การบูชาพระพุทธเจ้า : หน้า 92/132

เหมือนแม่ไก่ทำกิริยา ๓ อย่าง มี การนอนกกอยู่บนฟองไข่ทั้งหลาย เป็นต้นของตน เป็นจุดเริ่มต้นของ การฟักตัวเจริญเติบโตมีอวัยวะ ครบบริบูรณ์ของลูกไก่ในฟองไข่ และเมื่อพระองค์ทรงอาศัย วิปัสสนาญาณอันแก่กล้าของ ธรรมกายทำลายกระเปาะฟองไข่ คืออวิชชาได้แล้ว ได้ชื่อว่าทรง ทำพุทธคุณคือความเป็นพระ ย่อมควร เพราะพระดำรัสว่า ก่อนวาเสฏฐ คำว่า ธรรมกายนี้ เป็นชื่อของตถาคตแล และพระ ดำรัสว่า ดูก่อนวักกลิ ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา ขยายความ : พระฎีกา จารย์ตั้งคำถามว่า บุคคลที่เข้าถึง ธรรมแล้ว จะบูชาพระพุทธเจ้าผู้ สัมพุทธะหรือธรรมกาย ให้เกิดขึ้น อย่างบริบูรณ์แล้ว ให้สว่างไสวแผ่ ออกไปแล้ว เปรียบเหมือนภาวะที่ ลูกไก่อาศัยเล็บเท้าและจงอยปาก ที่หยาบและแข็งทำลายกระเปาะไข่ออกไปภายนอกได้ฉะนั้น เพราะเหตุนั้น พระฎีกาจารย์จึงกล่าวว่า ความที่พระพุทธ คุณทั้งหลาย เป็นเหมือนลูกไก่ตัวออกไปภายนอกได้ เพราะ พุทธคุณโดยเนื้อแท้ได้แก่พระพุทธเจ้าคือธรรมกายนั่นเอง ดังนี้ โน ขนฺติ ฯ ที่มีสัตวา ย์ รุจจติ ๆ เหตุพพ ฯ ธมุมสนุกเป็น พุทธปูช กา พุทธสนุกเป็น วา ธมฺมปู กาตุ วัฏฏติ น วัฏฏที่ติ ฯ ตถาคตสฺส โข เอา วาเสฏฐ อธิวจน ธมฺมกาโย โย โข วกุกุล ธมุม ปสฺสติ โส มี ปสฺสติ จ วจนโต วัฏฏที่ติ วทนฺติ ฯ เกจิ ปน เอว สนฺเต โย ภิกขเว anda อกบด ๒. ฎีกาสารัตถทีปนี ภาค ๒ ฉบับมหามกุฏฯ ข้อ ๑๑๙ หน้า ๒๕๔ ว่า “ธมฺมสนุกเกน พุทธปูช กาตุ, พุทธสันติเป็น วา ธมฺมปูช กาตุ วฏฏติ, น วัฏฏที่ติ ฯ “ตถาคตสฺส โข เอต์ วาเสฏฐ อธิวจน ธมฺมกาโย อิติปิติ จ โย โข วกก ลี ธมฺม ปสฺสติ, โส ม ปสฺสติ จ วจนโต วฏฏที่ติ วทนฺติ ฯ แปลว่า : ถามว่า การที่บุคคลผู้มีธรรมในภายใน จะทำการ บูชาพระพุทธเจ้า หรือการที่บุคคลผู้เข้าถึงพระพุทธเจ้าใน ภายใน จะทำการบูชาพระธรรมควรหรือไม่ควร ดังนี้ ตอบว่า ๙๐ | กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๔๓ เป็นเจ้าของธรรม หรือผู้เข้าถึง พุทธรัตนะในภายใน จะทำการ บูชาพระธรรมรัตนะควรหรือไม่ แล้วก็ตอบเองว่า ย่อมควร โดย ยกพระดำรัสดังกล่าวมาแสดงว่า เพราะคำว่าธรรมกายนี้ เป็นชื่อของตถาคต และว่า ผู้ใด เห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา ฯ ซึ่งก็หมายความว่า ถ้าบุคคลผู้ เข้าถึงธรรมกายแล้ว จะบูชารัตนะอย่างใดอย่างหนึ่งก็ชื่อว่า บูชาทั้ง ๒ เพราะเป็นสภาพที่เนื่องถึงกัน ฯ ในเรื่องนี้มีพระ ดำรัสที่ตรัสไว้ในพราหมณธัมมยาคสูตร(ขุ. อิติ. ๒๕/๑๐๐ ๓๙๔)ว่า “เหล่าสัตว์ ย่อมนอบน้อมพระตถาคตเจ้า ผู้ทรงบูชา ธรรม ไม่ทรงมีความตระหนี่ ทรงอนุเคราะห์สรรพ สัตว์เสมอ ทรงเป็นผู้ประเสริฐที่สุดในหมู่เทวดาและ มนุษย์ ทรงถึงฝั่งแห่งภพเช่นนั้น ๆ หมายความว่า บุคคลเมื่อบูชาพระตถาคตเจ้า ก็ชื่อ ว่าบูชาธรรมด้วย เพราะพระตถาคตทรงบูชาธรรม และเมื่อ บูชาธรรม ก็ชื่อว่า บูชาพระตถาคตเจ้าด้วย เพราะพระองค์ ทรงเป็นเจ้าของธรรม (ธรรมสามี) ก็ถูกฯ