พระอัญญาโกณฑัญญะ : หน้า 111/132

บุญเก่าส่งผลให้เป็นบุคคลแรก พระอัญญาโกณฑัญญะ ได้ชื่อว่าเป็น พระอรหันตสาวกผู้บรรลุธรรมเป็นบุคคลแรก และถือเป็นความอัศจรรย์ที่แม้ท่านเองจะ มีอายุมากกว่าพระปัญจวัคคีย์องค์ใดๆ หรือ แม้กระทั่งท่านมีอายุมากกว่าองค์สมเด็จพระ สัมมาสัมพุทธเจ้า แต่ท่านก็สามารถปรับใจ ให้บริสุทธิ์หลุดพ้นจากทิฏฐิมานะ เชื่อม กระแสใจให้เข้ากับกระแสธรรมที่พระพุทธ องค์ทรงแสดงจนเกิดดวงตาเห็นธรรมเป็นบุคคลแรก หาก เราลองนึกถึงเหตุการณ์ในขณะนั้น ซึ่งเป็นขณะที่ปัญจวัคคีย์ ทั้ง ๕ ได้เสื่อมถอยจากความเชื่อถือที่มีต่อพระโพธิสัตว์ เพราะเข้าใจว่าพระองค์ทรงจะกลับคืนสู่ชีวิตนักบวชผู้มุ่ง เสพสุขจากการบริโภค และเลิกราจากการบำเพ็ญตบะอัน จะนำไปสู่การบรรลุด้วยจากการทรมานพระวรกาย ดังนั้น การที่บุคคลใดจะยอมเชื่อถือใครและน้อมตนเพื่อรับฟังสิ่งที่ อ้างว่าได้ตรัสรู้มาแล้วนั้น นับว่าเป็นสิ่งที่ยากยิ่ง แต่เพราะ เป็นปุพเพกตปุญญตา คือบุญอันได้สั่งสมมาดีแล้วในภพ ชาติในอดีต และเกิดจากการที่พระพุทธองค์ทรงให้สติ ทำให้พระอัญญาโกณฑัญญะ ได้ดวงตาเห็นธรรมก่อนพระ ปัญจวัคคีย์องค์อื่นๆที่แม้ท่านเหล่านั้นจะอยู่ร่วมฟังธรรม ด้วยกันก็ตาม ดังนั้นบุญในอดีตอันได้สั่งสมมาดีแล้วจึงมี ส่วนสำคัญอย่างยิ่งต่อการสร้างบารมีของพระโพธิสัตว์ ของ ผู้ที่จะเป็นพระอริยสาวก หรือแม้แต่ของตัวเราเองในขณะนี้ พระพุทธศาสนาสืบมาเพราะการเผยแผ่ การบรรลุธรรมของพระปัญจวัคคีย์นั้น เป็นสิ่งแสดง ว่าพระพุทธศาสนาได้บังเกิดขึ้นแล้ว และมีความครบถ้วน แล้วแห่งพระรัตนตรัย นั่นคือ พระพุทธเจ้า พระธรรม และ พระสงฆ์ และถ้าหากการเป็นพระพุทธศาสนามีเพียงเท่านั้น หากไม่มีการขวนขวายเพื่อสั่งสอนชาวโลก หรือยึดหลัก มักน้อยสันโดษ ป่านนี้ก็คงไม่มีการเผยแผ่ ไม่มีการสืบทอด พระธรรมคำสอนให้ปรากฏมาจนถึงปัจจุบัน แต่เพราะ พระพุทธองค์ทรงมีพระมหากรุณาธิคุณ สัตวโลกทั้งหลายผู้ มีธุลีในตายังน้อย จึงได้รับประโยชน์อันประเสริฐจากการ ตรัสรู้ธรรมของพระองค์ โดยที่การบรรลุพระอริยสัจธรรม ใต้ควงไม้ศรีมหาโพธิ์ในครั้งนั้น จึงมิใช่เพียง เพื่อประโยชน์ลำพังของพระพุทธองค์เท่านั้น ดังนั้นการเผยแผ่พระพุทธธรรมคำสอน จึงได้ ดำเนินเรื่อยมา สู่ชาวโลกทั้งหลายเป็นอันมาก ซึ่งภาพของการเผยแผ่ศาสนธรรมอันเกิดขึ้น ตั้งแต่อดีตจนปัจจุบันนี้ ย่อมจะเป็นการ ผิดพลาดอย่างมหันต์ที่หากจะมีบุคคลใดมา กล่าวว่าพระพุทธองค์และพระสงฆ์สาวก ช่าง ไม่มีความมักน้อยสันโดษ กลับออกเผยแผ่ และสร้างสถาบันพระพุทธศาสนาอย่างกว้างขวางใหญ่โต จึงเป็นข้อควรคิดว่าการศึกษาพระธรรมที่ไม่พิจารณาและ นำหลักธรรมมาอธิบายไม่ถูกกาลเทศะ ก็ย่อมทำให้บุคคล นั้นห่างจากประโยชนที่ควรจะได้จากการศึกษาธรรม อุปมา ดังเช่น โอสถขนานดี หากนำมาใช้ไม่ถูกกับโรค โอสถนั้นก็ ไม่สามารถช่วยฟื้นอาการป่วยไข้ได้ ดังนั้น ความประเสริฐ แห่งศาสนธรรมคำสอนใด ย่อมอยู่ที่การมีศรัทธา แล้วนำ ไปสู่ปัญญาอันรู้จักแยกแยะและแจ้งในสรรพสิ่งตามความ เป็นจริง กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๔๗ ๑๐๙