พระมหากัสสปเกี่ยวข้องกับพระไตรปิฎก : หน้า 84/140

พระมหากัสสป เกี่ยวข้อง กับพระไตรปิฎกอย่างไร? พระมหากัสสป เป็นผู้บวชเมื่อสูง อายุ ท่านพยายามปฏิบัติตนในทาง เคร่งครัด แม้จะลำบากบ้าง ก็แสดง ความพอใจว่าจะได้เป็นตัวอย่างแก่ภิกษุ รุ่นหลัง พระศาสดาทรงสรรเสริญท่าน ว่าเป็นตัวอย่างในการเข้าสู่สกุล ชักกาย และใจห่าง ประพฤติตนเป็นคนใหม่ ไม่ นอก คะนองกายวาจาใจในตระกูล จากนั้นยังทรงสรรเสริญในเรื่องความ สามารถในการเข้าฌานสมาบัติ ท่านเป็นพระผู้ใหญ่ แม้ไม่ใคร่ สั่งสอนใครมาก แต่ก็สั่งสอนคนในทาง ปฏิบัติคือทำตัวเป็นแบบอย่าง เมื่อ พระศาสดาปรินิพพานแล้ว ท่านได้ เป็นหัวหน้าชักชวนพระสงฆ์ให้ทำ สังคายนาคือ ร้อยกรอง หรือจัด ระเบียบพระธรรมวินัย นับว่าท่าน เป็นผู้มีส่วนสำคัญยิ่งในการทำให้เกิด พระไตรปิฎก อนึ่งในการทำสังคายนา ครั้งที่ ๑ ซึ่งท่านชักชวนให้ทำขึ้นนั้น ท่านเองเป็นผู้ถามทั้งพระวินัยและ พระธรรม ท่านพระอุบาลีเป็นผู้ตอบ เกี่ยวกับพระวินัย ท่านพระอานนท์ เป็นผู้ตอบเกี่ยวกับพระธรรม ซึ่ง จะกล่าวรายละเอียดในตอนที่ว่าด้วย สังคายนา ได้กล่าวไว้แล้วว่า ในการปรารภ นามของพระเถระ ๔ รูป ประกอบความ รู้เรื่องความเป็นมาแห่งพระไตรปิฎกคือ พระอานนท์ พระอุบาลี พระโสณะกุฏิ กัณณะ และพระมหากัสสปนั้น ทำ ให้ความเกี่ยวโยงไปถึง พระพุทธเจ้า พระสารีบุตร และ พระจุนทะ (น้องชาย พระสารีบุตร) คือ พระพุทธภาษิตที่แนะนำให้รวบ รวมพุทธวจนะร้อยกรองจัดระเบียบ หมวดหมู่นี้ ถือได้ว่าเป็นเริ่มต้นแห่งการ แนะนำ เพื่อให้เกิดพระไตรปิฎกดั่งที่เป็น อยู่ทุกวันนี้ พระสารีบุตรแนะนำให้ ร้อยกรองพระธรรมวินัย ในสมัยเดียวกันนั้น และปรารภ เรื่องเดียวกัน คือเรื่องสาวกของนิครนถ นาฏบุตรแตกกัน ภายหลังที่อาจารย์สิ้น ชีวิต ค่ำวันหนึ่ง เมื่อพระผู้มีพระภาค ทรงแสดงธรรมจบแล้ว เห็นว่าภิกษุทั้ง หลายยังใคร่จะฟังต่อไปอีก จึงมอบ หมายให้พระสารีบุตรแสดงธรรมแทน พระพุทธเจ้าทรงแนะนำ ซึ่งท่านได้แนะนำให้รวบรวมร้อยกรอง ให้ร้อยกรองพระธรรม วินัย สมัยเมื่อนิครนถนาฏบุตร ผู้เป็น อาจารย์เจ้าลัทธิสำคัญคนหนึ่งสิ้นชีพ สาวกเกิดแตกกัน พระจุนทเถระผู้เป็น น้องชายพระสารีบุตร เกรงเหตุการณ์ เช่นนั้นจะเกิดแก่พระพุทธศาสนา จึง เข้าไปหาพระอานนท์ เล่าความให้ฟัง พระอานนท์จึงชวนไปเฝ้าพระพุทธเจ้า เมื่อกราบทูลแล้วพระองค์ได้ตรัสตอบ พระธรรมวินัย โดยแสดงตัวอย่างการ จัดหมวดหมู่ธรรมะเป็นข้อ ๆ ตั้งแต่ข้อ ๑ ๑ ถึงข้อ ๑๐ ว่ามีธรรมะอะไรบ้างอยู่ ในหมวด ๑ หมวด ๒ หมวด ๓ จนถึง หมวด ๑๐ ซึ่งพระผู้มีพระภาคได้ทรง รับรองว่าข้อคิดและธรรมะที่แสดงนี้ ถูกต้อง (สังคีติสูตร พระสุตตันตปิฎก เล่ม ๑๑ หน้า ๒๒๒ ถึงหน้า ๒๙๗) หลักฐานในพระไตรปิฎกตอนนี้มิได้แสดง ว่าพระสารีบุตรเสนอขึ้นก่อน หรือพระ พุทธเจ้าตรัสแก่พระจุนทะก่อน แต่รวม ด้วยข้อความเป็นอันมาก แต่มีอยู่ข้อหนึ่ง | ความแล้วก็ต้องถือว่าทั้งพระพุทธเจ้า ที่สำคัญยิ่ง (ปาสาทิกสูตร พระสุตตันต ปิฎก เล่ม ๑๑ หน้า ๑๒๘ ถึงหน้า ๑๕๖) คือในหน้า ๑๓๙ พระผู้มีพระ ภาคตรัสบอกพระจุนทะ แนะให้รวบ รวมธรรมภาษิตของพระองค์ และทำ สังคายนาคือ จัดระเบียบทั้งโดยอรรถ และพยัญชนะ เพื่อให้พรหมจรรย์ตั้ง มั่นยั่งยืนสืบไป และพระสารีบุตร ได้เห็นความสำคัญ ของการรวบรวมพระพุทธวจนะร้อยกรอง ให้เป็นหมวดเป็นหมู่มาแล้ว ตั้งแต่ยัง ไม่ได้ทำสังคายนาครั้งที่ ๑ พระจุนทเถระผู้ปรารถนาดี เมื่อกล่าวถึงเรื่องความเป็นมา แห่งพระไตรปิฎก และกล่าวถึงการที่ Kalyanamitra.org