การพูดคุยเกี่ยวกับบ้านของชาวลีซอ : หน้า 100/128

เสียงน้าน้อย (บน) เราไม่ใช่จ้าวซันและไม้เต็งใน “วันนี้ที่รอคอยนะครับ” แต่เราเตรียมตัวฉลองงานกินฟ้าด้วยชุดใหม่ของเผ่าเรา... ลีซอไงครับ “ครูขอพูดต่อนะคะ ชาวลีซอเป็นเผ่ารัก สงบค่ะ แต่ก็กล้าหาญไม่กลัวใคร อีกทั้งนิสัย เป็นคนสุภาพ ซื่อสัตย์ จริงใจ และยึดมั่นจริง จังในขนบประเพณีของตนเป็นอย่างยิ่ง ในเวลา เดียวกัน ก็ไม่ค่อยไว้ใจบุคคลภายนอกเท่าใดนัก ด้วยเหตุนี้แหละ พวกชาวเขาเผ่าลีซอจึงปลูก บ้านเสียไกลเชียว โน่นแน่ะ....” ฉันมองตามมือ น้าน้อยที่ภูเขาสูงๆ ข้างทาง นึกว่าจะได้เห็น สาวลีซอหรือบ้านชาวเขา เปล่าหรอกจ้ะ ไม่มี อะไรเลย นอกจากก้อนเมฆสีขาวลอยฟองเหนือ ภูผาเท่านั้นเอง พี่นิภาสะกิดฉัน เราสบตา แล้วก็ยิ้มอย่างรู้กัน ก่อนจะหันมาทำท่าสงบ เสงี่ยมตั้งใจฟัง แต่น้าน้อยก็คงเห็น จึงทำตา แทนคำพูด “รู้นะคิดอะไรอยู่” พี่นิภานี่เก่งซะ มัดเลย เบญจ์ คุณเธอทำเป็นไม่รู้ไม่ชี้กับ ดวงตาของน้าน้อย รีบถามทันทีไม่ให้เสียฟอร์ม “เขาปลูกบ้านบนภูเขาสูง ๆ ในป่าทึบ หรือคะ” “ใช่จ้ะ” “แล้วเขาปลูกบ้านติดดินหรือยกพื้นคะ” ฉันถามบ้างเพื่อมิให้น้อยหน้าพี่นิภา และจะได้ ๙๘ มกราคม ๒๕๓๙ กัลยาณมิตร ไม่ต้องเป็นที่น่าสงสัยด้วย เมื่อกี้แอบยิ้มกับพี่ นิภาอย่างมีเลศนัย “ส่วนใหญ่ยกพื้นสูงจ้ะ เหมือนพวกกะ เหรี่ยงและมูเซอดำแหละ แต่พวกลีซอที่ปลูก ติดพื้นดินอย่างเผ่าม้งหรือแม้วก็มีเหมือนกันนะ เคยเห็นแถวบ้านห้วยหยวกและบ้านแม่สะลอง เขตอำเภอแม่จัน ที่เชียงราย พวกนี้พัฒนามาก เลยลงมาอยู่ใกล้ชุมชนจ้ะ อาจเห็นความเจริญ ของเมือง หรือรัฐอาจเข้าไปช่วยเหลือ เลยยอม ลงมาอยู่ใกล้ชาวเมืองมากขึ้นก็เป็นได้นะ อ้อ... แถวอำเภอแม่สาย ก็มีพวกลีซอ ปลูกบ้านติด กับพื้นดิน อยู่ไม่ไกลตัวอำเภอนัก และเข้ามาหา กินด้วยการขายของประเภทสร้อย กำไล แหวน ที่ทำด้วยเงินจริงบ้าง เงินปลอมบ้าง หรือทำ จากกระดูกสัตว์แล้วบอกว่างาช้าง คนกรุงเทพฯ นึกว่าจริงก็อุดหนุนกันไม่น้อย แล้วยังบอกว่า ราคาถูกดี โธ่! งาช้างที่ไหนกันจะราคาถูก นอกจากนี้ยังมีแหวนและกำไล ถักด้วยปล้อง หญ้าย้อมสี ฝีมือใช้ได้เชียวละ อ้อ....เด็กๆ ลีซอ ทั้งหญิงและชายที่อำเภอแม่สายก็มีอาชีพนะ” “อาชีพอะไรคะ” พี่นิภาถามทันที “ก็อาชีพรับจ้างเป็นนายแบบนางแบบ