เสียงกลางดึกและการบูชายัญ : หน้า 94/132

๘ เสียงกลางดึก ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชย์ใน พระนครพาราณสี พระโพธิสัตว์บังเกิดในตระกูลพราหมณ์ มีสมบัติ ๘๐ โกฏิ (๘๐๐ ล้าน) ต่อมาเมื่อมารดาบิดาได้เสีย จำนวนมากจะต้องตายลง จึงเข้าไปห้ามอาจารย์ อาจารย์ กล่าวว่า “เด็กโง่เอ๋ย เจ้าช่างไม่รู้อะไรเสียเลย พวกเราจะได้ กินปลาและเนื้อมากมายไง" มาณพกล่าวว่า “ข้าแต่ท่านอาจารย์ ขอท่านอย่า ชีวิตไป จึงตรวจดูทรัพย์สมบัติแล้วสละทั้งหมดให้เป็นทาน ได้ทำกรรมที่จะให้ตกนรกเพราะอาศัยท้องเลย” พวก ออกบวชเป็นฤๅษีฝึกสมาธิจนได้ฌานอภิญญา วันหนึ่งได้ เดินทางมาถิ่นมนุษย์ถึงเมืองพาราณสี พำนักในพระราช อุทยาน ในครั้งนั้น พระเจ้าพาราณสี เสด็จประทับเหนือ พระแท่นศิริไสยาสน์ ในเวลาเที่ยงคืน ได้ทรงสดับเสียงอัน น่าสะดุ้งหวาดกลัว 4 อย่าง คือ ®). ส่งเสียงร้อง นกยางตัวหนึ่งในพระราชอุทยานใกล้พระราชวัง ๒. เสียงร้องอันดังท่ามกลางความเงียบสงัดนี้ ชวนให้ขวัญผวายิ่งนัก แต่ทว่าเสียงร้องของนกยางยังไม่ทัน ขาดเสียง แม่กาซึ่งอาศัยที่เสาระเนียดโรงช้างก็ร้องอีก ๓. แมลงภู่ซึ่งอาศัยอยู่ที่ช่อฟ้าเรือนหลวง ส่งเสียง ร้อง ๔. นกดุเหว่า ที่เลี้ยงไว้ในเรือนหลวง ส่งเสียงร้อง ๕. เนื้อ (สัตว์ประเภทกวาง เก้ง) ที่เลี้ยงไว้ใน เรือนหลวง ส่งเสียงร้อง 5. วานร ที่เลี้ยงไว้ในเรือนหลวง ส่งเสียงร้อง ๗. กินนรที่เลี้ยงไว้ในเรือนหลวง ส่งเสียงร้อง 4. เมื่อเสียงร้องของกินนรยังไม่ขาดเสียง ก็ มีเสียงพระปัจเจกพุทธเจ้าผู้ไปถึงพระราชอุทยาน ท้าย พระราชวัง ได้เปล่งอุทานทำเสียงขึ้น พึ่งพราหมณ์ พระเจ้าพาราณสี ได้ทรงสดับเสียง 4 อย่างเหล่านี้ แล้ว ตกพระทัย สะดุ้งกลัว วันรุ่งขึ้นจึงตรัสถามพวกพราหมณ์ พราหมณ์ทั้งหลายพากันกราบทูลว่า “ข้าแต่มหาราชเจ้า อันตรายจะปรากฏแก่พระองค์ พวกข้าพระองค์จักสะเดาะ เคราะห์ โดยบูชายัญด้วยชีวิตสัตว์อย่างละ ๔ พระเจ้าข้า” พระราชาทรงอนุญาต ค้นหาผู้รู้จริง ครั้งนั้นมาณพคนหนึ่งผู้เป็นศิษย์ของหัวหน้า พราหมณ์ ทราบข่าวว่าจะจัดพิธีบูชายัญ สัตว์ต่างๆ เป็น พราหมณ์อื่นๆ ฟังแล้วก็โกรธว่ามาณพเป็นอันตรายต่อลาภ ของพวกเขา ด้วยความกลัวต่อพราหมณ์เหล่านั้น มาณพจึง กล่าวว่า “ถ้าเช่นนั้น พวกท่านจงทำอุบายกินปลาและเนื้อเถิด” แล้วออกไปนอกพระนคร ค้นหาสมณะผู้ทรงธรรม ผู้ซึ่งจะ ห้ามพระราชาได้ เมื่อมาณพไปยังพระราชอุทยาน ได้เห็นฤาษีพระ โพธิสัตว์จึงไหว้ แล้วกล่าวว่า “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ท่านไม่ อนุเคราะห์ในสัตว์ทั้งหลายบ้างหรือ พระราชารับสั่งให้ฆ่า สัตว์เป็นอันมากบูชายัญ การที่ท่านจะทำให้มหาชนพ้นจาก เครื่องพันธนาการ (คือตกนรก) จะไม่สมควรหรือ” ฤาษีตอบว่า “เราก็อยากจะช่วย แต่เราอยู่ที่นี่ พระราชาก็ไม่รู้จักเรา เราก็ไม่รู้จักพระราชา” มาณพถามว่า “ข้าแต่ท่านผู้เจริญ ก็ท่านรู้เรื่องเกี่ยวกับเสียงที่พระราชา ทรงสดับหรือไม่” “เรารู้” “เมื่อรู้ ทำไมไม่กราบทูลพระ ราชา” “ถ้าพระราชาเสด็จมาที่นี่แล้วตรัสถาม เราก็จัก กราบทูลให้ทรงทราบ มาณพก็รีบไปราชสำนักโดยเร็ว กราบทูลเรื่อง ฤาษีผู้รู้เรื่องเสียงที่พระราชาทรงสดับ แล้วกราบทูลให้พระ ราชาเสด็จไปถาม ไขปมปริศนา พระราชาเสด็จไปพระราชอุทยานโดยเร็ว ไหว้ พระดาบส เมื่อพระดาบสทำปฏิสันถารแล้ว จึงตรัสถามว่า “ได้ยินว่า พระคุณเจ้ารู้ความสำเร็จแห่งเสียง ที่ข้าพเจ้าได้ ฟังจริงหรือ?” ฤาษีตอบ “ถูกแล้ว มหาบพิตร” พระราชาตรัสต่อ “ถ้าเช่นนั้นขอพระคุณเจ้า ได้ กรุณาชี้แจงด้วยเถิด" “มหาบพิตร จะไม่มีอันตรายใด ๆ แก่พระองค์เลย เพราะเหตุที่ทรงสดับเสียงเหล่านั้น” แล้วพระฤาษีได้กราบ ทูลไขปมปริศนาทั้ง ๘ ดังนี้ 1). เหตุที่นกยางร้อง เพราะว่าแต่เดิมสระโบกขรณี