ความเป็นมนุษย์และความลำบาก : หน้า 118/124

คนน้อยลงทุกที ความเป็นมนุษย์อัน สมบูรณ์ทั้งร่างกายและจิตใจนั้น อาจจะ อยู่ในเรือนร่างของบุคคลซึ่งสังคมพากัน รังเกียจก็ได้ สังคมยิ่งปลอมมากขึ้นเท่าใด ก็ย่อมรังเกียจของแท้ของจริงมากขึ้น เท่านั้น มนุษย์เรายิ่งแสวงหาความสุข ชอบใจในความสุขปลอม ๆ มากขึ้น เพียงใด ความสุขที่แท้จริงก็ลดลงมาก เพียงนั้น ยศศักดิ์ ตำแหน่งฐานะ เหล่านี้ เป็นเปลือกของคน เป็นสิ่งห่อหุ้มมิให้ เห็นตัวคนจริง บางคนหลงใหลในเปลือก ของตนจนความเป็นมนุษย์ไม่เหลืออยู่ใน เรือนร่างเลย เสมือนใบ้บ้าไป "พูดถึงความลำบาก ชีวิตทุก ชีวิตมีความลำบากแอบแฝงอยู่ตลอด เวลาเราเป็นชีวิตดวงหนึ่ง จะหลีกเลี่ยง ความลำาบากไปได้อย่างไร ความลำบาก ยากเข็ญทำให้มนุษย์รู้จักความแท้จริง ของชีวิต รสของชีวิตอยู่ที่ความทุกข์ยาก นี่เอง ชีวิตทุกชีวิตบ่ายหน้าไปสู่ความตาย จะตายเร็วหรือตายช้าก็ต้องตายเหมือนกัน ความตายจึงเป็นหน้าที่อันหนึ่งของมนุษย์ "พูดถึงราชบริพาร ซึ่งเคยล้อม หน้าล้อมหลังแล้ว บัดนี้กลับเป็นไม่มี ใครเหลียวแลเรานั้น ก็เป็นเรื่องธรรมดา อย่างหนึ่งของโลก คนส่วนใหญ่ย่อมจะ เราเป็นศัตรู ข้าราชบริพารคนใดจะ กล้าแสดงตนว่าเป็นมิตร และจงรักภักดี ต่อบุคคลซึ่งเจ้านายของตนถือว่าเป็นอมิตร เวลานี้ข้าราชบริพารทั้งหลายมีเจ้าเหนือ หัวคนใหม่ คืออชาตศัตรูลูกเรา หน้าที่ ของเขาคือจงรักภักดีต่อนายตน เขาทำ ถูกแล้ว เวเทห์อย่าได้น้อยพระทัยและ คิดทางมิชอบต่อบุคคลเหล่านั้นเลย” แลแล้วจอมเสนาแห่งแคว้นมคธ ด้านภูเขาคิชฌกูฏแล้วตรัสว่า “ขอพระ ก็ประนมพระหัตถ์ขึ้นหันพระพักตร์ไปทาง บารมีแห่งพระพุทธองค์ได้โปรดคุ้มครอง พระนางเจ้าเวเทห์อัครมเหสีและอชาต ศัตรูโอรสของข้าพระองค์ ให้อยู่โดย สงบสุขปราศจากภัยพิบัติทั้งปวงเถิด” พระนางเจ้าเวเทห์ทรงพระกัน แสงร่ำไห้ประหนึ่งดวงหทัยจะแตกทำลาย ลง แต่ทรงหักพระทัยเสียได้ตามคำ พระดำรัสแห่งพระสวามีแล้วเสด็จสู่พระ ต๋าหนัก อ่านต่อฉบับหน้า แวดล้อมบุคคลซึ่งจะอำนวยความสุข ความสำเร็จให้เขาได้ เมื่อบัดนี้เราไม่มี แล้วไม่มีทั้งทรัพย์และอำนาจที่อำนวย ความสุขความสำเร็จแก่ใครเลย ใครเล่า จะมาสนใจแวดล้อมให้เสียเวลาของเขา เราพูดนี้มิได้พูดด้วยความน้อยใจเลย แต่ พูดเพื่อให้เธอเห็นเรื่องนี้เป็นเรื่องธรรมดา ของโลก คนใหญ่คนโตทุกคนต้องเตรียม พร้อมเสมอ ที่จะต้องรับสภาพการณ์ แบบนี้ อนึ่ง หากบุคคลที่จงรักภักดีหรือ มีน้ำใจต่อเราจะมีอยู่ เขาก็แวดล้อมเรา ไม่ได้เฉพาะเวลานี้ เราเป็นนักโทษอยู่ใน ที่คุมขัง อีกประการหนึ่ง อชาตศัตรูถือ ๑๑๖ กัลยาณมิตร