ความยุติธรรมและการรักษา : หน้า 110/128

สิ่งที่เขาต้องการอย่างยิ่ง คือความยุติธรรม และ ความเห็นอกเห็นใจ อย่าว่าแต่บำบัดทุกข์บำรุง สุขอะไรเลย แม้เพียง แต่อย่าน่าทุกข์ไปให้เขา เท่านั้น เขาก็พอใจแล้ว เฟือยหรูหรา ใช้เงินทองไปในทางสนุก ว่าจะไม่ยอมให้แพทย์ทั้งหลายเข้ามา สนานรื่นเริงเกินขอบเขต เมื่อประชาชน เกี่ยวข้องด้วยการรักษาพยาบาลครั้งนี้” ทนการกดขี่ไม่ไหว เขาก็หาว่าประชาชน พระเจ้าอโศกทรงอนุญาต กระด้างกระเดื่อง พระนางศิษยรักษิตา มีความรู้ เจ้าชายกุณาละทรงจัดการปก ทางแพทย์หรือ? เรื่องนี้เข้าใจไม่ยาก ครองใหม่ ได้ถอดถอนเสนาบดี และ พระนางทรงเป็นถึงพระมเหสีคนโปรด อำมาตย์มนตรีผู้ทุจริตออกจากหน้าที่ ของพระราชาการที่เรียกแพทย์มาปรึกษา และทรง ลงโทษตามโทษานุโทษ เพื่อม แล้วให้เขานำยามาถวายพระนาง แล้ว ให้คนอื่นถือเป็นเยี่ยงอย่างต่อไป ทรง พระนางนำไปถวายพระเจ้าอยู่หัว เมื่อ ปกครองไพร่ฟ้าข้าแผ่นดินโดยธรรม ทรงมีพระอาการอย่างไร ก็น่าพระ นำความชุ่มฉ่ำมาสู่หัวใจของทวยราษฎร์ อาการนั้นปรึกษาแพทย์อีกและขอยา มารดา ยังบุตรให้ฟ้อนอยู่บนอกด้วย เขาอีก เท่านี้ก็เพียงพอแล้ว ความร่าเริง มะเร็งของแผ่นดินคือการ ไม่นานนักพระอาการของพระ ทุจริตคดโกง ได้ถูกทำลายลง เจ้าอยู่หัวก็ดีขึ้นและหายประชวร ทรงมี แต่แล้วคนดีก็คงเคยทำกรรมไม่ พระหฤทัยเบิกบาน ตรัสถามพระนาง ดีไว้บ้างในชาติก่อน ๆ เมื่อถึงเวลา ดิษยรักษิตาว่า “เธอต้องการพรอะไร กรรมนั้นก็ย่อมให้ผลตามจังหวะของตน บ้างในความดีความชอบครั้งนี้?” คือ พระนางกราบทูลว่า ความจริง ขณะที่เจ้าชายกุณาละ กำลังมี เป็นหน้าที่ของพระนางอยู่แล้ว ที่จะต้อง ความสำราญอยู่ด้วยการปกครองประ ปรนนิบัติพระราชา ยิ่งเวลาทรงประชวร ชาชนโดยธรรมนั้น พระเจ้าอโศกราช ก็ยิ่งมีความจำเป็นมากขึ้น จึงเป็นพระ บิดาทรงประชวรหนัก แน่พระทัยว่า มหากรุณาพิเศษที่จะพระราชทานพร ครั้งนี้คงไม่อาจเยียวยาให้หายได้ พระ แต่พระนางอีก เธอ ชนม์ชีพคงถึงความสิ้นสุด มีพระราช “เธอทำหน้าที่ครั้งนี้เป็นบุญคุณ ประสงค์จะมอบราชสมบัติแก่เจ้าชาย ใหญ่ ฉันไม่นึกว่าจะรอดชีวิตได้ กุณาละ จึงมีพระบรมราชโองการให้ไป ปฏิบัติเราจนหายป่วย หากไม่ให้พร ทูลเจ้าชายกุณาละกลับสู่นครปาฏลีบุตร พิเศษอะไรบ้างเราก็ไม่สบายใจเราอยาก แต่พระนางศิษยรักษิตาทรงทัดทานไว้ ให้พรอะไรเธอสักอย่างแล้วแต่เธอจะขอ เพราะทรงหวั่นพระทัยว่า หากเจ้าชาย “หากทรงพระกรุณา” พระนาง กุณาละขึ้นครองราชย์ พระนางจักต้อง พูด “หม่อมฉันใคร่ให้พระองค์พระราช ลำบากอย่างแน่นอน จึงกราบทูลพระ ทานอำนาจการปกครองเมืองแก่หม่อม ฉันสักสัปดาห์หนึ่ง” เจ้าอโศกว่า “หม่อมฉันเชื่อว่า พอรักษาพระ พระราชาทรงสะดุ้งเล็กน้อย จ้อง องค์ได้ หากทรงอนุญาตหม่อมฉันขอ พระพักตร์พระมเหสีอย่างสงสัย แล้ว ถวายการรักษา แต่พระองค์ต้องสัญญา ตรัสว่า “เธอประสงค์อะไรจึงขอพร ๑๐๘ มกราคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร