การกระทำและเจตนา : หน้า 56/122

การกระทำทุก ๆ อย่างก็คือความตั้งใจ สนับสนุนทฤษฎีกฎแห่งกรรมของตนนั้น (เจตนา) นั่นเอง ทุกสิ่งจะต้องมีจุดเริ่ม สูตรานติกะไม่เห็นด้วยทั้งสิ้น รวมทั้ง ต้นมาจากการตั้งความปรารถนาไว้ในใจ คำสอนเรื่องใจที่ไม่ว่าจะอยู่ในลักษณะใด (สังกัลปเจตนา) ก่อน แล้วจึงเปลี่ยน เช่น เป็นที่อยู่ของอดีต เป็นกระแสของ มาเป็นการกระทำทางกายหรือวาจา บุญหรือบาป (อวิชญ์ปติ) หรือเป็น (กริยาเจตนา) ในภายหลัง ความรู้สึกว่า ตนเป็นเจ้าของ (ปราปติ) ข้อสุดท้ายและเป็นข้อที่สูตรานติกะ ล้วนแต่อยู่ในอำนาจของสิ่งหนึ่งที่ไม่มี ไม่เห็นด้วยกับไวภาษีกะมากที่สุดก็คือ การเปลี่ยนแปลงอีกต่อไปแล้ว เมื่อไม่ ทฤษฎีเรื่องปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นในอดีต ยอมรับเหตุผลเหล่านี้ สูตรานติกะจะ และอนาคต ตามความเห็นของสูตรานติกะ มีวิธีพิสูจน์กฎแห่งกรรมในพระสูตรได้ ที่พระพุทธเจ้าทรงสอนว่า ทุกสิ่งไม่เที่ยง อย่างไร? วิธีพิสูจน์ของสูตรานติกะก็คือ นั้นทรงหมายถึง ทุกสิ่งดับทันทีทันใด ทฤษฎีว่าด้วยเรื่องราวที่อยู่ในใจ ซึ่งตั้ง และดับในเวลาเดียวกับที่มันเกิดขึ้น คำ อยู่ได้ไม่นานและมีการเปลี่ยนแปลง ว่า ในปัจจุบัน (การตระ) ของไวภาษีกะ ก็หมายถึง ตั้งอยู่ได้ชั่วคราว (กสณิกะ) แต่สามารถแบ่งซอยออกได้เท่ากับ ติดต่อกันไปเป็นชุด สิ่งที่เรากระทำลงไป ถึงแม้จะตั้งอยู่ได้ชั่วคราว แต่ก็มีอำนาจ บางอย่าง (ศักดิ์วิเศษ) ที่จะผูกพันเข้า ๑.๐๓๓๓๓๓ ของวินาที เพราะฉะนั้น กับเชื้อสายของใจ (จิตตสังตาน) สิ่งนี้ เวลาชั่วขณะหนึ่งในปัจจุบันจึงแบ่งซอย จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงอย่างค่อย ออกได้ไม่จำกัด สูตรานติกะกลับเห็นว่า เป็นค่อยไป (ปรินาม) ติดต่อกันเป็นชุด ชั่วขณะหนึ่งของเวลาแบ่งไม่ได้ เหมือน เป็นลำดับขั้นตอน จนกว่าจะลงเอยเป็น กับเราจะแยกจุด ๆ หนึ่งบนแผ่นกระดาษ ผลของการกระทำนั้นในเวลาใดเวลา ในวิชาคณิตศาสตร์ไม่ได้อย่างไรก็อย่างนั้น ๔ อย่างด้วย ตามทฤษฎีของไวภาษีกะ ปรากฏการณ์ ถึงแม้จะสั้นพอที่จะให้ทำกิจในปัจจุบันได้ แต่ก็นานพอที่จะแสดงเครื่องหมายของ ความจริงในสภาพปรุงแต่ง กันคือ เกิด อยู่ต่อ เสื่อมลง และสลาย แล้ว แต่สูตรานติกะเห็นว่า เครื่องหมายทั้ง ๔ อย่าง ซึ่งอยู่ท่ามกลางจิตตวิประยุกต์ คือสิ่งที่ไม่เป็นทั้งรูปและใจ เหล่านี้ไม่มีอยู่จริง จะมีก็แต่เพียงชื่อ (ปรัชญ์ปติสัต) เท่านั้น เหตุที่เป็นดังนี้ก็ เพราะไม่มีสิ่งใดที่จะอยู่จนถึงจุดจบของ มันจริง ๆ ถึงแม้จะอยู่ได้สั้นเพียงใดก็ ตาม หรือเหตุที่จะทำลายให้มันจบสิ้น ลงไปเดี๋ยวนั้น ก็ไม่มีอีกเช่นกัน ธรรมา เหตุผลต่าง ๆ ที่ไวภาษีกะนำมา หนึ่งของวันข้างหน้า ๕๔ ก ล ย า ณ มิตร