ผู้ดีคืออะไร : หน้า 66/124

๖๔ ก ล ย า ณ มิตร ๓๑. ผู้ดีคืออะไร จะต้องอธิบายหรือแปลคำที่ว่าผู้ดีเสียสัก หน่อย ไม่เช่นนั้นบางที่จะเข้าใจผิดไป ถ้าเข้าใจผิด ไปแล้ว เนื้อความที่กล่าวมาก็จะไขว้เขวไม่ตรง กับความประสงค์ในท้องเรื่อง เพราะคำพูดหรือ เข้าใจในคำว่า ผู้ที่ยังมัวอยู่ มักเข้าใจกันไม่ตรง ความคมมาก คือไม่เข้าใจเสียว่า ผู้ดีนั้นเป็นวงศ์ ตระกูลไป ถ้าผู้มีบรรดาศักดิ์และมีทรัพย์ ที่ถูกอัน แท้จริงไม่ใช่เช่นนั้น ผู้ดี หมายความว่า ผู้ที่มีจิตเป็นกุศล ประกอบ ไปด้วยเมตตากรุณาแก่สัตว์ และหลักฐานมั่นคงใน อารมณ์ถือเอาซึ่งศีลห้าเป็นต้น (สัปปุรุษ) อย่างนี้แหละ เป็นผู้ดี ลูกเจ้าลูกขุนนางนับเนื่องมาเช่นนั้น เขา เรียกว่าผู้มีวงศ์ตระกูลต่างหาก ค่าที่ถูกไม่ได้ใช้ว่าผู้ดี ถ้าแม้ท่านปฏิบัติการดีดังที่กล่าวแล้วก็สมบัติผู้ เข้าอีกกระทงหนึ่ง" ข้อนี้มีความต้องการที่จะอธิบาย ให้เข้าใจถึงความหมายที่แท้จริงของคำว่า ผู้ดี ว่าหมายถึงผู้ที่กระทำความดี ซึ่ง ไม่จำเป็นว่าจะต้องเป็นผู้ที่มีฐานะร่ำรวย หรือมาจากตระกูลที่มีชื่อเสียง หากแต่ ผู้ใดมีจิตที่เป็นกุศล มีความเมตตา- กรุณาและรักษาศีล ๕ ได้ครบถ้วน ประกอบแต่กรรมดี ผู้นั้นคือ ผู้ดี Kalyanamitra.org 1: