การสำรวจเมืองสาเกต : หน้า 109/140

ธรรมนิยาย = สุชีพ ปุญญานุภาพ กองทัพธรรม พบพระบรมศาสดาหรือสาวกองค์ใดองค์หนึ่งแล้วหรือยัง หนอ แต่เมื่อมิได้ฟังข่าวอะไรมากกว่านั้น ก็ได้แต่นิ่งอยู่ ด้วยความสนใจ กำหนดเวลาที่จะพักอยู่ ณ เมืองสาเกตนี้ มีเพียง ๒ วัน ธนิยะจึงแจ้งแก่ภิกษุทั้งหลายที่ร่วมทางไปด้วยว่า ธนิยะได้สั่งให้สุรเสนะสังเกตลักษณะการค้าพอสมควร แล้วก็สั่งความข้อหนึ่งว่า ในเวลาก่อนค่ำให้ชวนชาวขับเกวียน คนใดคนหนึ่งไปเที่ยวเดินสังเกตสอบสวน ให้รู้ลักษณะ ภูมิประเทศตลอดจนประวัติความเป็นมาของเมืองสาเกต กับทั้งความเป็นไปอันแผกกว่าเมืองอื่นในปัจจุบัน ทั้งนี้ ถ้าพระผู้เป็นเจ้าไม่รีบร้อนนัก ก็ขอให้พักอยู่ที่เมืองสาเกต | เพื่อให้หัดหาความรู้ได้ด้วยตนเอง นี้ก่อน เพราะถ้าจะล่วงหน้าไปตามลำพัง แม้จะมีหมู่บ้าน ในระหว่างทางบ้างก็อาจไม่สะดวก ทั้งการเดินทางก็ต้อง กินเวลาหลายวัน ในภิกษุเหล่านั้น รูปใดมีกิจธุระด่วนก็ บอกลาล่วงหน้าไปก่อน รูปที่ไม่รีบร้อนก็ยังคงพักอยู่ในที่ ไม่ไกลหมู่เกวียนนัก ยังเวลาให้ล่วงไปด้วยการไปเยี่ยมเยือน พระเถระในอารามต่าง ๆ จนกว่าจะถึงกำหนดเดินทางของ หมู่เกวียน เมื่อได้เวลา สุรเสนะก็ชวนสองสหายหนุ่มผู้เคยร่วม ไปดูเทวาลัย ณ โกฏิคามด้วยกันให้ร่วมทางไปด้วย แต่ ออกเดินสังเกตและสนทนากับชาวบ้านอยู่สองสามวัน เมื่อ นำเรื่องมาติดต่อประกอบเข้ากับประวัติต่าง ๆ ที่ตนได้เคย ฟังท่านบิดาบอกเล่ากล่าวสอน สุรเสนะก็เริ่มเข้าใจว่าเหตุไฉน ท่านบิดาจึงถึงว่าเมืองสาเกตนี้มีเรื่องที่ควรสนใจเป็นพิเศษ สาเกตเป็นเมืองใหม่ของแคว้นโกศล การก่อสร้าง ๑๐๕ Kalyanamitra.org