ต้นไม้แห่งความทุกข์และความสุข : หน้า 82/132

ลองธรรม สาภาษิต อืมธรรม ต้นไม้แห่งความทุกข์ - ต้นไม้แห่งความสุข ยา กาจิมา ทุคคติโย อสม โลเก ปรมฺหิ จ อวิชชามูลกา สพฺพา อิจฉาโลภสมุสสยา. ทุคติในโลกนี้และโลกหน้า ล้วนมีอวิชชาเป็นราก มีอิจฉาและโลภเป็นลำต้น (ขุ.อิติ. ๒๕/๒๕๖) รายละเอียดต่างๆ มากมายที่ลึกซึ้งและถูกต้อง ต้นไม้แห่งความทุกข์ในโลกนี้และโลกหน้า มีอวิชชาเป็นราก มีอิจฉาและโลภเป็นลำต้น หากทำลายรากแล้ว ต้นไม้แห่งความทุกข์นี้ ย่อมสิ้นซากไม่มีวันเจริญเติบโตได้อีก อวิชชา คือ ความไม่รู้ในเรื่องโลกและชีวิต เช่น ไม่รู้บาปบุญคุณโทษที่แท้จริง บาป เป็นสิ่งที่ทำให้กายวาจาใจเศร้าหมอง บุญ เป็นสิ่งที่ทำให้กายวาจาใจผ่องใส คุณ เป็นสิ่งที่ทำให้กายวาจาใจได้รับสิ่งเป็นประโยชน์ โทษ เป็นสิ่งที่ทำให้กายวาจาใจได้รับสิ่งไม่เป็นประโยชน์ มีอยู่ในพระพุทธศาสนาเท่านั้น วิธีขจัดอวิชชาอันเป็นต้นเหตุแห่งความทุกข์นี้ หากจะกล่าวรวมสั้นๆ และเป็นวิธีง่ายๆ ต่อการปฏิบัติตนก็คือ การฝึกใจให้หยุดนิ่งเป็นสมาธิ “ใจหยุด” อวิชชาหลุด เป็น “วิชชา” ทั้งรู้แจ้งทั้งเห็นแจ้งอย่างหมดสงสัย ต้นไม้แห่งความทุกข์จึงล้มตายไป มีแต่ต้นไม้แห่งความสุขเข้ามาแทนที่ ๘๐ | กัลยาณมิตร มีนาคม ๒๕๕๗