ฤดูเข้าพรรษาและการปฏิบัติธรรม : หน้า 109/128

ทรงบัญญัติสิกขาบทให้ภิกษุทั้งหลายอยู่ กลับภายใน ๓ วัน ที่เรียกว่า สตฺตาหกรณีย คนนิยมไปท่าบุญกันมาก เมื่อถึงวันเข้า จ่าพรรษาในฤดูฝน และต้องอยู่ให้ตลอดทั้ง ๓ เดือน ถ้าภิกษุรูปใด หลีกไปสู่ที่จารึกใน ระหว่างจาพรรษา ต้องอาบัติทุกกฎ นอกจากนี้แล้ว ฤดูฝนยังเป็นฤดูที่ เหมาะสมสำหรับการประพฤติปฏิบัติธรรม เจริญสาวนาอย่างยิ่ง เพราะเป็นฤดูที่มี อากาศอบอุ่นชุ่มชื่น ไม่ร้อน และก็ไม่หนาว จนเกินไป เหมาะแก่การบำเพ็ญเพียรต่างๆ พระภิกษุสามเณรแต่ละวัด นอกจากจะ อธิษฐานอยู่ท่าพรรษาในอาวาลนั้นๆ ตาม มีดังต่อไปนี้ ©.ทายกปรารถนาจะทำบุญ ฟัง ธรรมเทศนา ส่งคนมานิมนต์ ในกรณีเช่นนี้ ทรงอนุญาตให้ไปได้ เฉพาะที่เขาส่งคนมานิมนต์ ถ้าไม่ได้ส่งคน นิมนต์มา ก็ไม่ทรงอนุญาตให้ไป ๒.เพื่อนสหธรรมิก คือ ผู้บวชร่วม กัน (ภิกษุ ภิกษุณี นางสิกขมานา สามเณร สามเณรี) เป็นไข้ จะส่งคนมานิมนต์หรือไม่ ก็ตามทรงอนุญาตให้ไปได้ นอกจากนี้ยัง พุทธบัญญัติแล้ว บางรูปก็ยังถือโอกาสเอา ทรงบัญญัติเกี่ยวกับเพื่อนสหธรรมิกไว้ซัก ฤดูเข้าพรรษานี้เป็นเหตุปรารภความเพียร มาก คือ ถ้าเพื่อนสหธรรมิกป่วยไข้ ภิกษุ ตั้งใจท้าวความดีอย่างยิ่งยวดขึ้นไปอีกด้วย เช่น บางรูปก็ตั้งใจว่าจะพยายามท่องว่า พระปาฏิโมกข์ให้ได้ทั้ง ๒๒๓ ข้อ บางรูป ตั้งใจว่าจะนั่งสมาธิก่อนนอนให้ได้อย่างน้อย วันละ ๒ ชั่วโมง อย่างนี้เป็นต้น ซึ่งการ ปรารภความเพียรเช่นนี้ ก็เป็นสิ่งที่ดีที่จะ ปรารถนาจะช่วยแสวงหาอาหาร ผู้พยาบาล หรือยารักษาโรค ก็ให้ไปได้ หรือเพื่อนสห- ธรรมิกเกิดความไม่ยินดีในเพศพรหมจรรย์ ปรารถนาจะสึก ก็ไปเพื่อระงับและให้กำลัง พรรษา นอกจากจะพากันไปท่าบุญกับ พระภิกษุสงฆ์ตามวัดที่ตนเองเคารพนับถือ แล้ว ก็ยังตั้งใจท่าความดีอย่างพิเศษสำหรับ ตนเอง เช่น ตั้งใจละอบายมุขทุกชนิด ตั้ง ใจถือศีล & ศีล® ตลอดพรรษา เป็นต้น โดยเฉพาะในต่างจังหวัด คามชนบท คน เฒ่าคนแก่ ผู้สูงอายุ ส่วนมากจะพากันไป ถือศีล &ะ รักษาอุโบสถศีลทุกๆ วันพระ ตลอดพรรษา หรือแม้แต่คนบางคนอาจจะ ไม่ค่อยได้เข้าวัดทำบุญเท่าไรนัก แต่เมื่อถึง วันเข้าพรรษา ก็มักจะถือเอาโอกาสนี้สร้าง บุญใหญ่ให้กับตนเอง บางคนตั้งใจเลิกดื่ม ใจไต้ ๓.มารดาบิดา พี่น้อง หรือญาติเป็น ได้ฝึกฝน ขัดเกลาจิตใจของตนเองให้บริสุทธิ์ ไข้ จะส่งคนมานิมนต์หรือไม่ก็ตาม ถ้ารู้ ข่าวก็ให้ไปได้ สุรา ตลอดพรรษา บางคนก็ตลอดชีวิต บ้างก็ตั้งใจเลิกเล่นการพนัน เลิกอบายมุข ทุกชนิด ตั้งใจรักษาศีล ๕ ตลอดชีวิตก็มี นับว่าเป็นสิ่งที่น่าอนุโมทนาและสรรเสริญยิ่ง ในฤดูเข้าพรรษาจึงมักมีคำถามระหว่างกัน ในหมู่นักสร้างบารมีว่า “หรรษานี้ คุณตั้ง ใจจะทำความดีอะไรเป็นที่เศษบ้าง” เพื่อ ที่จะได้อนุโมทนาและยินดีด้วย เป็นการให้ ๔.วิหารข้ารูด ไปเพื่อแสวงหา กำลังใจแก่กันและกัน เพราะฉะนั้นพรรษานี้ ท่านทั้งหลายตั้งใจท่าความดีอย่างพิเศษยิ่ง มุดผ่องยิ่งขึ้น และเป็นการสร้างอธิษฐาน บารมีให้แก่กล้าซีกด้วย ในระหว่างอยู่จำพรรษา ตามททอ บัญญัตินั้น แม้พระพุทธองค์จะทรงห้ามไม่ ให้ไปค้างคืนที่ไหนก็ตาม แต่เมื่อมีความ อุปกรณ์มาบำรุงปฏิสังขรณ์ การไปด้วยเหตุสัตตาหกรณียใน ระหว่างพรรษาที่พระพุทธองค์ทรงอนุญาตไว้ จ่าเป็นจริงๆ ก็ทรงอนุญาตให้ไปได้ภายใน ก็มีอยู่ 51 ข้อใหญ่ คามที่กล่าวมานี้ นอก เวลาไม่เกิน ๓ วัน เรียกว่า กิจที่เนื่องด้วย สดุดาหกรณีย ค้าว่า สดดาหกรณีย มา จากค่าวว่า สคฺค (เจ็ด) + อห (วัน) +กรณีย (กิจที่ควรทำ) รวมเป็นค่าเดียวกัน สตฺต หกรณีย จึงแปลว่า กิจที่ควรทำภายใน ต วัน พระสัมมาสัมพุทธเจ้าทรงอนุญาต ให้เดินทางได้ในระหว่างพรรษา โดยให้ ธโ จากนี้แล้วไม่ทรงอนุญาต เพื่อหลีกเลี่ยงค่าา ครหานินทาของชาวบ้าน และพระภิกษุ สามเณรกิจะได้บำเพ็ญประโยชน์คน คือ การประพฤติปฏิบัติธรรมขัดเกลาจิตใจ ให้ ปริสุทธิ์ผ่องใสอย่างเต็มที่ เพื่อจะได้เป็น เบื้อนาบุญยันเยี่ยมของชาวโลกทั้งหลาย ฤดูเข้าพรรษาจัดว่าเป็นฤดูแห่งการ บำเพ็ญกุศลอย่างแท้จริง เพราะเป็นฤดูที่ผู้ ยวดสําหรับตนเองแล้วหรือยัง? หนังธีอบ้างอิง ©.พจนานุกรมบาลี-ไทย โดย ป.หลงสมบุญ ๒.พระไตรปิฎกสำหรับประชาชน โดย สุธีพ สํญญานุภาพ ๓.พระไตรปิฎกเล่ม ๔ มหาวรรค ภาค 0 หน้า ๕®®-๕๔๗ กัลยาณมิตร กันยายน ๒๕๓๙