การมอบชีวิตและความกตัญญู : หน้า 103/120

เกล้า ดังนั้นชีวิตหม่อมฉันทั้งชีวิตขอ มอบไว้ใต้เบื้องพระยุคลบาทแล้วแต่จะทรง พระกรุณาประการใด” "ขอบใจมาก โสมาวิกา” เมื่อมีพระบรมราชานุญาตให้ หญิงสาวกลับสู่ห้องตนแล้ว คงเหลือ แต่ศีขริน ณ ที่เฝ้า ราชาแห่งอาณาจักร มคธทรงปรารภขึ้นว่า คนอย่างโสมาวิกา นี้ไว้ใจได้เมื่อทำให้เป็นมิตรแล้วก็จะเป็นมิตร ตลอดไป โสมาวิกามิใช่คนชั่ว เธอยอม สละชีพเพื่อรัก คนอย่างนี้ถ้าใครทำให้รัก ได้และคนนั้นเป็นคนดี ก็จะมีความสุข ความสมหวังในชีวิตรักอย่างมาก ศีขรินยังมิทันได้ทูลประการใดก็ TIA พอดีมหาดเล็กเข้ามากราบทูลว่า ศาสวัต หวั่นไหวต่อการติเตียนของโลก ไม่ค่อยเอียง แต่ปราชญ์มองโลกด้วยปัญญาจักษุ การ และเวณุบาลขอเข้าเฝ้า อโศกทรงโสมนัส ไปตามทรรศนะนิยมของโลก ไม่ยอมอ่อน เห็นโลกและการปฏิบัติตนต่อโลกจึงไม่ เป็นที่ยิ่งรีบให้นำพระสหายเข้าเฝ้าทันที น้อมต่อความเห็นชอบของโลก แต่ดำเนิน เหมือนกัน คนไม่มีปัจเจกภาพยอมตน เมื่อสี่สหายร่วมสำนักตักสิลามา ชีวิตและแสดงตามที่ตนเห็นชอบในโลก ให้เป็นเหยื่อของโลก แต่คนมีปัจเจกภาพ อยู่พร้อมหน้า บรรยากาศในห้องเสวย นอกจากนี้ยังสามารถเฉยเมยต่อการติของ ถาวร สามารถทำโลกให้เป็นเหยื่อของตน ก็เปลี่ยนไปโดยพลัน หยิบยกเอาเรื่อง โลกอย่างสบายใจ ดังนั้นจึงไม่มีสิ่งใดมี (ปัจเจกภาพหรือปัจจัตตลักษณ์คือคุณ เก่า ๆ มาสนทนากันอย่างสนุกสนาน อำนาจเพียงพอที่จะหักล้างอำนาจปัจเจก ลักษณะประจำตัวบุคคลพร้อมทั้งอำนาจ ครื้นเครง เวลานั้นไม่มีข้าไม่มีเจ้าแม้จะ ภาพที่แท้ของบุคคลได้ ประวัติศาสตร์ ซึ่งเกิดจากคุณลักษณ์นั้น ๆ) เข้าเฝ้าพระราชา ศาสวัตก็คงแต่งกาย เป็นพยานชี้ให้เห็นว่า แทนที่ปัจเจกภาพ ศาสวัต พระสหายสนิทแห่ง ธรรมดาเหมือนอย่างแต่งเดินเล่นในท้อง จะอ่อนน้อมต่อโลก แต่โลกได้อ่อนน้อม อโศกมีปัจเจกภาพถาวรมีคุณลักษณะ ตลาด เขาเป็นบุคคลที่ได้รับการยกเว้น ต่อปัจเจกภาพ แทนที่ปัจเจกภาพจะบูชา ประจำตนที่ไม่เปลี่ยนแปลง ไม่ใยดีต่อ เป็นพิเศษในเรื่องการแต่งกาย ความจริง ความชอบของโลก โลกกลับบูชาความ ทรรศนะนิยมของโลก จึงสามารถครองตน การทำอะไรสม่ำเสมอไม่มีการเปลี่ยนแปลง ชอบของปัจเจกภาพ การติชมเป็นของ อยู่ได้อย่างเสรี ไม่เป็นทาสของโลก นั้น ย่อมได้รับความเห็นใจจากสังคมไม่ ธรรมดาแห่งโลก ฉะนั้นบุคคลผู้ยอมตน แต่กลับทำโลกให้เป็นทาสของตน มากก็น้อย ศาสวัดบำเพ็ญตนเป็นปราชญ์ ให้อ่อนน้อมต่อการติชมของโลก จึงนับว่า จึงไม่มีความเดือดร้อนเรื่องใด แม้แต่การ เป็นคนธรรมดาเกินไป แต่ปัจเจกภาพที่ ดูหมิ่นจากผู้อื่น ปราชญ์มีความทุกข์ แท้ย่อมมีอำนาจนอกเหนือไปกว่าธรรมดา ความเดือดร้อนอยู่เรื่องเดียวคือ ความ ดังนั้นผู้มีปัจเจกภาพถาวรดังกล่าวนี้จึงไม่ตก ไม่มีคุณธรรมวิชาในตัว ปราชญ์มีความ เป็นเหยื่อแห่งความเป็นไปตามธรรมดาโลก เห็นตรงกันว่าคุณธรรมและวิชาเป็นอาภรณ์ ตรงข้ามโลกธรรมดาย่อมบูชาบุรุษผู้มี อันประเสริฐสุดอยู่แล้ว จึงไม่ต้องการ ลักษณะดังกล่าวนี้ว่าเป็นมหาบุรุษ เป็น อาภรณ์ภายนอกให้ยุ่งยากใจอีก บรมศาสดาเป็นประทีปส่องทางดำเนินของ ด้วยเหตุนี้กระมังสตรีที่เป็น โลก การเอาความรู้สึกของคนทั่วไปมาเป็น ปราชญ์จึงมีน้อย เพราะความรักสวย เกณฑ์พิจารณาความเป็นไปหรือพฤติกรรม รักงามทางเรือนร่างและสรีราภรณ์ไม่เคย ประจำตัวบุคคล จึงมิใช่เป็นสิ่งถูกต้อง ตายไปจากหัวใจหญิง ไม่ว่าเธอจะย่าง เสมอไป ความเห็นของคนส่วนมากอาจ เข้าอายุปูนใด เธอมักมีจิตใจจดจ่อสาละ ผิดก็ได้ เพราะพวกเราส่วนใหญ่ยังยอม วนอยู่กับความสวยงามภายนอกเสียมาก ตนให้เป็นเหยื่อของโลก ตกอยู่ภายใต้ กว่าครึ่งหนึ่งแห่งเวลาในชีวิตทั้งหมด ความโน้มถ่วงแห่งอารมณ์โลก จึงมิได้ ผู้เป็นปราชญ์มักมีปัจเจกภาพ มองเห็นความงามอีกขั้นหนึ่งซึ่งโลกมอง หรือปัจจัตตลักษณ์เฉพาะตน ไม่ค่อย ไม่เห็น คนสามัญมองโลกด้วยมังสจักษุ พฤศจิกายน ๒๕๓๔ อ่านต่อฉบับหน้า กั ล ย า ณ ม ต ร ๑๐๑