การปฏิบัติตนสำหรับบุคคลผู้มีลักษณะวาตะเด่น : หน้า 50/128

๑.อดนอน ๒. เหนื่อยล้าจากการทำงาน ๓. ผ่านการเดินทางไกล ๔.ผ่านเหตุการณ์ที่ก่อให้เกิดความเครียด ๕. ได้รับความสะเทือนอารมณ์ เศร้าโศก กลัว สาเหตุจากการปฏิบัติตน 5. รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ๓.รับประทานอาหารเย็น ดิบ แห้ง ดื่มของแช่เย็น 4. รับประทานอาหารที่มีรสขม ฝาด มัน หรือเผ็ดมาก ๔.กลั้นอุจจาระ ปัสสาวะ ๑๐.อยู่ในสถานที่ที่มีอากาศหนาว แห้ง มีลม เนื่องจากว่าอวัยวะอันเป็นที่ตั้งของวาตะ คือลำ ไส้ใหญ่ เพราะฉะนั้นอาการป่วยที่เกิดขึ้น เวลาเราเริ่ม เสียสมดุลของวาตะคือ มีแก๊สในลำไส้ ท้องอืด ถ่าย อุจจาระบ่อย เหลว นอกจากนี้ยังมีอาการอื่น ๆ อีก เช่น ปวดข้อ ข้ออักเสบ กล้ามเนื้อเป็นตะคริว ปวดหลัง ปวดประจำเดือน ฯลฯ ในวงการแพทย์แผนปัจจุบัน มักจะพูดกันถึง การรักษา หลังจากที่รู้ว่าเจ็บป่วยแล้ว แต่การรักษาตัว ในทางอายุรเวท จะคำนึงแม้กระทั่งก่อนที่จะเจ็บป่วย การปฏิบัติตนสำหรับบุคคลผู้มีลักษณะวาตะเด่นดังนี้ ๑. รับประทานอาหารให้เพียงพอ สม่ำเสมอ ๒. รับประทานอาหารที่ลดวาตะ มีรสหวาน เค็ม และเปรี้ยว ผักที่ควรรับประทานคือมันฝรั่ง, หัวผักกาด, หอม, ผักกาดแดง, ผักที่ทำให้สุกแล้ว ผลไม้ที่ควรรับประทานคือ สับปะรด กล้วย ส้ม มะพร้าว มะละกอและมะม่วง ๓.ดื่มนํ้าอุ่นในปริมาณมาก ๔. ให้ความอบอุ่นแก่ร่างกาย ๕.อาบนํ้าอุ่นให้นานพอ 5. นวดร่างกายด้วยน้ำมันงา ๓. ฝึกให้มีนิสัยสม่ำเสมอ ๔. หาความสงบ พักผ่อนให้มากๆ ๙. หลีกเลี่ยงความกดดันทางจิตใจ กัลยาณมิตร ๔๘ หรือการปลุกเร้ามากเกินไป ๑๐.ปัญจณรมะ (กรรมวิธีขจัดพิษออกจากร่างกาย) ๑๑.ฝึกจิต ในประสบการณ์ที่ทำงานเป็นแพทย์มาหลายปีนั้น ผมมองเห็นว่ามนุษย์บางทีช่างดูน่าขัน ตัวอย่างเช่น รู้ ทั้งรู้ว่า บุหรี่ทำให้เกิดมะเร็งปอด โรคหัวใจ ก็ยังไม่ เลิกสูบบุหรี่กัน รู้อยู่เต็มอกว่า สุราทำให้เกิดมะเร็งตับ แต่มีหลายคนยังไม่อาจยับยั้งการดื่มได้ ฯลฯ ครั้นคำนึงถึงคนเราว่าประกอบด้วยกาย ใจ และจิตวิญญาณ จึงทำให้คนพบความจริงว่า จุดกำเนิด ของการมีสุขภาพดี อยู่ที่จิตวิญญาณ เพราะจิตวิญญาณ เท่านั้นที่สำนึกรู้คุณค่าของการมีชีวิตว่าเกิดมาเพื่อสร้าง บารมี และเพราะเป้าหมายที่แท้จริงสิ่งเดียวนี้ ที่ยอม เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่เคยชินของตนเองไปสู่การปฏิบัติ ตนเพื่อผลคือการมีสุขภาพที่ดี ยิ่งมนุษย์ยืดอายุให้ยืน ยาวออกไปเท่าไร เส้นทางบุญยิ่งยาวไกลใกล้ฝั่งพระ นิพพานเท่านั้น จิตสำนึกแห่งการตระหนักถึงคุณค่าของการเกิด มาเป็นมนุษย์ จะเกิดขึ้นเมื่อวางใจไว้ที่ศูนย์กลางกาย ฐานที่เจ็ด ไม่ว่าบุคคลนั้นคือชนชั้นเหล่าใด มีธรรมชาติ ปกติแบบไหน วาดะมาก ปิตตะน้อย หรือกผะเท่าไร เมื่อใจได้หยุดได้นิ่ง และเฉยๆ เป็นอารมณ์ปกติเรื่อยไป เมื่อนั้นจิตใจจึงซาบซึ้งถึงคุณค่าของการมีสุขภาพดีว่า ในปฐพีนี้ไม่มีสิ่งใดล้ำค่าเกิน วาตะในชีวิตอื่นดำรงอยู่ และเป็นไปตามกระแส กรรม ที่ถูกพัดพาให้ลอยไปไร้ทิศทาง แต่ว่าตะของผู้ ที่เข้าถึงและเป็นหนึ่งเดียวกับพระธรรมกายภายในนั้น กลับเป็นกระแสธรรมอันพิสุทธิ์ ที่สะอาด สดชื่น ที่ คอยหล่อเลี้ยงและพยุงใจให้ลอยไกลสูง......ที่สุดแห่ง ธรรม ศาสตราจารย์ นายแพทย์เฉลียว ปิยะชน : อายุรเวท บรรณานุกรม ศาสตร์แห่งชีวิต สถาบันการแพทย์แผนไทย กรมการแพทย์ กระทรวงสาธารณสุข ๒๕๓๗ พฤษภาคม ๒๕๓๘