ข้อความต้นฉบับในหน้า
๖๒
อื่น ๆ อีก เพื่อที่จะละทิ้งสิ่งที่ตนยังกล่าว
ไม่หมด
เราจะศึกษาคำว่า “ธรรมะ” ตาม
ทัศนะของชาวตะวันออก ซึ่งในที่นี้ก็
คือชาวสิงหล โดยเริ่มตรงที่การแสวงหา
อันประเสริฐของพระพุทธเจ้า ในอริย
ปริเยสนาสูตร (แปลว่า พระสูตรที่แสดง
การแสวงหาอันประเสริฐ) กล่าวถึงการ
แสวงหาธรรมะ, การค้นพบธรรมะ, และ
การที่พระพุทธเจ้าทรงตัดสินพระทัยว่า
จะสอนธรรมะ เนื่องจากชีวิตผูกพันกับ
ความเกิด แก่ เจ็บ ตาย ความร่ำไรรำพัน
และกิเลส ทำให้พระพุทธองค์ทรงคิด
แสวงหาชีวิตที่ไม่มีการเกิด แก่ เจ็บ ตาย
ความร่ำไรรำพัน และกิเลส เป็นชีวิตที่
หาที่เปรียบมิได้ ปลอดจากเครื่องผูกมัด
ทั้งปวง นั่นคือ ชีวิตพระนิพพาน ทรง
สละวังนิเวศน์ เพื่อทรงแสวงหาหนทาง
อันสะอาดหมดจด สูงส่งไม่มีที่เปรียบ อัน
จะนำไปสู่สันติสุข จึงเสด็จไปทรงศึกษา
ธรรมะ ณ สำนักของอาหารกาลาม ทรง
เห็นว่าความรู้เรื่อง “ความว่าง” ยังไม่พอ
จึงเสด็จไปทรงศึกษา ณ สำนักของ
อุททกรามบุตร และก็เช่นกัน ความรู้ที่
เกี่ยวกับ “สิ่งที่ไม่ใช่หรือไม่เป็นการรับรู้
ด้วยประสาททั้งห้า” ก็ไม่สามารถนำ
ไปสู่พระนิพพานได้ จึงเสด็จประทับใต้
โคนไม้ ในสวนป่าแต่เพียงลำพังพระองค์
เดียว ทรงนั่งสมาธิจนเข้าถึงพระนิพพาน
แล้วทรงปรารภว่า
“ความรู้และการเห็นเกิดขึ้นแก่
เราแล้ว สิ่งนี้เองคืออิสรภาพที่แท้จริง
เราจะไม่มีการเกิดและการเป็นอยู่อีก
ต่อไป”
เนื่องจากธรรมะเป็นของละเอียด
จากสิ่งที่ควรจะได้ เมื่อได้ยินได้ฟังแล้ว ก็
จะเป็นผู้รู้ธรรมะได้เช่นกัน แล้วทูลขอว่า
“ขอพระองค์ จงทรงเปิดประตู
แห่งความไม่ตาย ขอให้เขาเหล่านั้น
ได้ฟังธรรมที่พระองค์ทรงรู้แจ้งแล้ว
นี้ด้วยเถิด”
ตอบว่า
พระบรมศาสดาทรงมีพระดำรัส
“ประตูไปสู่ความไม่ตายจักได้
เปิดแล้ว ผู้ที่ต้องการฟังธรรม จงแสดง
ศรัทธาของตน”
“ธรรมะ” ในอริยปริเยสนาสูตร
จึงมีความหมาย ๒ ระดับ คือ ธรรมะ
น่าปีติ อยู่เหนือการคาดนึกเอง ยากที่ ที่บรมครูเป็นผู้ให้ และธรรมะที่เกิด
จะมองเห็น ยากที่จะเข้าใจ จะรู้ได้ก็
เฉพาะผู้มีปัญญาเท่านั้น จึงทรงตัดสิน
พระทัยว่าจะสั่งสอนชาวโลกให้รู้จัก
ธรรมะดีหรือไม่ ท้าวสหัสบดีพรหม
ได้ทราบความดังนั้น จึงรีบทูลขอพระ
สัมมาสัมพุทธเจ้าให้ทรงสอนธรรมะ
เพราะสัตวโลกผู้มีธุลีในดวงตาน้อยนั้น
ยังมีอยู่ ผู้ที่ไม่ได้ฟังธรรมะ ย่อมเสื่อม
จากการเห็นแจ้ง นักประวัติศาสตร์
สนใจความหมายระดับแรก ส่วนความ
หมายระดับที่ ๒ ทำให้ชาวตะวันตกได้
รู้ว่า ชาวพุทธต้องการมีชีวิตที่อยู่พ้นกระ
แสแรงเหวี่ยงของวงกลมแห่งความเป็นอยู่
(วัฏสงสาร) มากเพียงใด
อ่านต่อฉบับหน้า
Kalyanamitra.org