อีกทั้งไม่อาจที่จะยังให้ มหาชนเลื่อมใส หรือแม้เลื่อมใสแล้วก็ พลอยหมดความเลื่อมใสได้” กล่าวได้ว่า ความสันโดษเป็นคุณ ธรรมอันประเสริฐที่เป็นไปเพื่อความเจริญ เห็นว่าเป็นการสอนให้คนเกียจคร้าน ท้อ ได้บันทึกถึงเรื่องการที่พระสัมมาสัมพุทธ สุข ทั้งแก่ตนเอง ครอบครัว สังคม และ เจ้าได้ตรัสสรรเสริญคุณของความสันโดษ ประเทศชาติ คนมีความสันโดษเท่านั้น ถอย ไม่ยอมท่าการงาน หรือทำก็ทำแบบ เรื่อยๆ เฉื่อยๆ อันจะเป็นภัยต่อความ ไว้ว่า “ภิกษุทั้งหลายเราไม่เล็งเห็นแม้ จึงจะทำความดีได้ยั่งยืนไม่จืดจาง และ เจริญต่อไปภายหน้า แต่อันที่จริงแล้ว ธรรมอันอื่น ซึ่งจะเป็นไปเพื่อความตั้ง ความสันโดษนี้กลับสอนตรงกันข้ามกับ ทำดีด้วยความสุจริตใจ การที่สังคม มั่น เพื่อความไม่เลือนหาย เพื่อความ พัฒนาได้ช้า เพราะว่าคนส่วนมากขาด ความเห็นเบื้องต้นคือ สอนให้ทุกคนรู้จัก ไม่อันตรธานแห่งพระสัทธรรมอย่างนี้ ความสันโดษต่างหาก หาใช่เพราะคนมี บทบาทหน้าที่ของตนเอง สอนให้ทุกคน เหมือนความเป็นผู้สันโดษนี้เลย” นี่ก็ ทำหน้าที่ของตนให้ดีที่สุด และสอนให้ ชี้ให้เห็นว่าหากพุทธศาสนิกชนยังดำรงอยู่ ทุกคนรู้จักคำว่าพอดีกับฐานะของตน ในความเป็นผู้สันโดษอยู่ตราบใด พระ ซึ่งความสันโดษนี้จะมีประโยชน์มากใน สัทธรรมคำสอนก็จะคงอยู่ต่อไปได้อีก การที่จะพัฒนาประเทศชาติให้เจริญรุ่ง ยาวนานตราบนั้น เรืองต่อไป ความสันโดษไม่ หนังสือที่ใช้ประกอบการเขียน ๑. หนังสือพระไตรปิฎกฉบับหลวง ๒.หนังสือมังคลัตถทีปนี ของพระ สิริมังคลาจารย์ ๓.หนังสือ มงคลชีวิต ฉบับธรรม- ทายาท วัดพระธรรมกาย ทั้งหมดที่ว่ามานั้นเป็นการแสดง ในปัจจุบันนี้เหตุการณ์ที่ไม่ดีทั้ง ถึงผลดีที่เกิดจากความสันโดษ ต่อไปนี้ หลาย ล้วนเกิดจากความรู้สึกที่ไม่พอดี ก็มาว่ากันถึงโทษของความไม่มีความสัน ของคนนั้นๆ จนเป็นเหตุให้เกิดการแตก โดษบ้าง ดังเรื่องของนางภิกษุณีชื่อว่า พระราชเวที (สมพงษ์ พรหมวิโส ปธ.๙) แยกกันในสังคม โดยเริ่มจากความคิด กูลนันทา เรื่องมีอยู่ว่า ในเมืองสาวัตถีมี แล้วจึงเตลิดไปจนถึงคำพูด และจบลงที่ อุบาสกคนหนึ่งได้ปวารณาต่อภิกษุณีทั้ง ๔. หนังสือสัททาวิเสสวิคคหะ ของ วัดเบญจมบพิตรฯ กรุงเทพฯ การกระทำที่ขัดแย้งกันในที่สุด สิ่งเหล่านี้อาจจะเป็นสิ่งที่ทำได้ หลายว่า หากต้องการกระเทียมก็ให้เก็บ เอาที่ไม่ได้เลย นางภิกษุณีกูลนันทานั้น ยากพอสมควรสำหรับผู้ที่ยังมีความอยาก เป็นคนมักมาก ไม่สันโดษ จึงขนเอา อยู่ แม้จะยากพอสมควรที่จะทำให้เกิด อย่างมากมายจนเกินความจําเป็น คน ขึ้นทันทีทันใดในสังคม แต่เราก็สามารถ เฝ้าไร่ก็ติเตียน อุบาสกก็ติเตียน ใน ที่จะทำได้โดยเริ่มจากจุดเริ่มต้นที่สำคัญ ที่สุดพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงทราบเรื่อง ''...@oe กัลยาณมิตร พฤษภาคม ๒๕๓๘