พิธีการรับปริญญาบัตรที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด : หน้า 64/128

จดหมายจากฮาร์วาร์ด ภายในห้องสวดมนต์และประกอบศาสนพิธีของวัดไทยเมย์วู๊ด เมื่อนักศึกษาได้รับปริญญาบัตร แล้วก็เดินกระจัดกระจายออกไปคนละ ทิศคนละทาง แต่ส่วนใหญ่จะไปรวม กันในลานพิธีอีกครั้งหนึ่ง เพื่อฟังสุนทร พจน์จากนายพลเพาเวลล์ แขกสำคัญ ของมหาวิทยาลัย แม้ว่าจะเป็นช่วง เวลาที่อากาศค่อนข้างร้อนไม่แพ้เมือง ไทย ทุกคนก็ยอมเหงื่อไหลไคลย้อย เข้าไปนั่งฟังสุนทรพจน์ของพลเอกคอล ลิน เพาเวลล์ สุนทรพจน์ครั้งนี้จะนับ เป็นประวัติศาสตร์ครั้งแรกในช่วงระยะ เวลา ๒๕ ปี ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดได้ เชิญนักการทหารขึ้นมากล่าวสุนทรพจน์ ภาคเช้าก็เสร็จสิ้นลงในช่วงนี้ นักศึกษาแต่ละคนก็ และเป็นนายพลผิวดำคนแรกของสหรัฐอเมริกาที่ได้รับ ทะยอยกันกลับไปยังคณะของตน เพื่อไปรับปริญญาจาก ปริญญาดุษฎีบัณฑิตกิตติมศักดิ์จากสถาบันอันทรงเกียรติ คณบดีของตนต่อไป พิธีการรับปริญญาบัตรนั้นเป็นการ แห่งนี้ ทั่วทั้งฮาร์วาร์ดยาร์ดจึงแน่นขนัดไปด้วยผู้คน จัดที่เรียบง่าย การมอบปริญญาทำในสนามหญ้า ซึ่งมี ทั้งสื่อมวลชน และกล้องโทรทัศน์จำนวนนับ ๑๐ กล้อง เต็นท์บรรจุคนได้ ๑๐๐-๒๐๐ คน อยู่ ๒ หลัง มีเก้าอี้ ส่องตรงไปยังประธานในที่ประชุมและบุคคลสำคัญที่จะ พับซึ่งวางจัดเตรียมไว้ให้บัณฑิตทั้งหลาย ได้เข้ามานั่ง กล่าวสุนทรพจน์ในครั้งนี้ นอกจากนั้นก็ยังมีเสียงไม่ ประจำที่กันอย่างเรียบร้อย โดยมีอาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิ เป็นมงคลสอดแทรกเข้ามาทุกๆ ๓-๕ นาที เรียกร้อง ที่ทำหน้าที่ดูแลนักศึกษาเป็นผู้อ่านชื่อนักศึกษา พร้อม ให้พลเอกเพาเวลล์ ยกเลิกกฎอันไม่เป็นธรรมในความ ใบประกาศเกี่ยวกับชีวิตและผลงาน รวมทั้งเป้าหมายที่ คิดเห็นของพวกเกย์และเลสเบี้ยนดังกล่าวออกไปเสีย แต่ละคนจะทำในปีต่อไป ให้กับแขกเหรื่อทุกคนที่มาได้ บัณฑิตหลายคนลุกขึ้นยืนและหันหลังให้ ในขณะที่ท่าน ทราบโดยทั่วถึงกัน นักศึกษาที่ได้รับการเรียกชื่อก็จะลุก นายพลผู้นี้กำลังกล่าวสุนทรพจน์อยู่ แม้ว่าการยืนหัน ขึ้นยืน ก้าวออกไปรับซองสีแดงจากคณบดี เมื่อรับแล้ว หลังให้ เป็นสัญลักษณ์ของการแสดงความไม่เห็นด้วย ก็กลับไปที่นั่งตามเดิม นักศึกษาคนใดที่เรียนจบเรียบร้อย แต่หูก็ยังคงทำงานตลอดเวลา เพราะเมื่อผู้พูดกล่าว และชำระค่าเล่าเรียนไม่มีหนี้สินค้างชำระกับมหาวิทยาลัย ประโยคใดเป็นที่ระคายเคืองหลักปรัชญาชีวิตของพวก ก็จะได้รับซองซึ่งมีประกาศนียบัตรอยู่ข้างใน หากผู้ใด เกย์และเลสเบี้ยนแล้ว พวกที่ยืนประท้วงก็จะมีปฏิกิริยา ยังมีหนี้สินหรือจ่ายค่าเทอมไม่หมด ก็จะได้ซองเปล่าไป แทน แต่ทุกคนก็จะได้รับการขานชื่อให้ปรากฏต่อที่ประ ชุมเสมอเหมือนกันหมด ซึ่งก็นับว่ายุติธรรมดีสำหรับ ทั้งศิษย์และอาจารย์ ในที่สุดพิธีมอบปริญญาบัตรใน ก็เสร็จสิ้นลงอย่างเรียบร้อยภายใน Divinity School เวลาประมาณ ๑ ชั่วโมง โต้ตอบออกมาอย่างทันทีทันควันเช่นเดียวกัน อ่านต่อฉบับหน้า ๖๒ มกราคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร