การเข้าใจธาตุธรรม : หน้า 12/112

ควรจะเข้าใจให้มั่นหมายทีเดียว สั่ง ขารทั้งหลายคือธาตุธรรม ผลิตขึ้น เป็นสังขารทั้งหลาย เหมือนแผ่นดิน เป็นที่ตั้งของ ติณชาติ พฤกษชาติ รุกขชาติ วัลลีชาติ ถ้าไม่มีแผ่นดิน แล้ว ติณชาติ พฤกษชาติ รุกขชาติ วัลลีชาติตั้งขึ้นไม่ได้ ไม่มีที่ผุดเกิด นี่เพราะอาศัยแผ่นดินนี้ฉันใด สังขาร นั้นเป็นวิราคธาตุวิราคธรรม นี่อย่าง หนึ่ง อีกอย่างหนึ่งธาตุธรรมที่ยัง เกลือกกลั้วด้วยราคะ โทสะ โมหะ เป็นสังขตธาตุสังขตธรรมธาตุธรรม ที่กะเทาะ จากราคะ โทสะ โมหะ ไปได้บ้างแล้วยังไม่สิ้นเชื้อเป็นอสัง- ขตธาตุอสังขตธรรม ธาตุธรรมที่ กะเทาะจากราคะ โทสะ โมหะ ตั้งใจให้หยุด มุ่งที่จะไปพระนิพพาน ทีเดียว เพราะน้อยตัวนักที่ตั้งใจจะ ไปสู่ฝั่งพระนิพพาน มากตัวนักที่ มุ่งจะไปสู่โลกในสราคธาตุในสราค ธรรม ในสังขารทั้งหลายมุ่งไปใน สังขารทั้งหลายนะมากตัวนัก ที่จะ ปราศจากสังขารทั้งหลายนะน้อยตัว นัก เหตุนี้เราต้องคอยระแวดระวัง ทีเดียวในเรื่องนี้ เมื่อเป็นผู้จะไปสู่ ในทางวิราคธาตุวิราคธรรม ต้อง ทั้งหลายก็ต้องอาศัยธาตุอาศัยธรรม สิ้นเชื้อแล้วนั่นเป็นวิราคธาตุวิราค- ถ้าว่าไม่มีธาตุมีธรรมแล้ว สังขาร ธรรม นี่เราจะเอาธาตุธรรมที่ไหน และวัลลีชาติเครือวัลย์ต่าง เครือ มีขึ้นแล้วปรากฏขึ้นแล้ว ก็ย่อมมี การปรากฏขึ้นเป็นชั้นของสังขาร ถ้าว่าราตุธรรมไม่มีแล้วสังขารก็ไม่ ทั้งหลายก็ตั้งขึ้นไม่ได้ ไม่มีที่ตั้ง ติณชาติ ต้นหญ้า รุกขชาติ ต้นไม้ พฤกษชาติ ก็ต้นไม้ที่แน่นหนาถาวร ๆ เถาต่าง ๆ ไม่มีแผ่นดินแล้ว จะตั้ง อยู่ได้อย่างไร ก็ย่อมอันตรธานหาย ไปหมด ไม่ปรากฏแม้แต่น้อย หาย ไปหมด เพราะไม่มีแผ่นดินเป็นที่ตั้ง เมื่อมีแผ่นดินเป็นที่ตั้งขึ้น ติณชาติ พฤกษชาติ รุกขชาติ วัลลีชาติ ก็ ย่อมปรากฏขึ้นฉันไตก็ดี ธาตุธรรมที่ นั่นแหละ เป็นตัวมรรคทีเดียว พอจะหยุดก็เป็นตัวมรรค ก็จะมีผลต่อไป " ประกอบตามธรรมที่พระตถาคตเจ้า กล่าวดีแล้ว ประพฤติตามธรรมใน ธรรมที่พระตถาคตเจ้ากล่าวแล้ว การทำใจให้หยุด ธรรมที่พระตถาคตเจ้ากล่าวดีแล้วน่ะ ธรรมอะไร ธรรมที่พระตถาคตเจ้า กล่าวดีแล้วนั่นน่ะไม่ใช่อื่นทางมรรค ทางผลนี้เอง ทางมรรคผลไม่ใช่ ทางอื่น ทางมรรคผลน่ะอะไร อะไร เป็นทางมรรค อะไรเป็นทางผล นี่ จะกล่าวถึงทางมรรคผล ก็การทําใจ ให้หยุดนั่นแหละเป็นตัวมรรคที่เดียว พอจะหยุดก็เป็นตัวมรรค ก็จะมีผล ต่อไปเมื่อใจหยุดเป็นตัวมรรคแน่นอน ** แล้ว มรรคผลเกิดเป็นลำดับไป พอ มีเหมือนกัน นี่เพราะอาศัยธาตุ เราจะเห็นอย่างไรรู้อย่างไรกัน ธาตุ ใจหยุดก็ได้ชื่อว่าเริ่มต้นโลกียมรรค อาศัยธรรม สังขารทั้งหลายทั้งปวง ธรรมทั้งหมดปรากฏที่เราอาศัยอยู่ เข้าถึงมรรคแล้วมรรคผลนี่แหละเป็น เป็นของดับได้เคลื่อนไปได้ ส่วน นี้เป็นสราคธาตุสราคธรรม ไม่ใช่เป็น ธาตุธรรมนั้นไม่แปรไปตามใคร ธาตุธรรมแยกออกเป็นสราด วิราคธาตุวิราคธรรม อาศัยสราคา ธาตุสราคธรรมอยู่ เมื่ออาศัยสราค ธาตุ สราคธรรม เป็นวิราคธาตุ วิ- ธาตุสราคธรรมอยู่เช่นนี้ เราจะต้อง ราคธรรม ธาตุธรรมที่ยังเกลือกกลั้ว เข้าไปถึงวิราคธาตุวิราคธรรมให้ได้ อยู่ด้วยราคะ โทสะ โมหะ เป็น ถ้าเข้าไปถึงวิราคธาตุวิราคธรรมไม่ได้ ธรรมที่พระตถาคตเจ้ากล่าวดีแล้ว ต้องเอาใจหยุด ถ้าใจไม่หยุดเข้าทาง มรรคไม่ได้ เมื่อไปทางมรรคไม่ได้ ผลก็ไม่ได้เหมือนกัน เมื่อวานนี้บวชสามเณรองค์ หนึ่ง พอใจหยุดถูกส่วนเข้าเท่านั้น สราคธาตุสราคธรรม ธาตุธรรมที่ ก็ต้องเวียนว่ายอยู่นี่ไม่มีจบมีสิ้นเหตุนี้ ไปตลอดเที่ยวทางมรรคผล ทำใจ ปราศจากราคะ โทสะ โมหะ แล้ว ต้องตั้งใจให้แน่แน่วต้องทำใจให้หยุด ให้หยุด เอาผมมาบ่อยหนึ่งที่โกน ๑๐ กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๓๕