ข้อความต้นฉบับในหน้า
ดูก่อนแม่กัจจานี ดูชิ ท่านถูกเบียดเบียนขนาดนี้ท่านยังไม่ทิ้งธรรม
แสดงว่าธรรมยังไม่ตาย จริงไหมเล่า เราจะให้พรท่านให้ท่าน บุตร สะใภ้
นัก และหลานอยู่ครองเรือนร่วมกันด้วยความบันเทิงใจ
น้ำลาย เสลด น้ำมูกให้เลอะเทอะ แล้ว เมียฉันทำดียังไงก็ไม่ถูกใจแม่ ฉัน ขึ้น ลูกก็มาเกิด น่าชื่นใจแท้ ๆ”
เปรอะเปื้อนไปทั่วบ้าน ครั้นสามีกลับมา
เห็นเข้าก็โกรธ ถามว่าใครทำสกปรกอย่างนี้
นางตอบว่า
“ก็แม่ของเธอน่ะซิ
จะขับไล่ไสส่งเขาไปก็ไม่ได้ เพราะเขาไม่
มีความผิดอะไร”
"อ้อ... พูดยังงี้ก็แปลว่าแกไล่แม่น่ะซิ
ฝ่ายแม่ผัวเมื่อได้ข่าวว่าลูกสะใภ้
คลอดบุตรก็ยิ่งเจ็บแค้นใจ เพราะคิดว่า
ตนซึ่งเป็นแม่ถูกขับไล่ออกจากบ้าน ได้
แกคงนึก
ใช่มั้ย อ๋อ... แม่ไปก็ได้”
รับความทุกข์แสนสาหัส ลำบากทั้งกาย
ทั้งใจ แต่ลูกชายและลูกสะใภ้ผู้ทำผิด
กลับได้ลูกมาเกิดให้ชื่นชม ถ้าคนที่ทำผิด
ทำบาปแล้วได้ความสุข แสดงว่าธรรม
ไม่มีในโลกนี้เสียแล้ว! ธรรมคงตายจาก
โลกนี้ไปแล้ว! ถ้าธรรมยังมีอยู่ในโลก
ไม่พอใจฉัน เลยถ่มขากเอาไว้เต็มบ้าน
ไปหมด จะแกล้งให้ฉันล้างนะซิ ฉันทน
ไม่ไหวแล้วนะ ! พี่ลองคิดดู วันหนึ่ง
ฉันต้องทำงานบ้าน ต้องดูแลแม่ ทำสารพัด
นี่ยังจะมากลั่นแกล้งฉันอีก ฉันไม่เห็นมี
ใครจะต้องลำบากลำบนอย่างฉันเลย”
พูดแล้ว นางก็ร้องไห้รำพึงรำพัน
"พี่เคยดูแลแม่ พี่ก็รู้ว่าเหน็ดเหนื่อย
ๆ
แค่ไหน ใครลองมาเป็นฉันบ้างซิ จะทน
ได้ไหม ฮือ ๆ... ฉันแต่งงานจากบ้าน
จากเรือนมาเป็นเมียพี่ ถึงจะสุขบ้าง
ทุกข์บ้าง ฉันก็ทนได้เพื่อพี่ แต่พี่ดูซิ แม่
ไม่เห็นใจฉันบ้างเลย ดุว่า กลั่นแกล้ง
สารพัด ฮือ ๆ ฉันจะอยู่ได้อย่างไร แม่
แกไม่สงสารฉัน ฉันก็ไม่ว่าอะไรหรอก
ฉันหวังเพียงความเมตตาจากพี่คนเดียว
ฉันแต่งงานมาแล้วจะบากหน้าเป็นหม้าย
ผัวทิ้งกลับไปบ้านก็ไม่ได้ จะอยู่กับพี่
แม่ก็รังเกียจ พี่จะให้ฉันทำอย่างไร
แม่ไม่อยากให้ฉันอยู่ร่วมชายคาด้วย พี่
ตัดสินทีเถอะ”
ว่าแล้วนางก็ร้องไห้กระซิก ๆ
สามีของนางหันไปมองภรรยาแล้ว
หันมามองแม่ แม่ของเขากล่าวว่า
"แกจะอยู่กับใครก็ตามใจ ไม่ต้อง
มาห่วงฉันหรอก!”
แล้วเขาก็พูดกับแม่ว่า
"แม่...แม่เอาแต่ใจตัวเองเหลือเกิน
"โธ่แม่... ฉันไม่ได้ไล่นะ”
"แกไม่ต้องมาพูด ฉันจะไปเอง
ฉันจะไปเดี๋ยวนี้แหละ!”
ว่าแล้วนางก็เก็บเสื้อผ้าไปอาศัย
เพื่อนผู้หนึ่งอยู่ ช่วยเขาทำงานบ้าง
รับจ้างต่าง ๆ บ้าง พอประทังชีวิต
ไปได้อย่างลำบากลำบน
ข้างฝ่ายลูกสะใภ้ เมื่อแม่สามี
จากไปแล้วก็ได้ตั้งครรภ์ขึ้น นางได้เที่ยว
พูดกับใครต่อใครว่า
"ดูซิ ฉันกำลังจะมีลูก นี่แหละนะ
แม่ผัวฉันน่ะเป็นกาลกิณีจริง ๆ เชียว
ตั้งแต่แกไปอยู่ที่อื่น บ้านเราก็มีความสุข
คนที่ขับไล่แม่ออกจากบ้านต้องไม่โชคดี
อย่างนั้น จะต้องเดือดร้อน ไม่ใช่อยู่เย็น
เป็นสุข นางคิดว่า
ธรรม!”
“ธรรมตายแล้ว เราจะทำบุญให้
คิดแล้ว นางจึงนำงาป่น ข้าวสาร
ใส่หม้อเข้าไปในป่าช้า นางเก็บกระโหลก
ศีรษะมนุษย์ ๓ กระโหลกมาตั้งเรียงเป็นเตา
๕๖ กัลยาณมิตร
Kalyanamitra.org