การสังคายนาพระธรรมวินัย : หน้า 73/132

เฉพาะพระพักตร์มณฑลแห่งองค์สมเด็จพระทศพล บรมครู ให้หมดฝุ่นผงธุลีแล้วกวาดพระคันธกุฎีให้สะอาดบริสุทธิ์ เจ้าของเราทั้งหลาย ทุกสิ่งทุกอัน ฉะนั้นขอท่านสังฆ วุฒาจารย์ จงกรุณาเลือกเอาพระอานนท์เข้าในที่สังคา งคายนา ด้วยเถิดเจ้าข้า !" เมื่อบรรดาสงฆ์ทั้งหลายได้ร่ำร้องเช่นนั้น พระ อริยกัสสปเถรเจ้าจึงได้คัดเอาพระอานนท์เข้าร่วมในที่ สังคายนาด้วย นับรวมได้ทั้งสิ้นครบ ๕๐๐ องค์ แล้ว ปรึกษาตกลงกันว่าจะทำการสังคายนากัน ณ กรุงราชคฤห์ มหานคร ภายในพรรษาหน้าที่จะถึงนี้ ฉะนั้นเมื่อยังมีเวลา อีกเดือนครึ่งจะเข้าพรรษา พระมหากัสสปะก็ได้พาสงฆ์ที่จะ ทำการสังคายนารวม ๒๕๐ รูป รวมทั้งตัวท่านออกเดินทาง สู่กรุงราชคฤห์สายหนึ่ง อีกสายหนึ่งมีสงฆ์ ๒๔๙ รูป นำ โดยพระอนุรุทธเถระทำาหน้าที่เป็นประธานสงฆ์รวมทั้งตัว ท่านด้วยเช่นเดียวกัน ส่วนพระอานนท์แม้จะได้รับเกียรติให้เข้าร่วมการ ทำสังคายนาด้วย ท่านก็มีกิจที่ต้องเดินทางไปยังกรุงสาวัต ถี่ก่อนแล้วจึงย้อนไปยังกรุงราชคฤห์ภายหลัง ดังนั้น ท่าน โดยมีสงฆ์ร่วมเดินทางอีกหลายองค์ ครั้นเมื่อมหาชน หมดจด จัดแจงจัดแต่งข้าวของเครื่องใช้ทั้งหลายให้เข้าที่ เหมือนดั่งเมื่อครั้งสมเด็จพระชินสีห์ยังทรงประทับอยู่ แล้ว ได้ทำการซ่อมแซมพระเชตวันมหาวิหารจนแล้วเสร็จ จึง เดินทางไปยังกรุงราชคฤห์ ซึ่งพระมหากัสสปวุฒาจารย์และ พระอนุรุทธเถรเจ้าและคณะสงฆ์ได้เดินทางมารออยู่ก่อนแล้ว ณ กรุงราชคฤห์ พระเจ้าอชาตศัตรูราชบพิตร ได้ สั่งให้จัดสร้างมหามณฑปใหญ่ไว้เพื่อเตรียมต้อนรับคณะ สงฆ์ที่จะเดินทางมาทำการสังคายนาพระธรรมวินัยอย่าง วิจิตรงดงามเป็นยิ่งนัก พร้อมเตรียมอาสนะสำหรับคณะสงฆ์ ๕๐๐ รูป ในท่ามกลางมณฑปนั้นพระองค์รับสั่งให้จัดเตรียม ตกแต่งธรรมาสน์อันวิจิตรบรรจง หน้าธรรมาสน์นั้นผันไป ข้างทิศตะวันออก เบื้องบนธรรมาสน์นั้นวางไว้ซึ่งพัดวาล จึงถือเอาบาตรและจีวรทรงแห่งองค์สมเด็จพระชินสีห์ไปด้วย ทั้งหลายได้เห็นพระอานนท์ก็ให้สังเวชใจเป็นหนักหนา เพราะครั้งใดที่ได้เห็นพระอานนท์ก็ย่อมได้เห็นสมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้าทุกครั้งไป ไม่ว่าคราใดที่ไหน เมื่อสมเด็จ พระพุทธองค์เดินไปในเบื้องหน้าแล้วถัดลงมาก็ถึงพระอานนท์ มาครานี้มิได้แลเห็นสมเด็จพระชินสีห์ ท่านพระอานนท์นี้จะถือบาตรและจีวรขององค์พระชินสีห์ ติดตามตัวอยู่ไม่ห่าง มาครานี้มี มหาชนต่างก็พากันรันทดสลดใจนัก มิอาจอดกลั้นความ โศกเศร้าเสียใจไว้ได้ ก็พากันร่ำไห้เป็นที่น่าเวทนาทั้งสอง ข้างทางเดิน ยิ่งเมื่อพระอานนท์เสด็จมาถึงเมืองสาวัตถีและ ย่างเข้าสู่บริเวณพระเชตวันมหาวิหาร เสียงร้องไห้ของ เหล่ามหาชนก็ยิ่งดังระงมไปทั่วคล้ายดั่งวันที่พระสัมมา สัมพุทธเจ้าเสด็จดับขันธปรินิพพาน ณ กรุงกุสินารา มิผิด กันเลย ฝ่ายพระอานนท์ก็เฝ้าแต่ปลอบประโลมมหาชนด้วย พระสัทธรรมเทศนาอันประกอบไปด้วย อนิจจัง ทุกขัง อนัตตา บรรเทาเสียซึ่งความโศกแห่งมหาชนทั้งปวงแล้ว พระองค์ก็ เสด็จเข้าคันธกุฏีที่สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเคยประทับ อยู่แต่ก่อน ขนเอาตั้งเตียงออกมาจากคันธกุฎีปัดเคาะตีเสีย งมพระ- วิชนีมีด้ามอันประดับด้วยงาช้าง ฝ่ายพระสงฆ์ซึ่งมี มหากัสสปะเถรเจ้าเป็นประธาน ก็พร้อมเพรียงกันกำหนดที่ จะทำการสังคายนาพระธรรมวินัยในเพลาเช้ารุ่งพรุ่งนี้ "ดูกรอาวุโสอานนท์ เพลาพรุ่งนี้จะเป็นวันที่ พระสงฆ์ทั้งปวงจักประชุมกระทำการสังคายนาพระธรรม วินัยกิจใหญ่พระศาสนา อันว่าตัวท่านนี้ยังเป็นพระโสดาบัน อยู่เช่นนี้ หาควรที่จะไปสู่ที่ชุมชนนั้นไม่ เพราะฉะนั้นเพลา ราตรีนี้ ท่านจงอย่าประมาท จงอุตสาหะบำเพ็ญสมณธรรม กัลยามิตร ปืน ม ๒๕๕๓ ๗๑